Legavox.fr saıty 30 tamyz Konstıtýsııa kúnine oraı «Qazaqstan: Konstıtýsııalyq referendýmnyń nátıjesi qandaı?» degen taqyrypta arnaıy maqala jarııalady. Maqalany yqshamdap aýdaryp berip otyrmyz.
Byltyr Ortalyq Azııanyń iri memleketi sanalatyn Qazaqstan referendým ótkizip, eldiń ınstıtýsıonaldyq baǵytyn túbegeıli ózgertý maqsatynda konstıtýsııalyq reformalardy bekitti. Memleket basshysy tek bir merzimge ǵana saılanatyn boldy, Parlamenttiń tómengi palatasy - Májilistiń qýaty nyǵaıa tústi, jańa Konstıtýsııalyq sot júıesi quryldy.
30 tamyz – Qazaqstanda Konstıtýsııa kúni, memlekettik mereke. Sońǵy 30 jyldyń ishinde Qazaqstannyń Konstıtýsııasynda birqatar ózgerister boldy. Byltyrǵy jyldyń qyrkúıek aıynda eldegi saılaýǵa qatysýshylardyń 77 paıyzy Konstıtýsııaǵa túzetý engizýdi qup kórdi. Túzetýlerdiń ishinde Prezıdentke berilgen artyqshylyqtardyń qysqarýy úlken mánge ıe boldy. Odan bólek aýyl ákimderin jergilikti halyqtyń tikeleı daýys berip ózderi saılaýy, Parlamenttiń tómengi palatasyna saıası partııalardyń ótýine qoıylatyn talaptardyń jeńildeýi, okrýgtardan bir mandatty júıe boıynsha kandıdattardyń saılaýǵa túsýi qarastyrylǵan. Sondaı-aq halyqtyń senimine selkeý túsirgen depýtattardy qyzmetten bosatyp, mandatynan aıyrý mehanızmi iske qosyldy. Kóptegen úkimettik emes uıymdardyń ótinishi negizinde «Beıbit jınalystardy uıymdastyrý jáne ótkizý týraly» Zańǵa da birqatar ózgerister engizildi. Osy kezge deıin qoldanysta bolǵan bul zań azamattardyń arasynda demonstrasııa men qoǵamdyq tártipti buzýdyń arajigin ajyratýda túsinbeýshilik týyndady. Sondyqtan da zań jobasyna naqtylaý men naqty shekteý engizildi, al bul teorııalyq turǵydan alǵanda azamattardyń bostandyqtaryn qorǵaýǵa orasan zor múmkindik týdyrdy.
Osy jyldyń 1 qańtarynda Qonstıýsııalyq sot quryldy. Bul elimizdiń sot jáne zań shyǵarý tarıhyndaǵy oń betburys sanaldy. Sebebi jańa qurylǵan organnyń negizgi mindeti – Konstıtýsııanyń ústemdigin qamtamasyz etý. Budan bylaı kez kelgen azamat óz quqyqtaryn qorǵaý úshin Konstıtýsııalyq sotqa tikeleı júgine alady. Konstıtýsııalyq reforma eldiń demokratııalyq baǵytqa bet alǵanyn aıqyndaı túsedi.
Demokratııa - ǵasyrdan ǵasyrǵa jalǵasyp kele jatqan kóshpelilerdiń basqosyp batalasyp, quryltaı ótkizý arqyly qabyldanǵan tarıhı sheshiminiń murasy. «О́zegine oralý» Qazaqstannyń birtindep demokratııalyq parlament júıesin qalyptastyryp kele jatqanyn aıqyndaı túsedi.