Bıylǵy jańa jylda eki-úsh kún qatarynan qar jaýdy. Tobyqtan asa. Erteńine jel turyp, aınala aq burqasyn boldy da ketti. Osy ýaqytta úıdegi qol jýǵyshtyń shlangisiniń birinen sý syzdyqtap, tamshylap mazamyzdy alyp turǵan. Dalaǵa shyqqyń kelmeıdi. Sonda da bolsa, biledi-aý degen adamdardy shaqyryp kórsetip edim, olar: «Shlangisin aýystyrýdan basqa laj joq» degendi aıtty. «Jazǵan qulda sharshaý joq» demekshi, kúnniń raıyna qaramaı «Jańa aýyl» shaǵyn aýdanyndaǵy qurylys materıaldaryn satatyn dúkenge baratyn bolyp belimdi býdym. Jel údemese, basylatyn túri joq. Onyń ústine boranmen aralasyp qardyń ushqynynan áýdem jerdi de kórýge de múmkinshilik bermeı keledi. Áıtse de, «jol muraty – jetý» degendeı, nıettenip shyqqan soń, amal joq.
Birneshe kóshe qıylysynan ótip, dúkenge týra shyǵatyn HH jyldyq Qazaqstan kóshesine tústim. Sol arada júrginshiler júretin trotýary joq asfalt joldyń birese oń qaptalyna, birese sol qaptalyna shyǵyp ketip bara jatqan keıýanaǵa kózim tústi. Bul onyń jol ústinde saqtanǵanyn bildiredi, óıtkeni asfalt jolda zyr-zyr etken kólikterdiń qalaı kelip qalǵanyn bilmeı de qalýyń yqtımal. Keıýanaǵa jete berip edim, ol sol jaqtaǵy poshta bólimshesine buryldy da, al men týra Abaı kóshesiniń boıyndaǵy asfalt joldy qıyp ótip, qarsy bettegi dúkenge qaraı bet aldym.
Kópten beri aralamaǵan dúkenim edi. Qurylys zattarynyń ishinen ózime kerek-aý degen oımen, baǵasyn da satýshydan surap qoıam. Sirá, biraz aınalǵan bolsam kerek, qajetti shlangimdi alǵan soń, ózim kelgen izimmen keri qaıttym. Kóp uzamaı-aq álgi de meniń aldymda kele jatqan keıýanaǵa ushyrastym. Ashýly ma, qaıdam? Sózdi ózi bastady:
– Ádirem qalǵyr! Qanshama jerden zeınetaqymdy alýǵa kelip edim, «set» deı me kompıýteri jumys istemeı qalypty. Menen eki-úsh saǵat buryn kelgenderge, «erteń kelersińder» dep qaıtaryp jatqanda, men qalaı turaıyn. Sonan qaıtyp kelemin.
– Kópten beri zeınetaqyńyzdy osy jerdegi baılanys bólimshesinen alasyz ba?
– Jo-ǵa, qalaı aıtsam eken. «Pıatyıdaǵy» №1 baılanys bólimshesi jabylyp qalǵannan beri.
– Qashyqsynyp, ózińiz kelmeı-aq úıdegi bala-kelin degendeı bireýin jumsaı salýǵa bolmaı ma? Mynadaı kúnderde.
– О́ı-dóıt. Buǵan poshta ma senetin. О́z basyńdy, qujatyńdy kórsetip turǵannyń ózinde alǵanyńa shúkir deısiń.
– Qaı aımaqta, kóshede turasyń. Aıtalyq, «Mostopoıyz», Tereshkova kóshesi jaqta ne bolmasa Sarybulaq mekemesi janynda degendeı...
– Oı, aıtpa! Zaman solaı bolǵan soń, zeınetaqymyzdy alǵan saıyn qınalamyz, qashyq jer bolsa da amal joq...
«Iá» dedim ishimnen. Bul baılanys bólimshesinen ótken jyly dıvıdend alýǵa kelgenmin. Sondaǵy baıqaǵanym, bul oryndy bir kásipkerden jalǵa alǵan sııaqty ma, qalaı ózi? Syrty ádemi, záýlim bolǵanmen, poshta bólimshesine qýyqtaı bólme tıipti. Tap-tar. Ishine 5-6 adam áreń syıady. Aınala almaısyń. Zeınetkerler kezegi kelgenshe dalada turady. Qaqaǵan sýyq, aıazdy kúnderi, sondaı-aq aptapty ystyq kúnderi qaıda panalaıdy? Eń bolmasa ishte nemese syrtta kúte turýǵa oryndyqtar oılastyrylmaǵan. Onyń ústine gazet-jýrnaldardy suryptaý oryndary da talapqa saı emestigin baıqadym. Iаkı tórt poshtashy qatar turyp jumys isteı almaıdy. Sonyń saldarynan burynǵy №1 baılanys bólimshesine tıisti gazet-jýrnaldardy, hat-habarlardy «Pıatyıda» turatyn poshtashynyń úıinde suryptalyp, taratylatynyn uzyn qulaqtan estip júrmiz.
