Elimizdegi ata-analardyń úshten birinen astamy jyl saıyn balalaryn mektepke daıyndaý úshin shaǵyn nesıe alýǵa májbúr bolyp otyr. Bul «Búgin oqýshyny shyraılandyrǵanymen, erteń ata-ananyń sharadaı basyn shyr aınaldyrmaı ma?» degen saýal tolǵandyrady.
Qazaqstan FınTeh qaýymdastyǵynyń júrgizgen saýaldamasynyń nátıjesine kóz júgirtsek, balalaryn mektepke daıyndaý úshin onlaın-qaryz alatyndardyń kórsetkishi edáýir kóp ekeni baıqalady. Atalǵan áleýmettik saýaldamaǵa 529 respondent qatysqan. Onda mektep jasyndaǵy balalary bar ata-ananyń kóbi olardy mektepke daıyndaý úshin onlaın-qaryz alýǵa júginetinin aıtqan. Onyń 33 paıyzy shaǵyn nesıeni keminde bir ret alǵanyn, al taǵy 35 paıyzy jyl saıyn 1 qyrkúıek qarsańynda turaqty túrde alady eken. Shaǵyn nesıe uıymdarynyń málimetine sensek, basqa aılarmen salystyrǵanda qyrkúıek qarsańynda onlaın-nesıe alýǵa degen suranys orta eseppen 3%-ǵa artqan.
Zertteý nátıjesine sáıkes, elimizde bir balany mektepke daıyndaý úshin 200 myń teńgeden artyq jumsaıtyndar sany – 11 paıyz, 100 myńnan 200 myńǵa deıin jumsaıtyndar – 38 paıyz, 50 myń men 100 myń kóleminde jumsaıtyndar – 46 paıyz, al 50 myń teńge jumsaıtyndardyń kórsetkishi – 5 paıyz ǵana.
«Saýaldamada belgili bolǵan derekterge qarap otyrsaq, ata-analardyń balalaryn mektepke daıyndaý kezinde jedel qarjy tabý úshin shaǵyn nesıe beretin uıymdarǵa júginýge májbúr ekenin kóremiz. Onyń ósimi kóp ekenine qaramastan, ata-analar balalaryn oqýdan qaldyrǵysy kelmeıdi. Árıne, buǵan sharasyz kúıde baryp otyrǵandar osal toptaǵy otbasylar ekeni anyq. О́kinishtisi sol – eń tıimdi jol ázirge osy shaǵyn nesıe uıymdaryna júginý bolyp otyr», deıdi Qazaqstan FınTeh qaýymdastyǵynyń ókili.
Balany mektepke daıyndaýǵa shaǵyn nesıe alatyndardyń jalpy kórsetkishi 68 paıyz bolsa, al 32 paıyzy óz qarajatymen qamtamasyz etedi eken. Ulttyq statıstıka bıýrosynyń derekteri boıynsha, bıyl 1 qańtardan bastap eń tómengi jalaqy 70 myń teńge mólsherinde belgilense, zertteý derekteri boıynsha balalardy mektepke daıyndaý úshin 2023 jyly bir balaǵa orta eseppen 100 myń teńge ketedi. Demek 30 paıyz jetispeýshilik bar degen sóz. Osy tapshylyqtyń ornyn ata-analar qaryzdanyp-qaýǵalanyp toltyrady. О́ıtkeni 100 myń teńgeni kóptegen otbasynyń otbasylyq bıýdjeti kótere almaıtynyn Ulttyq statıstıka bıýrosy usynǵan myna sıfrlar da dáleldeıdi. 16 jasqa deıingi balasy bar otbasylardyń 77,6 paıyzy jan basyna shaqqanda 100 myń teńgege deıin jumsaı alsa, aıyna 100 myńnan 150 myń teńgege deıin jumsaýǵa múmkindigi bar otbasylar úlesi nebári 15 paıyzdy, 150 myńnan kóp jumsaı alatyndar úlesi 6,6 paıyzdy kórsetip otyr.
Qoryta aıtqanda, «Amanat» partııasy halyqtyń qarjylyq saýattylyǵyn arttyrý maqsatynda Halyk Bank-pen birge «Qaryzsyz qoǵam» jobasyn bastaǵany belgili. Sonyń nátıjesinde elimizdiń 8 aımaǵynda 20 myńnan asa adam qarjylyq saýatyn arttyrǵan. Olardyń kópshiligi – 10 jáne odan da kóp nesıe alǵan adamdar. Olardyń sózine sensek, bul joba az ýaqyt ishinde óz tıimdiligin kórsetti deıdi. Alaıda joǵarydaǵy zertteý nátıjesine qarasaq, jaǵdaıdyń áli de máz emes ekenin baıqap otyrmyz. Máselen, «Qaryzsyz qoǵam» jóninde bıylǵy Joldaýda Memleket basshysy da tilge tıek etti. Ras, qaǵazdaǵy statıstıkaǵa sensek, bári keremet, al is júzinde basqasha bolyp otyrǵany anyq. Bul rette Prezıdent: «Basty maqsat – qaǵaz júzindegi bıik jetistikterge qol jetkizý emes, shyn máninde, halyqtyń turmys sapasyn jaqsartý bolýǵa tıis», dedi.