Búgin Mádenıet jáne aqparat mınıstrliginiń qoldaýymen Jambyl atyndaǵy Qazaq memlekettik fılarmonııasynda Nurǵısa Tilendıev atyndaǵy respýblıkalyq dırıjerler konkýrsy bastaldy, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Aldymen baıqaý qatysýshylary kompozıtor, kúıshi Nurǵısa Tilendıevtiń rýhyna taǵzym etip, Almatydaǵy eskertkishine gúl qoıý rásimine qatysty. Uıymdastyrýshylar qatysýshylardy óner ıesiniń murajaıyna da aparýdy baıqaý baǵdarlamasynda qarastyrǵan eken. Osy oraıda Jambyl atyndaǵy Qazaq memlekettik fılarmonııasynyń dırektory Aqan Jylqyshybaıulymen tildesýdiń sáti tústi.
«22 qyrkúıek kúni baıqaý jeńimpazdary gala-konsertte ónerin kórsetýi kerek. Halyq kil myqtyǵa júlde bergenimizge kóz jetkizip, jeńimpazdardyń ónerin tamashalaý úshin arnaıy kesh ótkizgeli otyrmyz. Eger de jeńimpazdar konsert repıtısııasyna úlgeretin bolsa, jastardy N.Tilendıevtiń jatqan jerine de aparyp qaıtýdy josparlap-jobalap, tondy piship qoıdyq. Eger jaǵdaı soǵan laıyq bolsa, tondy kııýge daıynbyz. Ol jaqtaǵy ujym da bizdi kútip alýǵa daıyn otyr. Qazaqstannyń óńir-óńirinen kelgen óner ıelerin Almatyda qydyrtyp, kórikti jerlerine de aparsaq degen nıetimiz bar. Oǵan kelisip qoıǵan arnaıy kóligimiz de daıyn tur», deıdi baıqaýdy uıymdastyrý komıtetiniń tóraǵasy Aqan Jylqyshybaıuly.
Baıqaý maqsaty – elimizdegi talantty dırıjerlerdiń basyn qosyp, jas daryndardyń bir-biriniń ónerimen jaqynyraq tanysýyna ári tájirıbe almasýyna múmkindik syılaý. Sondaı-aq uıymdastyrý komıteti jas talanttar arasynan jańa esimderdi anyqtap qoımaı, qazaq dırıjerlik ónerin damytyp, N.Tilendıevtiń shyǵarmashylyq baı murasyn halyqqa nasıhattaýdy da basty nazarǵa alyp otyr.
Atalǵan baıqaý qazaq mýzyka ónerindegi esimi qaıtalanbas tulǵa – N.Tilendıevtiń qurmetine oraı 2004 jyldan beri 2 jylda 1 ret uıymdastyrylyp keledi. Alaıda ártúrli sebeptermen úzilip qalǵan atalǵan shyǵarmashylyq baıqaý bıyl qaıtadan óz jalǵasyn taýyp otyr.
Konkýrs 20-22 qyrkúıek aralyǵynda ótkizilip, úsh kúnge sozylady. Fılarmonııa basshylyǵy baıqaýdy tamashalaýǵa nıet bildirgen jandarǵa árdaıym rýhanı orda esiginiń halyqqa ashyq ekenin habarlady. Konkýrs kún saıyn saǵat 10.00 men 19.00 aralyǵynda ótedi. Ár qatysýshynyń ónerine kem degende, 15-20 mınýt ýaqyt berilgen. Jas talanttardyń ónerin baǵalap, estetıkalyq keshtiń kýási bolǵyńyz kelse, 22 qyrkúıek kúni saǵat 19.00-de is-sharanyń jabylý saltanatyna oraı uıymdastyrylǵan qorytyndy gala-konsertke shaqyramyz!
Baıqaýǵa Qazaqstannyń túkpir-túkpirinen 18 ben 35 jas aralyǵyndaǵy dırıjerler men joǵary oqý oryndarynyń talantty stýdentteri tańdalyp alynyp, 19 úmitker saıysqa joldama alǵan. Qazaq Ulttyq konservatorııasynyń professory, «Otyrar sazy» orkestriniń dırıjeri Jalǵasbek Begendikovtiń aıtýynsha, baıqaýǵa baq synaýshylar búginge deıin Muqan Tólebaev, Bozdaq Rzahanov, Rysbaı Ǵabdıev atyndaǵy túrli respýblıkalyq baıqaýlardyń jeńimpazy bolyp úlgergen. Olardyń arasynda talantty jas dırıjer Ábilqaıyr Beısekov pen Medet Esbergenov te bar. Bir-birinen ótken myqtylardyń arasynan dúldúldi anyqtaý qazylar úshin de qıynǵa soǵatyn syńaıly.