Munyń durys-burysyn «Qazposhta» aýdandyq bóliminiń basshylary bilmese, biz bile almadyq. О́ıtkeni 70 jyldan asa tarıhy bar №1 baılanys bólimshesi (ótken jyly jabylǵan) men qazirgi «Jańa aýyl» shaǵyn aýdanyndaǵy bólimsheniń (№1 sandy ıelengen) araqashyqtyǵy – shamamen eki shaqyrym. Ári-beri baryp kelý keminde 3 shaqyrymdaı jer. Osynshama qashyqtyqqa burynǵy baılanys bólimshesine tıisti gazet-jýrnaldardy, hat-habarlardy óz ýchaskesine kelgenshe poshtashylar da saıabyr tappaı, shydamsyzdyqpen kútip otyrǵany. Bolmasa, sonaý jerden arqalap tasyp, suryptaýmen, ýaqytyn zaıa ótkizip júrgeni. Sondyqtan aıtarym, bul jumys júıege túsýge tıis. Poshtashylar tek kelgen gazet-jýrnal, hat-habarlardy suryptap, taratý isimen aınalysýy kerek. Bul suraqtyń da jaýabyn ashyq qaldyryp otyrmyz.
Estýimshe, burynǵy «Pıatyıdaǵy» №1 baılanys bólimshesinde tórt poshtashy bolsa, qazir sonyń ekeýi qalǵan. Iаǵnı eki adamnyń ornyna bir adam jumys isteıdi. Sondyqtan taratý aımaqtarynyń da araqashyqtyǵy eskerilmegen. Máselen, eki poshtashy sonaý «Mostopoıyz», Teleortalyq pen Sarybulaq mekemesi betkeıi, №16 kásiptik-tehnıkalyq kolledji men Nan zaýyty (burynǵy) mańyndaǵy kósheler, «Shanhaı», «Pıatyı» aýmaǵyndaǵy kósheler men «Stepnaıa», Sývorov atalyp ketken jerlerdegi boı kótergen ıpotekalyq úılerdi aıtsaq ta jetkilikti shyǵar.
Buryndary kósheler sanyna qaraı, ár poshtashynyń merzimdi baspasózdi taratý normatıvi bolatyn. Kerek bolsa, velosıpedpen qamtamasyz etken. Al bul jaǵyn durystap baǵamdaı almadyq. Baıqasaq, kemshiligi kóp. Eń aıaǵy poshtashynyń eńbekaqysy da mardymsyz. Eń tómengi aılyq kórsetkishine de jetpegen. Bul poshtashylarǵa obal, qııanat dese de bolady. Bizdiń bir jaman minezimiz bar. Ol poshtashy ǵoı dep mán bermeımiz. О́ziń oılap qarashy, kúndelikti bolmasa da kúnára ár poshtashy ıyǵyndaǵy sómkesine kem degende 10-15 kg gazet-jýrnaldardy salyp alyp, ony taratqansha kóshe-kósheni boılap zyr júgirip júrgeni. Qalaı oılasań solaı oıla! Men joǵaryda aıtyp ketken kóshelerdi bir kún bostan-bos aralap shyqshy. Erteńine salyń sýǵa ketip, ol jaqqa barýǵa dátiń de shydamaıdy. Ne bolmasa bazarǵa barǵanda ári-beri júrip alǵan 10 kg azyq-túligińdi aýyrsynyp, qaryń talmaı ma, qashan taksıge otyrǵansha!
Árıne, men bul maqalamda qaladaǵy 5 baılanys bólimsheniń úsheýi jabylyp qalǵanyn aıtyp, sebebin surap otyrǵanym joq. Tek bireýiniń (ózime jaqsy tanys baılanys bólimshesiniń) shet jaǵasyn ózim biletindikten sóz etip otyrmyn. Eń qıyny, shaǵyn aýdandarda ornalasqan baılanys bólimsheleriniń qyzmetin paıdalanǵan turǵyndarǵa da aýyr soǵyp tur. Bir hat, aqsha salý úshin, bolmasa baspasózge jazylý úshin qala ortalyǵyndaǵy «Qazposhtaǵa» nemese basqa aýmaqtaǵy jerlerdegi baılanys bólimshelerine barýyń kerek. Qashyqtyǵynan amal joq, suraǵan teńgesine qaraı taksıge otyrasyń. Bul da – shyǵyn.
Sondyqtan sózimniń tobyqtaı túıinin aıtqanda, zeınetkerler men turǵyndardy óz aýmaǵynan tys jerlerge sabyltýdy qoıý kerek. «Halyqqa qyzmet – abyroı, mindet» degendeı, jabylǵan poshta bólimsheleriniń ornyn qaıta tiktep, poshtashylarǵa qamqorlyq jasaýǵa kóńil bólý kerek dep oılaımyn.
Amankeldi О́TKELBAEV,
Jýrnalıster odaǵynyń múshesi
Qyzylorda oblysy,
Aral aýdany