Jaqynda Májilis depýtaty Asqar Sadyqov shaǵyn jáne orta bıznes (ShOB) máselesine baılanysty Úkimetke saýal joldady. Ol Prezıdenttiń bıylǵy Joldaýda ekinshi deńgeıli bankterdi korporatıvti nesıeleýge qatysty synǵa alǵanyn jáne onyń ádil syn ekenin aıtady. Aıtýynsha, Joldaýda aıtylǵan máseleler memlekettiń ekonomıkalyq saıasatynyń ózgergenin jáne uzaq jyldar boıǵy bankter múddesin lobbılaýdan kete bastaǵanyn bildiredi.
«Osyndaı qoldaýdyń dáleli retinde «Aq jol» partııasyna kásipkerler kommersııalyq bankterdiń qyzmetindegi zańsyz múddelerge nuqsan keltirý jóninde júginýdi jalǵastyryp jatyr. Mysaly, bank talap etken aqparat nemese qujatty der ýaqytynda usynbaǵany úshin árbir jaǵdaıǵa 10 AEK kóleminde aıyppul salynady. Kepil múlkin rásimdeý merzimin buzǵany úshin múlik qunynyń 10 paıyzy kóleminde ósimpul esepteledi. Zaım somasyn maqsattan tys paıdalanǵany úshin zaım somasynyń 15 paıyzy kóleminde turaqsyzdyq aıyby beriledi jáne taǵy da basqa. Budan basqa, sharttardyń talaptary boıynsha bank qaryz boıynsha bereshekti óteý mindettemeleri buzylǵan jaǵdaıda kezektilikti aıqyndaý jáne sharalar qoldaný quqyǵyn ózine qaldyrady. Sondaı-aq sharttyń talaptary boıynsha bank, eger mundaı quqyq baǵdarlamada kózdelgen bolsa, syıaqy mólsherlemesin (mólsherlemelerin) ulǵaıtý jaǵyna qaraı birjaqty tártippen ózgertý quqyǵyn ózine qaldyrady. Ekinshi deńgeıli bankterdiń zaımdy usynýǵa qatysty osyndaı orynsyz sharttary ShOB nysanyn tyǵyryqqa tirep, ózderi úshin tıimsiz sharttarǵa kelisýge májbúr etedi. Bul degenimiz – shaǵyn jáne orta bıznesti qoldaýǵa baǵyttalǵan Memleket basshysynyń saıasatyn elemeý degen sóz», deıdi depýtat.
Onyń aıtýynsha, qazirgi bazalyq mólsherleme jaǵdaıynda nesıeni, onyń aıyppuldaryn ýaqtyly tólep turý kásipkerge óte qıynǵa soǵady. Bul rette barlyq qarjy ınstıtýttary qoldanatyn biryńǵaı kelisimshart jasalýǵa tıis dep esepteıdi ol.
Jalpy, shaǵyn jáne orta bıznes táýir damıtyn bolsa, ekonomıkanyń tiregi bola alatyny jıi aıtylady. Bul Eýropa elderindegi mysalmen dáleldenip te júr. Máselen, kári qurlyqta shaǵyn jáne orta kásiporyndar búkil ekonomıkanyń 90 paıyzdan astamyn quraıdy. Onda 100 mıllıonǵa jýyq adam jumys isteıdi, tıisinshe olar Eýropa ishki jalpy óniminiń teń jartysynan astamyn berip otyr. Sondyqtan ekonomıkanyń búkil sektory boıynsha qosylǵan qun da úlken rólge ıe.
Analıtıkterdiń aıtýynsha, shaǵyn jáne orta bıznestiń damýy ornyqty jáne sıfrlyq ekonomıkaǵa ótýde aıyryqsha mańyzdy, sondaı-aq ónerkásiptik ekojúıelerdiń gúldenýi men básekege qabilettilikti arttyrýda, ekonomıkalyq jáne tehnologııalyq táýelsizdikti qamtamasyz etýde asa qajet. Sonymen birge shaǵyn jáne orta kásipkerliktiń joǵary deńgeıde damýy kez kelgen syrtqy jaǵymsyz jaǵdaılarǵa tózimdi bolýǵa da áser etedi. Buǵan qosa eýropalyq sarapshylar ShOB-tyń resýrstardy tıimdi paıdalanýǵa jáne áleýmettik birlikke yqpal etetinin, klımattyń ózgerýi sııaqty máselelerdi sheshýge jáne ınnovasııalyq sheshimderdi taratýǵa kómektesetinin aıtady.
Bıyl birinshi toqsannyń qorytyndysy boıynsha elimizdegi tirkelgen ShOB sýbektileriniń sany 2,1 mln-ǵa jetken. Sonyń 1,9 mıllıony – qazir jumys istep turǵandary. Onyń ishinde 1,3 mıllıony – jeke kásipkerler, 354,3 myńy – shaǵyn kásiporyndar, 252,2 myńy – sharýa qojalyqtary men fermerlik sharýashylyqtar jáne 2,9 myńy – orta kásiporyndar.
ShOB sýbektileriniń sany boıynsha Almaty kósh bastaıdy. Munda ShOB-ta jumyspen qamtylǵandar sany 3,9 mln adamǵa jetip otyr. Jalpy, el boıynsha 13,6 mln adam ShOB-ta jumys istep, nápaqasyn aıyryp júr. Al bıylǵy birinshi toqsanda ShOB óndirip shyǵarǵan ónim kóleminiń quny 4,2 trln teńge boldy. Bir jyl burynǵy kórsetkishten 14,4 paıyzǵa kóp.