Beıbitshilik jáne áıel róli

Ortalyq Azııa elderi áıelderiniń dıalogi óńirdiń áıel parlamentshileri arasyndaǵy yntymaqtastyqty damytý men nyǵaıtýdyń ózekti máselelerin saralaýǵa arnalǵan halyqaralyq beıresmı alań retinde jemisti jumys at­qaryp keledi. Qazaqstan bıyl uıymǵa tóraǵalyqty qabyldaǵany málim.

Konferensııany ashqan Parlament Májilisi tóraǵasynyń orynbasary Danııa Espaeva búgingi tańda álem­de qaqtyǵystardyń órshýi men turaqsyz­dyqtyń artýy áıelderdiń róli men jaǵdaıyn qıyndatqanyn atap ótti.

– Taıaý Shyǵystaǵy shıelenisken jaǵ­daıǵa álem kýá. Sonyń saldarynan áıelder de, balalar da qoǵamdaǵy eń osal top retinde qurban bolyp jatyr. Al búgin biz talqylap otyrǵan kún tártibin qarýly qaqtyǵystar men gý­manıtarlyq apattar kezindegi áıel­derdiń qaýipsizdigine qatysty máse­lelerdi jan-jaqty sheshý qajettiligi prızmasy arqyly qaraý kerek, – dedi Májilistiń vıse-spıkeri.

Sonymen qatar Danııa Espaeva áıelder men qyzdarǵa qatysty gender­lik zorlyq-zombylyqqa baılanysty máselelerge nazar aýdardy. Qazaqstan oǵan qarsy óńir elderiniń kúsh-jigerin biriktirýge shaqyrady. Osy baǵyttaǵy tıimdi qadamdardyń biri Eýropalyq odaq pen BUU-nyń Ortalyq Azııa men Aýǵanstan elderi úshin áıelder men qyzdarǵa qatysty genderlik zorlyq-zombylyqtyń barlyq nysanyn joıý jónindegi aımaqtyq bastamasyn iske qosý boldy. Joba Prezıdent tarapynan qoldaý tapqan.

Sondaı-aq D.Espaeva Qazaqstanda 2030 jylǵa deıingi otbasylyq jáne genderlik saıasat tujyrymdamasy iske asyrylyp jatqanyn, onda «Áıelder, beıbitshilik jáne qaýipsizdik» kún tártibin júzege asyrýǵa baǵyttal­ǵan bólim bar ekenin, sondaı-aq BUU Qaýipsizdik Keńesi Qararlaryn iske asyrý jónindegi ulttyq is-áreket jos­pary qabyldanǵanyn málimdedi. Ol Qazaqstan BUU-nyń bitimgershilik daıarlyq ortalyǵy (Qazsent) bazasynda sertıfıkattalǵan kýrstar aıasynda áskerı keńesshi-áıelderdi daıarlaý boıynsha belsendi jumys júrgizip jatqanyna toqtaldy. Bul rette áıel áskerı qyzmetshiler Qazaqstan Qarýly Kúshteriniń barlyq jeke quramynyń 13,7 paıyzyn quraıdy, olardyń 10-y basshylyq laýazymdy atqarady.

Konferensııaǵa qatysýshylar taqy­ryptyq sessııalar aıasynda qaýip­sizdik salasynyń jańa syn-tegeý­rinderi jáne óńirdegi áıelderdiń qaýipsizdigi men beıbit ómirine qatysty oı bólisti.

«Ortalyq Azııa áıelderi zorlyq-zombylyqqa qatysty kóp shaǵymdana bermeıdi. Mundaı keleńsizdikke tap bolsa da taqyrypty jyly jabýǵa tyrysady. Biraq biz muny bulaı qaldyrmaı, kóterýimiz qajet. Jantúrshigerlik jaǵ­daılardy kórip jatyrmyz. Biz bu­ǵan deıin óz elimizde 10 zań men 5 ko­deks­ke ózgeris engizgenimizdi aıtqan edik. Turmystyq zorlyq-zombylyq zańyn barynsha kúsheıtip jatyrmyz. Endi áıelder men balalardy uryp-soǵyp qorlyq kórsetkender eshqandaı amnıstııaǵa ilikpeıdi. Ári ómir boıy bilim salasynda qyzmet ete almaıdy», deıdi О́zbekstan respýblıkasy Olıı májilisi komıtetiniń múshesi Gýlnoro Marýfova.

О́ńirde áıelder betpe-bet keletin qury­lymdyq jáne ekonomıkalyq máse­le­ler az emes. Bul rette zamanaýı sıfr­lyq transformasııa olardyń áleýmettik quqyqtary men múmkindikterin keńeı­týge jol ashatyny aıtyldy. BUU-áıel­der qurylymy О́ńirlik keńsesiniń keńes­shisi Nargıs Azızova, BUU Bas hat­shysynyń arnaıy ókili, BUU Ortalyq Azııa úshin aldyn alý dıplomatııasy jónindegi óńirlik ortalyǵynyń basshysy Kaha Imnadze, BUU-nyń bosqyndar isi jónindegi Joǵarǵy komıssarynyń Ortalyq Azııadaǵy ókili Gans Frıdrıh Shod­der bul baǵytta júzege asqan jumys­tarǵa sholý jasaı otyryp, qoǵam­nyń qozǵaýshy kúshi retinde áıelderdiń saıası bedeli men azamattyq tulǵasy qa­lyp­tasyp, olar barlyq salada aıryq­sha mańyzǵa ıe bolyp otyrǵanyn atady.

Konferensııa sońynda qatysý­shylar óńirde BUU Qaýipsizdik Keńesi­niń «Áıelder, beıbitshilik jáne qaýip­sizdik» Qararyn iske asyrý boıynsha jumysty kúsheıtý úshin jaǵdaı jasaý jónindegi mindettemeleri bar qorytyndy qujatty qabyldady.

ALMATY