«Atamannyń aqyry»

Kóp uzamaı «Rosavıasııa» bul aqparatty rastady. Bız­nes-djet jo­­laý­shy­la­ry­nyń qa­tarynda Evgenıı Prı­gojın esimdi azamat bol­ǵan kó­ri­­nedi. Sonymen qa­tar qaza tapqandar qatarynda Dmıtrıı Ýtkın esimdi jolaýshy da bar eken. Buqaralyq aqparat quraldarynyń jazýynsha, ol – «Vagner» komandıri. Áli kúnge deıin E.Prıgojınniń ólimi resmı rastalǵan joq. Degenmen Reseı prezıdenti Vladımır Pýtın apattan qaza tapqandardyń týystary men jaqyndaryna kóńil aıtyp úlgerdi. «Alǵashqy derekter ushaqta «Vagner» kom­pa­nııasynyń qyz­metkerleri bol­ǵanyn kórse­te­di», dedi Kreml basshysy.

Apatqa ushyraǵan «Embraer Legacy 600» ushaǵy, shyn máninde, E.Prıgojınge tıe­si­li. Transponder sıgnaldary arqyly temirqanatty kólikterdiń ushýyn baqylaıtyn «Flightradar24» qyzmeti RA-02795 tirkeý nómiri bar «Embraer Legacy 600» reısin bolǵanyn rastaıdy. Ol Máskeý ýaqytymen 17.59-dan 18.11-ge deıin ushqan. Derekterge súıensek, ushaq transponderdi áýede qosqan. Sol kezde áýe kemesi Más­keý túbindegi Zele­no­grad qala­sy­nyń mańynda 3,7 shaqyrym bıiktikte, saǵatyna 585 shaqyrym jyldamdyqpen bıiktikke kóterilip bara jat­qan. Al Shernevo aýyly­nyń mańynda transponder sıgnal berýdi toqtatqan kórinedi. Ushaq Kýjenkıno aýyly mańynda qula­ǵan. Eki eldi mekenniń arasy jarty kılometrge jýyq.

Ázirge apatqa ne sebep bol­ǵany naq­t­y aıtylǵan joq. Biraq buqa­ra­­lyq aqparat quraldary bir­qa­tar teo­rııa jasap úlgerdi. So­nyń ishindegi eń ta­nymaly – áýe kemesiniń bortynda bomba qoıyl­ýy múmkin ne ony áýe qor­ǵa­nys quraldary atyp qulatýy yq­tı­mal. Apattan keıin keshke RBK agent­tigi qu­qyq qor­ǵaý organ­da­ryndaǵy derekkózge sil­te­me jasap, ter­geý­shiler ushqysh qatesi, teh­nı­kalyq aqaý jáne syrt­qy yqpal sekildi nusqalardy qa­ras­tyryp jatqanyn habarlady.

Ádette, ár avıasııalyq oqı­ǵa­dan keıin tergeýshiler bir­neshe nusqany tekseredi. Bul – standartty úrdis. Negizinen áýe ke­mesi ekıpajdyń nemese tehnı­kalyq personaldyń qateliginen, jabdyqtyń durys jumys istemeýi­­­­­nen, syrtqy sebepten apatqa ushy­raıdy.

Áleýmettik jelilerde tara­ǵan vıdeolarǵa súıensek, ushaq qulap bara jatqanda odan tútin shyǵyp jatqany kó­rinedi. Oǵan qosa, te­mir qus­tyń qaldyǵy birneshe sha­qyrymǵa shashylǵan. Munyń bári túrli qastandyq jasaldy deý­shi­ler­diń kúdigin qalyńdata tústi. De­­genmen tergeý amaldary aıaqtal­ma­ıynsha naqty kesip-piship aıtý qıyn.

