• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Mádenıet 01 Qazan, 2023

Túrki qarashańyraǵyndaǵy Qorqyt sazy

253 ret
kórsetildi

Qyzylordada túrkitildes elder ónerpazdarynyń basyn qosqan «Qorqyt jáne Uly dala sazy» halyqaralyq folklorlyq-mýzykalyq óner festıvali ótti. Altynshy márte ótkizilip, otyrǵan mádenı is-sharaǵa Túrkııa, Tyva, Saha, Ázerbaıjan, О́zbekstan, Qyrǵyzstan, Qazaqstan elderinen 200-ge jýyq ónerpaz keldi.

Festıvaldiń alǵashqy kú­ni qonaqtar tarıhı-ólke­taný mýzeıinde bolyp, «Tu­ran tań­balary» etno-arheo­logııalyq kór­mesin aralady. Ejelgi Shirik Rabat, ortaǵasyrlyq Syǵanaq, Jankent qalalary jaıly derekterge qanyqty. Mýzeıdi aralaǵan sátinde bizben tildesken Qyrǵyz Respýblıkasynyń halyq ártisi Egemberdi Chalabaev baýyr­las memleketterdiń mýzykalyq mura­symen tanystyryp, má­denı baılanysyn nyǵaıta túse­tin osyndaı is-sharalar jıi uıym­dastyrylsa degen tilegin aıt­ty. «Bul tarapta tarıhy tamyr­las ózge memleketter de osy dástúrdi jalǵastyrǵany jón bolar edi», degen pikirin jetkizdi.

Mýzeıdegi ár jádigerge qy­zyǵa qarap júrgen túrik baýyrlarymyz da osyndaı oıda eken. «TÚRKSOI bastamasy­men joǵalyp bara jatqan ortaq mádenıetimizdi saqtap qalyp, túbi bir túrki eline tanystyrýdy kózdegen kez kelgen bastama­ǵa óz tarapymyzdan qoldaý tanytar edik» desedi olar. Fes­tıvalde túrik aǵaıyndar án, jyrdan bólek sonaý Osman ımperııasynan bastaý alatyn semender beınesinde qatysady.

Tyvadan kelgen ónerpaz Eres Onchaıdyń aıtýynsha, óz elderinde 2 jylda bir márte «Kómeı» atty óner saıysy ótkizilip turady. Kórermender aldynda «О́sken jerde» jáne «Enesaı» atty týyndylardy oryndaıtyn Eres Syr topy­raǵyndaǵy dástúrli ónerdiń órisine qyzyǵady.

«Qorqyt jáne Uly dala sazy» atty halyqaralyq fol­klorlyq-mýzykalyq óner fes­tıvali aıasynda Á.Tájibaev atyndaǵy oblystyq ǵylymı-ámbebap kitaphanasynda «Túr­ki áleminiń besigi» atty ki­tap kórmesi jasaqtalyp, on­da túrki áleminiń birligin, ortaq mádenı qundylyqtardy aıǵaq­taıtyn ǵylymı eńbekter, ta­rıhı-mádenı jańalyqtar jarııa­lanǵan basylymdar qoıyldy.

Al N.Bekejanov atyndaǵy drama teatrda ótken ashylý saltanatynda oblys ákimi Nurly­bek Nálibaev qatysýshylar­dy quttyqtap, bıylǵy festıval Qyzylorda oblysynyń 85 jyldyǵy men halyqara­lyq TÚRKSOI uıymynyń 30 jyl­dyǵy merekesimen tuspa-tus kelip otyrǵanyn atap ótti.

– Memleket basshysy Qasym-Jomart Kemeluly Toqaev Túrki memleketteri uıy­­my sammıtinde: «Biz túrki ále­miniń atajurty retinde ózderińizben jan-jaqty qa­rym-qatynasty damytýǵa aıryq­sha mán beremiz. Sondyqtan yqpaldastyǵymyzdy odan ári nyǵaıtýǵa jáne ony jańa beleske kóterýge múddelimiz» de­gen bolatyn. Osy baǵytta Syr topyraǵynda dástúrli túrde ótetin «Qorqyt jáne Uly dala sazy» halyqaralyq festıvaliniń róli men mańy­zyn zor maqtanyshpen aıta alamyz. Týysqan halyqtar­dyń folklorlyq mýzykasyn dáripteý, ózara mádenı baılanysyn nyǵaıtý maqsatynda ótkiziletin festıval arqyly qatysýshylar bir-biriniń kesheden búginge jetken mádenı qazynasynyń syryna qanyǵyp, rýhanı keńistigin keńeıtedi. Festıval ótkizilgen jyldar ishinde Qorqyt baba murala­ry Birikken ulttar uıymy janyndaǵy UNESCO-nyń ǵa­lamdyq materıaldyq emes mura­lar tizimine engizildi. Bul – Qor­qyttan qalǵan uly ónerdiń, Uly dala sazynyń máńgilik ómiriniń aıqyn dáleli, – dedi aımaq basshysy.

Jınalǵan qaýymdy TÚRKSOI uıymynyń Bas hat­shysy Sultan Raev ta qut­tyqtady. Merekelik keshte túr­ki­tildes elderden kelgen dástúrli óner ókilderi kórermendi ásem án, sazdy áýenmen súısintti.

Eki kún boıy Syr aspanynda ejelgi uzandar zamanynan bastaý alatyn sazdy qalyqtatqan festıval qorytyndysynda qonaqtar Qarmaqshy aýdanyndaǵy Qor­qyt ata kesheninde bolyp, aýdandyq mádenıet úıinde gala-konsert berdi.

 

Qyzylorda