Qazirgi Qazaqstanda adamdardyń tanym kókjıeginiń damýyna, qoǵamdaǵy áleýmettik ósýine dinniń yqpaly zor. Dinniń qoǵamdyq qarym-qatynastarǵa yqpal etý aýqymy artyp keledi. Halyq arasynda jas ereksheligine qaramaı dinı kózqarasty jeke basynyń rýhanı damý quraly retinde ustanýshylar kóbeıip keledi. Osyndaı kózqarastaǵy jandar úshin destrýktıvti uıymdardyń is-áreketterine baılanysty belgili bir qaýipter bar. Olar dinniń atyn jamylyp, aldaý arqyly izbasarlarynyń sheńberin keńeıtip, radıkaldy dinı ıdeologııany nasıhattap júr. Dintanýshy, dinderdi zertteý ortalyǵynyń bólim basshysy Dıhambaev Nursultan elimizdiń azamattaryna qaýip tóndirýi múmkin destrýktıvti dinı aǵymdar qataryna tartýdyń ádisteri týraly aıtyp berdi.
Eń aldymen, úgitteýshiler áleýmettik jelini keńeıtý maqsatynda jańa izbasarlarǵa materıaldyq kómek kórsetip, olarǵa shet tilderin úırenýge, jumys tabýǵa, týystary men jaqyn otbasy múshelerin jumyspen qamtýǵa kómektesip, baspanasyz nemese ýaqytsha baspanada qalǵan tanystaryna baspanamen qamtý sııaqty ártúrli ádisterdi qoldanatynyn atap ótken jón.
Iаǵnı radıkaldy dinı ıdeologııany nasıhattaýshylar, ádette, kúrdeli ómirlik jaǵdaılardy paıdalanady. Mysaly, meniń tájirıbemde bir áıeldiń jaqyn týysy qaıtys bolǵan. Sodan keıin destrýktıvti uıymnyń ókilderi oǵan qaıǵysyn bólisý maqsatynda baryp kómektese bastady. Uıym ókiliniń naqty mindeti bolǵanymen, ol jeke tulǵaǵa psıhologııalyq áser ete otyryp, destrýktıvti aǵymnyń ortasyna tartý maqsaty boldy.
Sondaı-aq destrýktıvti uıymdardyń úgitteýshileri qaıyrymdylyqpen jıi aınalysady. Bul uıymnyń basty kózdegeni - adamdarǵa jaqsy kórinip, qamqorlyq nıetin kórsetkendeı bolyp, ózderine tartý. Alǵash ret úlken qalaǵa kelgen jas jigitter men qyzdarǵa, ózderin tegin baspanamen qamtamasyz etip, bilim alýyna jańa múmkindikter syılaıtyn jańa qamqorshylary bolyp jandarynan tabyla qalady. Radıkaldy dinı ıdeologııany nasıhattaýshylardyń mundaı qoǵamdyq áreketteri jastar men tabysy tómen adamdardy ózderine qaratpaı qoımaıdy.
Sonymen qatar qazirgi ózin-ózi damytamyn dep túrli nárselermen áýestenýshi jandardyń suranysyn óteı alatyndaı, «qyzyǵýshylyq kýrstaryn» ashý óte keń taralǵan ádis bolyp tabylady. Kóbinese úgitteýshiler uıymnyń sıpattamalaryn tálim alýǵa qyzyǵýshylardyń múddelerine sáıkes keletin etip retteıdi. Mysaly, eger adam rýhanı ilgerileýdi izdese, ony «rýhanı damý tobyna» shaqyrýǵa bolady, al eger adam psıhologııaǵa qyzyǵýshylyq tanytsa, onda ol «adam áleýeti» boıynsha semınarǵa jáne t.b. shaqyrylyp, qyzyǵýshylyqtaryn arttyrady. Qazaqstanda eń jıi kezdesetin, qyzyǵýshylyqpen aınalysýǵa bolatyn jumys - til kýrstary: aǵylshyn, koreı tilderin oqytý. Til úırenýge degen qyzyǵýshylyǵy bar jandarǵa osy kýrstardy tegin usyna otyryp, ózderine qaraı beıimdeıdi.
Osy jyldyń sáýir aıynda kóptegen tanymal áleýmettik jelilerde, sondaı-aq, keıbir BAQ-ta zańsyz mıssıonerlik qyzmetke qatysty aqparat taratylǵanyn eskerýge bolady. Atap aıtqanda, uıaly telefon satýmen aınalysatyn jeke kásipkerge dinı uıymnyń atynan telefon qońyraýlary soǵylyp, dinı jınalysqa qatysýǵa shaqyrǵan. Sonymen qatar habarlamada kórsetilgen dinı uıymnyń izbasary «Din - ár adamnyń tańdaýy» ekenin, ol ózi tek «Kıeli» kitapty oqyp, oqyǵanymen bóliskisi keletinin aıtyp, mezgil - mezgil telefon soǵyp mazalap otyrǵan.
Destrýktıvti dinı aǵymdardyń yqpalyna jıi ushyrap otyrǵandardyń kópshiligi jastar. Bul obektıvti turǵyda jastardyń turaqty rýhanı-adamgershilik, jeke qasıetteriniń joǵary deńgeıde qalyptaspaýymen baılanysty. Jastardyń dinı saýattylyq deńgeıin áleýmettik jaǵdaılarynyń tómendigimen de baılanystyrýǵa bolady.
Jastarda teris faktorlarǵa tózimdilikti qalyptastyrý úshin qandaı dinı-ekstremıstik jáne terrorıstik uıymdardyń bar ekendigi, olardyń uıym múshelerimen qalaı sóılesýge bolatyndyǵy, adamnyń sanasyna Internet arqyly psıhologııalyq áser etýdiń qandaı ádisterin qoldanatyndyǵy týraly tolyq aqparat berý qajet.
Eger sizge ınternetten dinı mazmundaǵy aqparat jiberilgen bolsa, siltemeni oryndamaı, kerisinshe «shaǵymdaný» túımesin basyńyz nemese sizge kóshede beıtanys adam kelip, din taqyrybynda dıalog bastasa, onda dıalogty toqtatyp, ketip qalǵanynyz durys. Din máselelerinde árdaıym kásibı mamandarǵa júgingen durys. Mysaly, elordada dinge qatysty máselelermen aınalysatyn «Dinderdi zertteý ortalyǵy» jumys isteıdi. Suraqtarǵa jaýap alý úshin bizdiń ortalyqqa iKomek-109 biryńǵaı baılanys ortalyǵynyń nómirine qońyraý shalýǵa bolady.