Keń taraǵan nusqanyń, ási­rese «Vagner» kompanııasyna tıesili telegram kanaldar jıi keltiretin sebeptiń biri – ushaq bortyndaǵy jarylys. Buǵan dálel retinde olar áýe kemesiniń aspanda qulap ke­le jatqanda-aq birneshe bólikke bólin­genin alǵa tartady. «Baza» arnasy derek­kóz­derge silteme jasaı otyryp, bomba ushaqtyń ájet­ha­na­syna qo­ıylýy múmkin dep habarlady.

«Financial Times» gazetiniń habarlaýynsha, ushaqty áýe qor­ǵanys quraldary atyp túsirgen. Biraq jasyryn derek­kózge súıengenimen, basylym buǵan naqty dálel keltir­meıdi. Sondaı-aq osyndaı pikirdi ustanatyn «Vagner» kompanııasyna jaqyn telegram kanaldar bar. Bul nusqa da negizsiz emes. Birinshiden, áýe kemesi qulap kele jatqan vıdeoda ushaqtyń ma­ńy­nan sozyla jalǵasqan aq tútin baı­qa­la­dy. Bul – raketadan qalǵan bolýy yqtımal.

Ekinshiden, kýágerler ke­minde eki jarylysty esti­genin aıtady. Oǵan qosa, fotolarda qulaǵan ushaqtyń fıýzelıajynan birneshe kishi­girim tesikter kórinedi. Iаǵnı raketa tıgen degen pikirge sene­tin­der muny da alǵa tartady. Biraq bul nusqanyń da kemshiligi je­terlik. «Embraer Legacy 600» radardan óshken kezde shamamen 8,5 shaqyrym bıikte ushyp bara jatqan. Ony atyp qulatý úshin óte qýatty áýe qorǵanys kesheni kerek. Qarapaıym zenıttik qurylǵymen mundaı qashyqtaǵy ushaqty atyp qulatý qıyn. Al «Býk» sekildi keshenderdiń raketasy óte úlken. Alda-jalda áýe kemesin «Býkpen» atyp qulatsa, onda fıýzelıajda úlken tesikter qalýǵa tıis.

Budan bólek, birneshe nusqa da buqaralyq aqparat qural­da­ry betinde talqylandy. Olar­dyń qatarynda ushaqtaǵy tehnıkalyq aqaý, pılottyń qateligi, tabıǵı apat sekildi sebepter bar. Alaıda «Embraer» kompanııasy óte bedel­di, al qulaǵan «Legacy 600» bıznes-djeti óte qaýipsiz temir qustyń qa­tarynda. Buǵan deıin osy sanat­taǵy áýe kemesi bir-aq márte apatqa ushyraǵan. Onyń ózinde, pı­lot­tyń qateliginen ekinshi ushaq­pen soǵysqan.

Apattan keıin álemdik medıa resýrstar jańalyqty jarysa jaz­dy. Ásirese kópshiligi osydan eki aı burynǵy qarýly kóterilisti mysalǵa keltiredi. Máselen, «Daily Star» tabloıdy «Prıgojınniń ólimi eshkimdi tańǵaldyrmaıdy» dep jazdy. «Daily Express» basylymy «Tańǵalarlyǵy joq. So­­dyrlardyń basshysy jáne Pýtınniń qarsylasy ushaq apatynan qaza tapty» dep habarlady. Al «Daily Mirror» oqıǵany «Pýtınniń kek alýy» dep sıpattady. Dál osyndaı taqyryppen «The Sun» gazeti de maqala jarııalady.

Esterińizde bolsa, osydan eki aı buryn «Vagner» tobynyń jetek­shisi Evgenıı Prıgojın kó­terilis uıym­dastyryp, Ros­tov qalasynyń ákim­shilik ǵı­ma­rattaryn basyp alyp, Más­keýge bettegen. El as­ta­­na­syna júzdegen shaqyrym qal­­­ǵanda aýyr tehnıkalardan qu­ral­ǵan kolonna toqtap, Kreml basshysy V.Pýtınmen kelissóz júr­gizdi. Nátıjesinde, E.Prıgojın raıy­nan qaıtyp, Belarýske ketti.