Bul týraly L.N. Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń rektory Erlan Sydyqov jyl saıynǵy esep berý kezdesýinde aıtty, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Oflaın jáne onlaın formatta ótken eseptik kezdesýde EUÝ rektory 2022-2023 oqý jylyndaǵy jumys qorytyndylaryn usynyp, aldaǵy jyldarǵa arnalǵan ýnıversıtettiń basymdyqtaryn belgiledi. Jıynǵa stýdentter men olardyń ata-analary, jumys berýshiler, ǵylymı-pedagogıkalyq qoǵam ókilderi qatysty.
Is-shara barysynda Erlan Sydyqov ýnıversıtettiń mańyzdy ǵylymı jetistikterine basa nazar aýdardy. Bıyl ýnıversıtet ǵylymynan túsken kiristerdiń úlesi 2020 jylmen salystyrǵanda úsh esege jýyq ósip, 5,03 mlrd teńgeni qurady.
EUÝ ǵalymdary 240-tan astam ǵylymı zertteýler men 10 halyqaralyq ǵylymı jobany júzege asyryp jatyr. Olar atom jáne sýtegi energetıkasy, molekýlalyq bıologııa, gendik ınjenerııa, bıomedısına, geoaqparattyq modeldeý, jańa qurylys materıaldary jáne basqa da salalardy qamtıdy. Aldyńǵy jyldarmen salystyrǵanda irgeli zertteýler sany 26%-ǵa, al qoldanbaly zertteýler 18%-ǵa artty.
2022 jyly ǵylymı-zertteý qyzmetiniń nátıjesi boıynsha 125 avtorlyq kýálik pen patent alyndy. Aıta ketsek, EUÝ-dyń 6 zerthanasy Ulttyq akkredıtteý ortalyǵymen akkredıttelgen.
«Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetin zertteý ýnıversıtetine transformasııalaý jáne ınnovasııalyq ekonomıkany damytýǵa qosqan úlesimizdi arttyrý sheńberinde ǵylymı ınfraqurylymdy jańǵyrtýǵa basymdyq beriledi. Esepti kezeńde «ENU-TECH» jańa kampýsynda zamanaýı ǵylymı-tehnıkalyq ınfraqurylym men akkredıttelgen zerthanalar jelisin qurý úshin quny 10 mlrd.teńge bolatyn ınvestısııalyq baǵdarlama ázirlendi. Sońǵy 5 jylda alǵash ret ýnıversıtettiń óz qarajatynan joǵary dáldiktegi ǵylymı jabdyqtardy satyp alýǵa 703 mln. teńge bólindi. Biz ǵylymı-ınnovasııalyq jáne bilim berý áleýetin odan ári arttyrýǵa, sondaı-aq ǵalymdarymyzdyń ázirlemelerin kommersııalandyrýǵa járdemdesýge nıettimiz. Bizdiń «Iаdrolyq tehnologııalar parki» AQ bazasynda 5 shaǵyn óndiris jumys isteıdi. Biz bıznespen jáne ekonomıkanyń naqty sektoryndaǵy iri kásiporyndarmen yntymaqtastyqty belsendi túrde keńeıtip jatyrmyz. Qazir 3D prınterlerdi qurastyrý, Shveısarııa zertteýshilerimen birlese ónerkásip qaldyqtaryn qoldaný arqyly geopolımerli betondar shyǵarýǵa arnalǵan tehnologııalyq jelini ornatý boıynsha shaǵyn óndirister qurý jumystary júrgizilýde. Sonymen birge búginde bizdiń ǵalym Abdýlla Omarovtyń seısmologııa baǵytyndaǵy jobasyna Malaızııanyń iri kompanııasy qyzyǵýshylyq tanytyp otyr», dedi EUÝ rektory Erlan Sydyqov.
Kadrlyq áleýettiń básekege qabilettiligin arttyrý maqsatynda EUÝ jastardy ǵylymǵa tartýǵa basa nazar aýdarady. Sonyń arqasynda tek esepti jyldyń ózinde 40 jasqa deıingi ǵalymdardyń úlesi 36 paıyzdan 53 paıyzǵa ósti. О́tken jyldan bastap EUÝ-da «zertteýshi» degen jańa laýazym engizildi, sondaı-aq ýnıversıtet óz qarajaty esebinen kommersııalandyrý baǵytyndaǵy áleýetti ıdeıalary bar jas ǵalymdardy qoldaý maqsatynda jyl saıynǵy «JANA ASU» ishki grantyn bekitti.
Búginde «Jas ǵalym» prezıdenttik jobasy aıasynda EUÝ kafedralary men ǵylymı bólimshelerinde ǵylymı zertteýlerdi júzege asyratyn jas ǵalymdar toby 71 postdoktorantqa artty.
Ýnıversıtet halyqaralyq yntymaqtastyqty belsendi damytyp jatyr. Máselen, ótken jyly EUÝ ǵalymdary 700-den astam sheteldik mamandarmen birlese eńbek etti.
