Ulybrıtanııadaǵy beıbit sherý

Bul rette zań qabyldanýy bar da, onyń oryndalýy bir bólek ekenin eskerýimiz kerek. Osy oraıda ózimiz kórgen Ulybrıtanııadaǵy jáne Qazaq­stan­daǵy beıbit jıyndardyń ótý barysyna toqtalsaq deımiz.  Turǵyn­dar­dyń óz oıyn ashyq bildirip, beı­bit sherýge shyǵýy damyǵan memleket­ter­de azamattyq qoǵammen sanasýdy bildiredi. Ulybrıtanııada soń­ǵy kezde beıbit sherýler jıi uıym­das­tyrylyp júr. Qazirgi álemde oryn alǵan geosaıası turaqsyzdyq, qarjy daǵdarysy bıýdjettik sala maman­da­ry­nyń turmystyq jaǵdaıyna áser etti. Sherýge negizinen medbıke, posh­ta jáne temirjol qyzmetkerleri qa­ty­syp jatyr. Olardyń qataryna muǵalimder de qosyldy. Osylardyń ishinen temirjolshylar búgingi kúni sherýdi turaqty túrde uıymdastyryp keledi. Bul oraıda jumys ornyndaǵy kásipodaqtyń qyzmeti zor, barlyq júk osyndaǵy qyzmetkerlerge túsetinin erekshe atap ótken jón. Mysalǵa, tu­man­dy albıondaǵy kásipodaqtar men temirjol kompanııalary arasyndaǵy daý bir jyldan astam ýaqyt boıy jalǵasyp keledi. Temirjolshylar  tómen jalaqy men eńbek jaǵdaılaryna narazy. Olar sherýlerge qatysýdan bas tartpaıdy. Olar basqalar sekildi beıbit sherýler joǵary jaqqa talap- tilekterin jetkizip, quqyqtaryn qorǵaıdy.

«Qyzmetkerler sherýge qatysqan kezde temirjol qyzmeti toqtatylady. Jolaýshylar qyzmet kórsetý kestesi­men tolyǵyraq Ulttyq temirjol veb-saıtynan bile alady. Sherýlerdiń ótý ýaqyttary da jazylyp turady. Bizde Lankasterde sherýler ótken joq. London, Bırmıngem, Lıds sekildi iri qalalarda uıymdastyrylady kóbine», deıdi Lankaster qalasy Temirjol vokzalynyń kezekshi operatory Skot Smıt.  

National Rail málimetteri boıyn­sha eger poıyz sherýge baılanys­ty toq­tatylsa, keshiktirilse nemese basqa ýaqytqa aýystyrylsa, jolaý­shy bıletti aýystyrýǵa nemese qaı­tarýǵa quqyly. Sondaı-aq satyp alynǵan bılet basqa temirjol kom­pa­nııa­synyń poıyzdaryna da jaramdy. Aıta keteıik, Ulybrıtanııada jolaýshylarǵa qyzmet kórsetetin elý shaqty mekeme bar.

The Guardian eger kásipodaqtar men temirjol operatorlary arasynda tólem, jumys qaýipsizdigi jáne eńbek jaǵdaılary týraly ortaq kelisimge qol jetkizilmese, sherýler 2023 jyldyń sońyna deıin jalǵasýy múmkin ekenin jazady.

Ulybrıtanııada sherýler «Qoǵam­dyq tártip týraly zań» talaptaryna súıene otyryp uıymdastyrylady. Ol 1986 jyly qabyldanǵan. Sherýge shyǵýshy uıym, mekeme sherý ótetin kúnnen alty kún buryn jergilikti polısııaǵa jazbasha túrde eskertedi. Onda is-sharanyń bastalý ýaqyty, qansha saǵatqa sozylatyny, qatysatyn adam sany, ótetin jeri men marshrýty naqty kórsetiledi. Kóp jaǵdaıda polısııa eshqandaı zań buzýshylyqty anyqtamasa sherý ótki­zý­ge ruqsat beredi. Dese de sherýdi toq­tatýǵa quzy­reti bar. Eger jıynnyń qo­ǵamdyq tártip­sizdikke ákeletinin bilse sol óńir­diń Keńesine habarlasyp, memlekettik hatshynyń kelisimimen sherýlerdi 3 aıǵa deıin ótkizbeýge ty­Iym sala alady. 

Al elimizde sherý beıbit jınalys­tar ótkizýge keli­sim­di jergilikti at­qa­rýshy organ beredi.  Beıbit jına­lys­ty uıym­das­­ty­rý­shy jergilikti atqa­rýshy or­ganǵa ótki­ziletin kúnine de­ıin on ju­mys kú­ninen keshik­ti­ril­meıtin merzimde qaǵaz jet­kiz­gish­te nemese elektrondyq sıfrlyq qol­­tańba arqyly kýálan­dy­ryl­ǵan elektrondyq qujat nysanynda tapsy­ra­dy. Jergi­likti atqarýshy organ óti­nish­ti qaraı­dy jáne tirkelgen kúni­nen bastap jeti jumys kúni ishinde jıyndy uıymdastyrýshyǵa habarlaıdy. Alaıda eldegi kásipodaqtar beıbit jıyn­dy uıymdastyrýǵa asa qulyqty emes. Kó­bine mekeme qyzmetkerleriniń ózderi shy­ǵady nemes jekelegen adam­dar ǵana oılaryn ortaǵa salyp jatady.