Qatysýshylar Jambyl atyndaǵy Qazaq memlekettik fılarmonııasynyń Nurǵısa Tilendıev atyndaǵy Akademııalyq folklorly-etnografııalyq «Otyrar sazy» orkestriniń súıemeldeýimen mýzykalyq shyǵarmalardy oryndaıtyn bolady. Baıqaý eki kezeńnen turady deıdi ádil qazylar.
– Kez kelgen konkýrs eki kezeńnen turady. Birinshi kezeńde úmitker eki shyǵarma oryndaıdy. Biri – Qazaqstan kompozıtorlarynyń (tek N.Tilendıev emes, S.Muhamedjanov, M.Tólebaev, B.Jumanııazov, t.b.) kez kelgen shyǵarmasy bolsa, ekinshisi – halyq kúılerinen bolýy kerek. Taǵy bir kóńil aýdararlyq dúnıe – aspapta súıemeldeý. Orkestrdi dombyramen ne bolmasa qobyzben súıemeldeý dırıjerdiń sheberligin kórsetedi. Orkestrdi baǵyndyra otyra, solıstiń ıkemine qaraı beıimdelý – óte mańyzdy talap. Ekinshi kezeńde N.Tilendıevtiń tól shyǵarmalary oryndalady. Sonymen qatar án súıemeldeý de – negizgi talaptyń biri. Solısterdi qatysýshylar ózderi tańdamaıdy. Fılarmonııanyń arnaıy solısteri, elge tanylyp kele jatqan jas ánshiler kelip, súıemeldeıtin bolady, – deıdi Jalǵasbek Begendikov.
Qazylar alqasynyń múshesi Aıtqalı Jaıymovtyń aıtýynsha, atalǵan konkýrstan bas júlde alǵan dırıjer keler jyly ótetin baıqaýǵa qatysa almaıdy, biraq basqa baıqaýlarǵa qatysýyna bolady. Mundaǵy maqsat basqa da jastardyń ónerin baǵalap, múmkindik berý ekenin aıtty.
Mádenıet jáne aqparat mınıstrliginiń qoldaýymen talanttardy yntalandyrý maqsatynda bıylǵy baıqaýdyń júlde qory 5 mıllıon teńgege jetip otyr. Bas júlde – 1,5 mln teńge, I oryn – 1 mln teńge, II oryn – 700 myń teńge, III oryn – 500 myń teńge, yntalandyrý syılyǵy (ekeý) – 250 myń teńge. Baıqaýǵa «Nurǵısa Tilendıevtiń shyǵarmalaryn úzdik oryndaǵany úshin» atty arnaıy júlde qosylyp otyrǵanyn da aıta ketkenimiz jón.
Shara qorytyndysyn qazylar alqasy 22 qyrkúıek kúni jarııalaıdy. Qazylar músheliginde N.Tilendıevtiń kózin kórip, tárbıesin alǵan shákirtteri men belgili dırıjerler bar. Atap aıtqanda, ónerpazdar «Otyrar sazy» orkestriniń bas dırıjeri, qazylar alqasynyń tóraǵasy Dinzýhra Nurǵısaqyzy, E.Rahmadıev atyndaǵy memlekettik akademııalyq fılarmonııasy Qazaq halyq aspaptar orkestriniń kórkemdik jetekshisi jáne bas dırıjeri Aıtqalı Jaıymov, E.Rahmadıev atyndaǵy sımfonııalyq orkestiriniń kórkemdik jetekshisi, bas dırıjeri Petr Grıbanov, M.Tólebaev atyndaǵy halyq aspaptar orkestriniń dırıjeri, kórkemdik jetekshisi Álı Alpysbaev, «Otyrar sazy» orkestriniń dırıjeri Jalǵasbek Begendikov syndy kásibı mamandardyń synynan ótpek.
Esterińizge sala keteıik, 2025 jyly Nurǵısa Tilendıevtiń týǵanyna júz jyl tolýyna oraı halyqaralyq jáne respýblıkalyq deńgeıde atalǵan baıqaýdy joǵary deńgeıde, keńinen uıymdastyrý qazirden bastap josparǵa alynǵan. Aldaǵy ýaqytta baıqaýdyń nomınasııalary «Aspapta oınaý», «Estradalyq vokal» syndy baǵyttarmen tolyǵýy múmkin.
Aısulý SEZHAN,
tilshi