Rektor eseptik kezdesý barysynda sońǵy 5 jylda EUÝ ǵalymdarynyń maqala jarııalaý belsendiligi eki esege artqanyn atap ótti. Olardyń deni Web of Science bazasynyń Q1, Q2 jýrnaldarynda jarııalanady. Scopus derekter bazasy boıynsha EUÝ ǵalymdarynyń bir maqalasyna ortasha dáıeksóz kórsetkishi 4,4, fızıka-tehnıkalyq fakýlteti ǵalymdarynda 7,1 quraıdy.
Bıyl EUÝ-dyń 17 oqytýshysy QR professor-oqytýshylar quramynyń TOP-50 bas reıtıngine engizildi. Onda birinshi oryndy Hırsh ındeksi boıynsha Qazaqstannyń TOP-100 ǵalymynyń kóshin bastaıtyn ýnıversıtettiń professory Rátbaı Myrzaqulov ıelendi.
«EUÝ QR BǴM Bilim jáne ǵylym sapasyn qamtamasyz etý komıtetiniń usynylatyn basylymdar tizimine engizilgen ǵylymı jýrnaldar sany boıynsha, sondaı-aq halyqaralyq málimetter bazasynda ındeksteý boıynsha kóshbasshylar qataryna kiredi. Web of Science Core Collection halyqaralyq derekter bazasyna engizilgen 17 otandyq jýrnaldyń 3-eýi – «Eurasian Mathematical Journal», «Eurasian Journal of Mathematical and Computer Application» jáne «Eurasian Journal of Physics and Functional Materials» EUÝ-da aǵylshyn tilinde jaryq kóredi», dedi rektor kezdesý barysynda.
Qyzmet kórsetý sapasyn syrtqy baǵalaý ýnıversıtettiń básekege qabilettiliginiń mańyzdy kórsetkishi bolyp tabylady. 2022 jyly EUÝ QS nusqasy boıynsha alǵash ret Azııadaǵy úzdik ýnıversıtetterdiń top - 100 reıtıngine kirdi. Sondaı-aq, ýnıversıtet QS World University Rankings by Subject 2023 pándik reıtıngindegi óz pozısııalaryn nyǵaıtyp qana qoımaı, ókildigin 11-den 17 pánge deıin keńeıtti. Táýelsiz akkredıtteý jáne reıtıng agenttiginiń daıyndaǵa reıtıngine EUÝ-niń 192 bilim berý baǵdarlamasy kirdi, olardyń 180-i alǵashqy úsh oryndardy ıelendi.
2022 jyly EUÝ-da 30 elden kelgen stýdentter 240-tan astam bilim berý baǵdarlamasy boıynsha bilim aldy. Ýnıversıtet naryq qajettilikterin eskere otyryp, oqytýdyń jańa baǵdarlamalaryn engizýge erekshe nazar aýdarady. Kásibı standarttar negizinde 129 bilim berý jáne 35 ınnovasııalyq baǵdarlama ázirlendi. Bul rette jyl saıyn aǵylshyn tilindegi baǵdarlamalar men bilim alýshylardyń sany artyp keledi.
«2022 jyly Osh memlekettik ýnıversıtetinde EUÝ fılıalyn ashtyq. Qazir onda birneshe bilim berý baǵdarlamalary boıynsha oqytý júrgizilýde. 2023 jyly ýnıversıtet bakalavr jáne magıstr dárejesimen 5 myńǵa jýyq maman daıyndaǵanyn atap ótkim keledi. Sondaı-aq, 220 túlek EUÝ kolledjinde alty mamandyq boıynsha oqýyn sátti aıaqtady. Túlekterdi jumysqa ornalastyrýǵa járdemdesý maqsatynda «Mansap» aqparattyq platformasyn ázirledik. Bul - jumys berýshilerdiń, sheteldik kompanııalardyń, ýnıversıtettiń bilim alýshylary men túlekteriniń baılanys ornatýyna arnalǵan ashyq veb-alań», dep túsindirdi rektor.
Sydyqov sonymen qatar ýnıversıtette ınklıýzıvti bilim berýdi jáne «Eshkim de nazardan tys qalmaıdy» qaǵıdatyn júzege asyrýǵa qajetti jaǵdaı jasalyp jatqanyn atap ótti. «EUÝ-da ınklıýzıvti bilim berýdi damytýdyń 2023–2025 jyldarǵa arnalǵan jol kartasy» qabyldanyp, «Inklıýzıvti repetıtorlarǵa qoldaý kórsetý zerthanasyn» ashý josparlanyp otyr.
Alys jáne jaqyn shetelderdiń jetekshi ýnıversıtetteri yntymaqtastyqqa qyzyǵýshylyq tanytýda. Búgingi tańda EUÝ-men álemniń 460-tan astam ýnıversıteti tyǵyz baılanys ornatqan. 2022 jyly shetel azamattary úshin «Kúltegin» jáne «Gýmılev» atyndaǵy shákirtaqy taǵaıyndaldy.
Esep berý kezdesýiniń sońynda rektor stýdentter men oqytýshylardyń birqatar suraqtaryna jaýap berdi.