Memleket basshysy qańtar oqıǵasyna qatysýshylarǵa bir rettik raqymshylyq jasaýdy tapsyrǵany belgili. Artynsha arnaıy zań qabyldandy. Qujatta qylmysy jeńil azamattardy jaýapkershilikten bosatý, al aýyr qylmys jasaǵandardyń jazasyn jeńildetý máselesi qamtyldy. Sonyń nátıjesinde, biraz azamat qamaýdan bosatyldy, birqatarynyń jazalaý merzimi qysqardy.
Osy oraıda «Ádildik izdep júrmiz» degen azamattar redaksııamyzǵa birneshe ret habarlasty. Aıtýlarynsha, oqıǵaǵa qatysty qamaýǵa alynyp, artynsha aqtalǵan azamattar materıaldyq, moraldyq shyǵyndardy óndire almaı júr. Solardyń biri – Shyǵys Qazaqstan oblysynyń turǵyny Saılaý Tileýjan. Ol: «2022 jyly 7 aqpanda ustalyp, eki aı qamaýda boldym. Zańsyz áreketterdiń túr-túrin kórdim. Kinám joq bolǵan soń 2022 jyldyń 26 jeltoqsanynda isimiz sotqa jetpeı toqtady. Sodan materıaldyq, moraldyq shyǵyndardy óndirip alý úshin zań organdaryna aryzdana bastadym. Sebebi zaqym kelgen kózimdi Túrkııada emdetpekpin. Ol jaqtyń dárigerleri aqyly túrde 70 paıyz qalpyna keltiremiz dedi. Biraq sot talap-aryzymnyń bárinen bas tartty. Sot úsh aıǵa sozyldy. Bastapqyda «5 mıllıon teńge berilsin» dep sheshim shyǵarǵan. Eki aı ótken soń «Ol sheshimge apellıasııalyq shaǵym tústi» dedi. Al zań boıynsha sot sheshimi bir aıda kúshine enýi kerek edi. Kelesi sotta ótemaqyny tólemeý týraly eshkim shaǵym túsirmegeni anyqtaldy. Bir qyzyǵy sot ókili: «Sen muǵalim bolǵandyqtan, eki aıdyń jalaqysyn bermeımiz. Sebebi jumysta bolmaǵanyń týraly qaǵazyń joq» dedi. Sol kezde advokat eki aı jumystan shettetilgenim týraly qujatty kórsetti. Aqyry sot tóleıtin bolyp sheshti de, bes mınýttan soń: «Materıaldyq shyǵyndy tóleýden bas tarttyq» dedi. Sonymen alty aı sandaldyq. Materıaldyq shyǵyndy tóletýdiń ýaqyty ótti. Qazir ne bolyp jatqany belgisiz. Úsh advokatqa tólegen shyǵynymdy surap edim, ony da bermeı otyr. Oblystyq sotqa jazaıyq desek, Esil aýdandyq soty prosesti sozǵan, endi qabyldamaı jatyr», deıdi.
Osyndaı máselemen habarlasqan azamattyń taǵy biri – Erqanat Jeńisuly. О́ziniń aıtýynsha, ol oqıǵa tusynda alańǵa kezdeısoq baryp, dúrbeleń ústinde kózine oq tıip, aýrýhanaǵa túsken. Osydan birneshe kún ótkende qamaýǵa alynyp, quqyq qorǵaý organdary tarapynan kóp qysym men jábir kórgenin aıtady. Talaı sarsańǵa túsip, keıinirek aqtalyp, bostandyqqa shyqqannan keıin ol da sotqa aryzdanyp, densaýlyǵyna kelgen nuqsan men moraldyq jábir-japanyń shyǵynyn suraǵan. Aıtýynsha, talap etken shyǵyn tolyq berilmese de, ótemdi jarym-jartylaı alǵan eken. Biraq birneshe aı ádildik jolynda sarsańǵa túskenin aıtady.
Azamattardyń keıbireýi moraldyq, materıaldyq shyǵyndy qaıtaryp alǵanymen, birazy quqyq qorǵaý organdarynyń tabaldyryǵyn tozdyryp áli júr. «Kinási dáleldenbegen azamattarǵa ótemaqy qashan tolyq tólenip bolady?» degen alǵa tartyp, Shyǵys Qazaqstan oblystyq prokýratýrasyna suraý saldyq. Baspasóz qyzmeti ókilderiniń aıtýynsha, 25 azamatqa 3 mln teńge kóleminde memleket tarapynan ótemaqy tólenetin kórinedi. Al Saılaý Tileýjannyń isi qaraýsyz qalǵan. Shyǵys Qazaqstan oblystyq sotynyń baspasóz qyzmetkerleri usynǵan málimetke súıensek, is О́skemen qalalyq sotyna 2023 jyly 1 naýryzda túsken eken. Talapker aryzynyń negizinde 2023 jyldyń 29 naýryzynda is qaraýsyz qaldyrylypty. Sot ókilderi ár azamattyń aryzyna qatysty másele týyndaıtyn bolsa, jaýap berýge ázir ekenderin aıtady.
Shyǵys Qazaqstan oblysy