• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Jádiger 13 Qyrkúıek, 2023

Aqańnyń qoljazbasy ma?

470 ret
kórsetildi

Almaty qalasynda ornalasqan Ulttyq kitaphananyń sırek qorynda Ahmet Baıtursynulynyń «Sharýalyq ózgerisi» atty 107 betten turatyn qoljazbasy saqtalǵan. Mura tóte jazýmen jazylǵan. Jazbada alash qaıratkeriniń sharýashylyq, ekonomıka, mádenıet taqyryptaryn zerttep jazǵan kólemdi eńbegi toptasqan.

«Aqańnyń atalǵan qol­jazbasy kitaphanaǵa qalaı túskeni belgisiz. 1940 jyly «Ar­naıy saqtaý qoryna» tir­kelip, 1989 jyly «Sırek qor­ǵa» aýystyrylǵan eken. So­dan beri sırek kitaptar men qol­jazbalar qorynda saqtaýly tur. Ǵalymdar tarapynan qol­jazbaǵa nazar aýdarylyp, sońǵy jyldary zertteý ju­mys­tary júrgizilýde», deıdi Ult­tyq ki­tap­hana dırektory Ba­qyt­ja­mal Ospanova.

Qoljazba sary qaǵazdan jasalǵan dápterge jazylǵan. Jazýy úlken. Ár betine 14-15 jol jazý syıǵan. Jádigerdiń alǵashqy paraǵynyń sheke­sine tóte jazýmen «Ahmet Baıtur­synuly» dep avtordyń esimi jazylsa, odan keıin «Sharýalyq ózgerisi» dep eńbektiń aty kórsetilgen. Árbir taraý aıaq­talǵan tusta avtor «A.B» dep tó­te jazýmen qoltańbasyn qoıyp otyrǵan. Bul jádiger ázir­ge ult ustazy Ahmet Baı­tur­synulynyń óz qolymen jaz­ǵan jalǵyz eńbegi sanalyp otyr.

Qoljazbasynyń jeti taraýy bútin saqtalǵan. Aqańnyń bul zertteý ju­mysy alǵash «Qazaq» gazetiniń 1915 jylǵy (№145, 146, 147, 148, 158, 161, 163) jáne 1916 jylǵy (№167) sandarynda jaryq kóripti. Al qoljazbaǵa kirmegen taǵy bir taraýdy zertteýshiler «Qazaq» gazetiniń kezekti bir nómirinen taýypty. Osyǵan qaraǵanda, qoljazba segiz taraýdan turǵan kórinedi.

Biraq «Qazaq» gazetinde jarııa­lanǵan jeti taraýda av­tordyń aty joq. «De­sek te, bul jazbanyń ıesi A.Baı­tur­synuly ekeni anyq. Aqań bul eńbekti 1930 jyldary jaz­ǵan bolýy múmkin» deıdi zert­teýshiler.

Jádigermen tanys­qan A.Baı­­­tur­­syn­­­uly mýzeı-úıiniń meń­gerý­shisi Ádi­­let Ahmetuly: «Aqań bul eń­­beginde «Mádenıet qyrqalary», «Má­­denıet tó­beleri», «Mádenıet juǵy­sy», «Má­denıettiń taraǵan joly», «Mádenıet besigi» syndy taqyryptardy qaýzaǵany baıqalady. Soǵan qaraǵanda bul eńbek ótken ǵasyrdyń ba­­synda tárkilenip, kúni bú­ginge deıin tabylmaı kele jat­qan A.Baıtursynulynyń «Má­denıet tarıhy» atty jaz­basynyń bir bólimi bolýy da múmkin» deıdi.

Sońǵy jańalyqtar