Jetisýdyń tabıǵaty kórkem degenimizben, sol Qudaıdyń bergen qazynasyn qadirleıtinderdiń qatary sırep barady. Ártúrli apattardan, qoqys qaldyqtarynan, órt saldarynan qorshaǵan ortaǵa zııan kelýde. О́ńirge jumys saparymen kelgen Ekologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstri Erlan Nysanbaev óńirdegi qaldyqty qaıta óńdeý jumystarynyń tómendigin jetkizdi.
Mınıstr kendi shahar Tekeli qalasynda oblys turǵyndarymen, kommersııalyq emes jáne qoǵamdyq uıymdarmen ekologııany saqtaý, atmosferalyq aýa sapasy, orman jáne balyq sharýashylyǵy salasyndaǵy ózekti máseleler boıynsha kezdesý ótkizdi.
Jalpy alǵanda, Jetisý oblysyndaǵy ekologııalyq jaǵdaı turaqty. Degenmen óńirde lastaýshy zattar shyǵaryndylarynyń naqty kólemi 10,8 myń tonnany quraıdy. Bul ótken jylmen salystyrǵanda 10,1 myń tonnaǵa, 6,4 paıyzǵa tómen. Áıtse de mamandar bul baǵytta áli de jumys isteý kerek ekenin aıtýda. Sebebi zııandy zattardyń kólemi mólsherden edáýir artyq. Qazir Almaty oblysy boıynsha Jol kartasy sheńberinde 8 is-sharanyń 6-ýy Jetisý oblysyna tıesili. Sondyqtan tabıǵatty zııandy zattardan tazartý jumystary jalǵasa beredi.
«Máselen, byltyr Taldyqorǵan qalasynyń, Kóksý jáne Eskeldi aýdandarynyń 6 qazandyǵy gazǵa aýystyryldy. Odan bólek Eskeldi aýdanynyń káriz jelileri men tazartý qurylystary rekonstrýksııalandy. Sonymen qatar Taldyqorǵan qalasynyń LED-ekrandarynda atmosferalyq aýanyń sapasy týraly Qazgıdromet aqparaty ornalastyrylýda. Bul óz kezeginde turǵyndardy saqtandyrýda mańyzdy ról atqarady», dedi E.Nysanbaev.
Qaldyqtardy basqarý salasynda negizgi problemalar – qaldyqtardy basqarýdyń álsiz damyǵan ınfraqurylymy, QTQ polıgondarynyń normalarǵa sáıkes kelmeýi, ruqsat etilmegen polıgondardyń edáýir sany jáne órimderdiń joǵary tozýy nemese olardyń bolmaýy sııaqty máseleler. Olaı deıtin sebebimiz, bıylǵy 6 aıdyń qorytyndysy boıynsha QTQ qaıta óńdeý jáne joıý jumystary 8,2 paıyzdy ǵana quraıdy. Bul – óte tómen kórsetkish. Al bul rette ortasha respýblıkalyq deńgeı 27 paıyz mólsherinde.
Qarańyz, kosmomonıtorıng aıasynda bıyl óńirde 150 qoqys orny anyqtalǵan. Búginde onyń 72 paıyzy joıylǵan, ıaǵnı 109 birligi. Sonymen qatar birqatar qala jáne aýdan ákimderi polıgondardy joımaǵany úshin ákimshilik jaýapkershilikke tartylǵan.
Kópke aıan, Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev 2021-2025 jyldarǵa arnalǵan «Jasyl Qazaqstan» ulttyq jobasyn ázirleýdi tapsyrǵan bolatyn.
«Kómirsýtekti beıtaraptyqqa jetýde orman alqaptaryn kóbeıtý mańyzdy ról oınaıdy. Qazaqstan orman alqaby az memleketke jatady. Orman qorynyń kólemi 30 mln gektardy nemese aýmaqtyń 11 paıyzyn quraıdy. Bıyl eldi jasyl jelektendirýde aýqymdy joba bastaldy», degen edi el Prezıdenti. Osy rette elimizdiń orman sharýashylyǵy salasynda Prezıdenttiń bastamasymen 2 mlrd aǵash otyrǵyzý josparlanyp otyr. Bıyl soǵan saı Jetisý oblysynda 7,03 mln dana kóshet boı kótermek. Jyl basynan beri 120 gektar jerge 370 myń dana aǵash otyrǵyzylsa, osy kúzde 3 myń gektar jerge 6,66 mln dana aǵash otyrǵyzylmaq. Bul bastama jasyl alqapty óńirdiń tabıǵatyn kórkeıtip, týrızm salasyn odan ári damytýǵa jol ashady.
Búginde óńirde balyq sharýashylyǵynda kedergiler kóp. Kól jaǵalaǵan jurt memleket tarapynan qoldaý kórmeı, istiń ońbasyn aıtady. Soǵan oraı óńirde balyq salasyn damytýǵa qatysty balyq sharýashylyǵyn damytý baǵdarlamasy qolǵa alynbaq. Soǵan sáıkes 2030 jylǵa deıin Jetisý oblysy boıynsha balyq ósirý kólemin 800 tonnadan 5,4 myń tonnaǵa deıin jetkizý josparlanyp otyr.
Jalpy, kezdesý suraq-jaýap formatynda ótti. Al is-sharaǵa qatysýshylardan kelip túsken usynystar problemalyq máselelerdi sheshý jónindegi is-qımyl josparyna engiziletin bolady.
Sondaı-aq mınıstr brıfıng barysynda jýrnalısterdiń suraqtaryna jaýap berip, atqaryp jatqan sharýalardy ortaǵa saldy.
Jetisý oblysy