Elimizde ótken barsha saılaýdyń sabaǵy bar. Osyǵan deıin burmalaýshylyqqa jol bergeni úshin qaı saılaý komıssııasy múshesi jazaǵa tartyldy? Joq. Sonda halyq synynan qorytyndy shyǵarylǵan joq pa?
Sońǵy ótken Parlament saılaýyna halyq kóp úmit artyp edi. Biraq sol úmit aqtaldy ma? Jezqazǵanda saılaý naýqanynda saılaýshylarymen kóp kezdespegen úmitkerdiń depýtat bolyp ketkeni áleýmettik jelide biraz talqyǵa tústi. Ol saıası naýqannan sál buryn ǵana iri kásiporynǵa taǵaıyndalǵan basshy edi. Eger burynnan istep kele jatqan, elge belgili azamat bolsa bir sári. Halyq «óńirge belgili adam nege depýtat bola almaıdy?» desti. Bylaı qarasań, qısynǵa keletin ýáj.
Eki jyldan beri jergilikti deńgeıde ótip jatqan ákimder saılaýlarynda da kimniń jeńetini aldyn ala belgili bolyp jatady. Saılaýdaǵy keleńsizdikter Prezıdent bastamalaryna kóleńke túsiredi. Biraq syn negizinen jergilikti bılikke baǵyttalǵany aqıqat. Sondyqtan aldaǵy ýaqytta ótkiziletin aýdan jáne oblystyq deńgeıdegi qala ákimderin saılaýlardyń ádiletti ótýi bárimizge baılanysty. Saılaý ádiletti bolmaı Ádiletti Qazaqstan da ornamaıdy.
Saılaýǵa kópshiliktiń senimin nyǵaıtý úshin, eń aldymen, saılaý komıssııalaryn túgeldeı jańartý kerek. «Elimizde sıfrlandyrý damyǵan, kórshi elderden ozyqpyz» dep aıtylady. Endeshe nege saılaý kezinde sıfrlandyrý qyzmetin paıdalanbasqa? Saılaý komıssııalarynyń múshelerin qalaı taǵaıyndaý kerek? Komıssııa quramynda barlyq partııalardyń ókilderi bolǵany jón. Degenmen munda da oılantatyn tustar bar. Jergilikti jerlerde partııalardyń kúsh -qýaty qandaı? Aty bar da zaty joq partııalardyń ókilderi saılaý komıssııalaryna qalaı múshe bola alady? О́ıtkeni Jezqazǵanda elimizdegi keıbir partııalardyń fılıaldary da joq.
Sondyqtan saılaý komıssııalarynyń múshelerin ártúrli deńgeıdegi Qoǵamdyq keńester arqyly saılaýdy usynamyn. Bıylǵy kúzde oblysta qanatqaqty joba retinde bir aýdanda ákim saılaýy ótedi. Qazirdiń ózinde daıyndyq jumystary bastalyp ketti. Biraq saılaý komıssııalary sol burynǵy qalpynda qala berse, eshqandaı ózgeris bolmaıdy. Saılaý saıqymazaqqa aınalmasyn desek, ózgeristi saılaý komıssııalaryn jańadan jasaqtaýdan bastaıyq.
Bul máseleni Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev bıylǵy Joldaýynda da kóterdi. Qujatta aımaqtaǵy atqarýshy bıliktiń sheshim qabyldaý isine azamattardyń tikeleı qatysý múmkindigin birtindep arttyrý máselesi sóz boldy. «Aýyl, kent jáne aýyldyq okrýg ákimderin turǵyndar ózderi saılaı bastaǵanyna eki jyldan asty. Sodan beri aýyldyq deńgeıdegi ákimderdiń tórtten úshi saılandy. Endi aýdan jáne oblystyq deńgeıdegi qala ákimderin saılap kóremiz», degen Memleket basshysynyń elimizdegi saıası reformalardy odan ári jalǵastyrýǵa múddeli ekendigin baıqatady.
Abzalbek MOLAQOV,
Jezqazǵan qalalyq Qoǵamdyq keńes tóraǵasy