Bıyl sahna sańlaǵy Bıken Rımovanyń týǵanyna júz jyl toldy. «Segiz qyrly, bir syrly» talǵamy bıik talant ıesiniń mereıli merekesi el kóleminde atap toılanyp jatyr. Búkil qazaq teatrynyń maqtanyshyna aınalǵan, mádenıet pen ónerdiń jaryq juldyzy bolǵan Qazaqstannyń Halyq ártisi, Memlekettik syılyqtyń laýreaty Bıken Yrymqyzy – óziniń akterlik sheberligimen ǵana emes, dramatýrg, koıýshy rejısser retinde de kóptiń qurmetin ıelengen aıtýly tulǵa.
Kezinde óziniń jan dúnıesin jaryp shyqqan «Abaı – Áıgerim», «Qos muńlyq» dramalyq týyndylary – kórermen qaýymnyń kóńilin jaýlap alǵan úzdik shyǵarmalary. Ekeýi de búgingi kúnge deıin sahna tórinen túsken emes.
Sonyń bir kýási Jetisý oblysynyń Bıken Rımova atyndaǵy drama teatry áıgili akterdiń júzjyldyq mereıtoıynyń qurmetine oraı tuǵyrly tulǵanyń ózi jazyp sahnalaǵan «Qos muńlyq» spektaklin jýyrda Astanadaǵy Jastar teatrynda qoıdy.
Bul spektakl qazir qoǵamdy jaılap bara jatqan jaǵymsyz jaǵdaı – qartaıǵan ata-anasyna qaıyrymsyz bolǵan kesirli urpaqtyń minez-qulqyn búkpesiz ashyp bergen. О́zi ósirip, erjetkizgen, mápelep, baýyryna basqan balalarynyń jaman jolǵa túskenin, áke-sheshesine jyly uıasynan qarttar úıine qýyp, sonda barýǵa májbúrleý óte aıanyshty, dramalyq tartysta sheber beınelengen. Spektaklde ata-ana qadirin bilmeıtin, araq pen nashaǵa sanasy ýlanǵan jastardyń daıyn olja, arzan ómirden opyq jeıtinin de qatty eskertedi. Tikbaqaı qyz, namyssyz jigittiń sanasyz ómirin zaman shyndyǵyna saı búkpesiz kórsetip bergen.
«Qos muńlyq» bastalysymen demin ishine tarta otyryp kórip shyqqan kórermen Bıken apamyzdyń bul qoıylymyna sheksiz rıza boldy. Zamana shyndyǵyn, ondaǵy keıipkerler rólin somdaǵan akterlerdiń óreli óneri adamdy qalyń oıǵa batyrady. Ásirese osy spektakldiń ónboıynda bir tynym tappaı, bir úzilissiz kúsh-qaıratyn sarqa jumsaǵan, basty rólge sheksiz sheberligin salǵan Kúnzıpa rólindegi Qazaqstannyń halyq ártisi Almahan Kenjebekovaǵa barsha kórermen rızalyǵyn bildirdi.
Qoıýshy rejısser, Qazaqstannyń eńbek sińirgen ártisi Murat Aqmanovtyń tapqyr sheshimderi kópshilikti tánti etti. Adamnyń ishki jan dúnıesin, tolǵanysyn, kúızelisin, túrli tyń ıdeıalardy sahnalyq is-qımyldarmen utymdy qııýlastyryp bergeni, ózindik izdenistiń ózgeshe órnegi ispetti. Sonyń arqasynda barlyq akterlerdiń rólderi óz dárejesinde senimdi de shynaıy bolyp shyqqan. «Qos muńlyqtyń» bir syńary Gúlbaram rólin somdaǵan Máken Nurmuhambetovanyń da, ásirese perzenttik paryzyn umytqan, únemi anasyna qarsy shyǵyp, jaǵalasqan Kúnzıpanyń uly Aldannyń rólindegi Dáýlet Qanattyń qabilet-qarymy da kórermen kóńilinen shyqty.
Bir sózben aıtqanda, «Qos muńlyq» – qazirgi qoǵam ómiriniń ashy shyndyǵy. Ata-anasyn qadirlemeýdiń túbi jamanshylyqqa alyp keletin óte soraqy tirilik ekenin, janyńdy jegideı jep otyryp kórsetip beretin óte ulaǵatty dramalyq týyndy der edik. Muny biz spektakl bitisimen jetisýlyq óner qaıratkerlerine tik turyp qol soqqan kórermenderdiń rızalyǵynan, oǵan qosa kózderin jasqa toltyryp turyp, taǵdyry tálkekke túsken «Qos muńlyqtyń» obrazyn rııasyz kórsetken akterlerge degen zor qurmetten sheksiz sezindik.
Búgingi qoǵamdyq ómirdegi keleńsiz qylyqtardy áshkereleıtin, kókeıge oı salatyn, jamannan jırendiretin mundaı spektaklderdi óskeleń urpaq jıi kórip, teatr táliminen ulaǵat alsa eken deımiz.
Muhammed HANAFIIа,
Fatıma ERTО́REQYZY