«Qazaqstanda jasalǵan». Osy bir patentpen Qaraǵandy oblysynda óz ónimin naryqqa shyǵaryp, tipti shetelge de jóneltip jatqan birneshe kásiporyn bar. El Prezıdenti bıylǵy Joldaýynda «Memleket iri kásiporyndarmen birlesip, óndiristiń barlyq satysy óz elimizde bolýyn qamtamasyz etýi kerek. Ol úshin óndiris salasyn retteıtin jáne yntalandyratyn túrli tásildi qoldaný qajet», dedi. Iаǵnı otandyq óndiristiń órkendeýine qoldaý kúsheıdi. Degenmen bul salaǵa kedergi bolyp otyrǵan máseleler de bar...
Keń óriske maman tapshylyǵy aıtarlyqtaı kedergi keltiredi. Onymen qosa zaýyt, kásiporyn basshylarynyń basty máselesi – tenderdiń ýaqytynda ótpeýi.
Qazirgi ýaqytta jumyssyzdyqpen kúres memlekettik deńgeıde qarqyndy júrip jatyr desek te, kásiporyndardyń kóbi jumysshylarǵa jarymaı otyrǵan jaıy bar. Birneshe túzilgen baǵdarlamanyń óndiris salasyndaǵy maman tapshylyǵyn sheshe almaı kele jatqanyna qynjylady. Al myńdap jumys izdegender mekemelerdiń tabaldyryǵyn tozdyryp júr.
«KazPlast» kásiporny jumystaryn bastaǵannan beri osy máselemen betpe-bet kelip otyr. Mundaǵy óndiris mekemesiniń eń tómengi jalaqysy – 250 myń teńge.
– Jumystyń jeńili bolmaıdy. Bizde óndiris avtomattandyrylǵan. Eń tómengi jalaqy 250 myń teńgeden bastalady. Solaı bolsa da, maman tapshylyǵy seziledi. Oqyp dıplom alǵan jastar óndiriske nege kelgisi kelmeıtini túsiniksiz. Jeńil aqsha tabýǵa qumar bolyp ketken be? Quzyrly organdarmen birlesip, osy máseleni sheshýdi de oılastyrsaq eken, – deıdi «KazPlast» JShS dırektory Aleksandr Ivanov.
Mundaı kadr tapshylyǵy «Energosıstemy ELTO» mekemesinde de bar. Seriktestik basshysy Aleksandr Larıonov «Eńbek» saıtyna bos oryn usynsaq ta, maman jetispeýshiligi jolǵa qoıylmaı kele jatqanyn aıtady.
– Bizdiń zaýytta 120 adam jumys isteıdi. Degenmen basqa kásiporyndardaǵydaı bizde de kadr jetispeýshiligi bar. Árdaıym memlekettik «Eńbek» saıtyna bos oryndardy usynyp kelemiz. Iá, jumys isteımin dep kelýshiler kóp, ornyǵyp qalýshy joq desek te bolady. Mysaly, sońǵy eki-úsh jylda eńbekke aralassam degen nıetpen 100-ge tarta adam keldi. Solardyń ekeýi ǵana bizde qaldy, – deıdi A.Larıonov.
Mysaly, «Qaraǵandyavtotranssıgnal» JShS-da júrgizýshi, elektrojóndeýshi, dánekerleýshi sekildi jumys túrlerine bos oryn bar.
«Maker-KLMZ» JShS-na da frezerlik operator, kompıýtermen basqarylatyn mashına operatory, metall konstrýksııalardy qurastyrý jónindegi slesar, elektr jáne gazben dánekerleýshi, avtomatty jáne jartylaı avtomatty qondyrǵylarǵa elektr dánekerleýshiler qajet.
Otandyq ónim shyǵaryp, táp-táýir salyq tólep otyrǵan kásiporyn basshylarynyń bul máselesine bas aýyrtyp, qoldaý kórsetý kerek-aq. Jaqsy bilesizder, Qaraǵandydaǵy kompanııalardyń deni tenderge táýeldi. Tender kesh oınatylǵandyqtan, qarajattyń jyrym-jyrym bolyp beriletini de kóp kásiporynnyń jumys kúshin tejeıdi.
– Bizdiń ónim búkil Qazaqstanǵa taraıdy. Degenmen tenderdiń jumysqa keltiretin zııanyn da aıtýymyz kerek. Mysaly, ońtústik oblystarda qurylys jyl on eki aı salynady, al soltústiktiń jumys maýsymy – jaz ben kúz aılary. Tender tuzaǵy osy ýaqytta bilinedi. Nege ekeni belgisiz, memlekettik satyp alý konkýrstary tek kóktem shyqqanda oınatylady da, qarajat jaz ýaqytynyń ortasynda bólinedi, jyrym-jyrym qylyp, bólip beredi ony. Tender utyp alǵan kompanııa ózine kerek zatqa tapsyrys berip, oǵan qol jetkizgenshe taǵy aılar ótedi. Qys ta keledi osy ýaqytta, bastalǵan jumys kelesi jylǵa qalady. Sonymen qatar tender aqshasy jazda berilgennen keıin ónim óndiretin kásiporynǵa kesiri tıip jatady. Iаǵnı merdiger kompanııalar men deldaldar belgili bir ónimge bir ýaqytta tapsyrys berip, jumysty tejep tastaıdy, – deıdi «Energosıstemy ELTO» JShS bas dırektory Aleksandr Larıonov.
Osylaısha, kásiporyn basshylary memlekettik tender nege jyl aıaǵynda oınatylmaıtynyn bilmeı dal.
Qaraǵandy oblysy