Olar – aptap ystyqta, sarshunaq aıazda da árdaıym sapta. Ot pen sý, jeldiń ótinde, qaýip pen qaterdiń bel ortasynda júrse de olar úshin adam ómirin qutqarý – eń joǵary mıssııa. Jyldamdyq, eptilik pen batyldyq – qutqarýshyǵa tán qabilet. Bizdiń elimizde osy bir qıyn da, qyzyqty mamandyqty ómiriniń mánine aınaldyrǵan adamdar az emes. Olardyń ómiri men eńbegi talaıǵa úlgi.
О́ıtkeni qutqarýshylar ózderi tańdaǵan mamandyqty shyn súıedi ári ózderi eńbek etetin salaǵa jan-tánimen berilgen. Mundaı mamandar úshin ataq-abyroı men tabys ta birinshi orynda emes, mańyzdysy – kásibine degen adaldyq.
Serik Sherııazdanovtyń qutqarýshy degen mártebeli mamandyqty kásip etkenine 14 jyldan asa ýaqyt ótken. Bir adamdy qaterden aman alyp qalýdyń ózi qanshalyqty kúsh-jigerdi, jaýapkershilikti, erlik pen órlikti talap etetini málim. Adamdardy qutqarý, joǵalǵandardy izdeý, sýda, dalada, úıde qaýipti jaǵdaıǵa tap bolǵandardy ajaldan arashalap qalý – qaýip-qateri mol qyzmet ıeleriniń negizgi arqalaǵan mindetteri.
Pavlodar oblysynda azamattar úshin eń qaýipti tabıǵı jerlerdiń biri – Ertis ózeni. Halqymyz «Ot pen sý – tilsiz jaý» dep tegin aıtpaǵan. О́ńirdi qaq jaryp, 720 shaqyrym jerdi basyp ótetin iri ózenniń aınalasy tolǵan aýyl, qaınaǵan tirshilik. Qutqarýshylar ala jazdaı aptap ystyqtan sý jaǵalaǵan kópshiliktiń qaýipsizdigin kirpik qaqpaı kúzetse, kúz ben qysta balalar men qyzyq izdegen áýesqoı balyqshylardyń muz oıyqtaryna túsip ketpeýin qadaǵalaıdy. Bıyl Ertis-Baıan óńirinde jaz erekshe ystyq bolyp, órtten bólek, sýǵa ketý oqıǵalary da az tirkelmedi.
«Ertis – aǵyny óte aryndy ózen. Túbi tereń, laıly keledi. Jyl basynan beri resmı derek boıynsha 6 adam sýǵa ketti. Degenmen onyń syrtynda qaýipsizdik sharalaryn saqtamaý, ózine-ózi qol jumsaý faktileri boıynsha tilsiz jaýdyń qurbanyna aınalǵandar da barshylyq. Sýǵa ketkenderdiń máıitin izdeý – óte qıyn sharýa. Keıde ózimizdiń jigitter sý astynda jatqan aǵashtyń túbirlerine soǵylyp, bolmasa úlken shuńqyrlarǵa túsip ketip, ómirine qaýip tónip jatady. Olardy kez kelgen qaýipti jaǵdaıǵa aldyn ala daıyndaýdyń nátıjesinde qysyltaıań sátten aman-esen shyǵyp júr. Bizdiń mekemede óńir boıynsha 91 qyzmetkerimiz bar bolsa, sonyń 40-y súńgýirlik qyzmetti atqara alady. Arnaıy sýǵa súńgý kostıýmderimiz jeterlik, tek bıyl jańadan 27 jıyntyq alyndy. Tehnıka parkimiz, qaıyqtar men katerlerimiz, qural-jabdyqtarymyz da jetkilikti. Jyl basynan beri jalpy 630 shuǵyl shaqyrtýǵa baryp, 112 adamnyń ómirin qutqardyq. Onyń 412-si avarııalyq qutqarýǵa tıesili. Osyndaı sıfrlardan-aq bizdiń mamandarymyzdyń bos otyratyn kúni bolmaıtynyn baıqaý qıynǵa soqpas», deıdi ol.
Serik Múbárakuly búginde óńirlik tótenshe jaǵdaı departamentine qarasty órt sóndirý jáne avarııalyq qutqarý jumystary qyzmeti bastyǵynyń orynbasary bolyp eńbek etip jatyr. Aıtýynsha, qutqarýshy qyzmeti kóp azamattar úshin psıhologııalyq turǵydan asa aýyr. Jýyqta Ertis ózeniniń Pavlodarskoe aýyly mańynda 43 jastaǵy áıel men onyń eki balasy kólikpen sýǵa batyp ketti. Kishkentaı balalar qaraýsyzdyqtyń qurbany bolyp, sýǵa tunshyǵyp qalatyn qaıǵyly oqıǵalar jyl saıyn tirkeledi.
«Birde birneshe otbasy tabıǵat aıasyna shyǵyp serýendep, ózenge shomylyp júrip, jas balanyń joǵalyp ketkenin aıtyp habarlasty. Álgi jerge jedel jetip, sý aıdynyn zerdelegende joǵalǵan balanyń jaǵalaýdan nebári 2-3 metr jerde, sýdaǵy shaǵyn shuńqyrǵa túsip kóz jumǵanyn anyqtadyq. Ata-anasy kóńil kóterip júrip, qaramaǵan. Kishkene balalardyń máıitin sýdan alyp shyǵyp, áke-sheshesine tapsyrý – biz úshin asa qıyn sát. Mundaı baqytsyz jaǵdaıdyń aldyn alýǵa ábden bolatyn edi ǵoı dep keıde ishimizden qaıǵyǵa batamyz. Bıyl Jańa Iаmyshev aýyly mańynda, Ýspen aýdanynda, Ekibastuzdyń aýyldyq aımaqtarynda osyndaı qaıǵyly jaıttar tirkeldi. Baqylaýsyz bala kez kelgen jaǵdaıǵa urynýy múmkin. Osyny eresekter qaperden shyǵarmasa eken», deıdi maman.
Taǵy bir qaıǵyly jaıt, bıyl sáýir aıynda Ekibastuzdyń aýyldyq okrýginde tirkeldi. Joq izdep shyqqan erli-zaıyptylar aıdalada ekige bólinip, adasyp ketken. Qutqarýshylar tártip saqshylarymen birge eki táýlik boıy áıel adamdy izdedi. О́kinishke qaraı, onyń qatty sýyqtan úsip ólgeni anyqtaldy. Dúnıe-múlik úshin óz basyn qaterge tigý, jolǵa, saparǵa shyqqanda jeńil kıiný kóptegen qıyn- dyqqa uryndyryp jatady. Abaısyzdyq pen nemquraıdylyq – adamǵa jaý faktorlar.
Qutqarýshylar eńbeginiń arqasynda jazǵyturym tasqyn sýdyń áleginen qutylyp otyrǵan eldi mekender de barshylyq. Sonaý bir jyldary Aqtoǵaı aýdany Sholaqsor aýylynyń jurtshylyǵy kóktemde sý júrgende bólek aralda qalǵandaı kún keshetin. Keıingi eki jylda qutqarýshylar ondaǵy Sileti ózeniniń muzyn aralap kesip, sýdyń jyldam ótip ketýine jaǵdaı týdyryp keledi. Osylaısha, sholaqsorlyqtar bir beınetten qutyldy.
Qutqarý qyzmeti mamandarynyń jumysy jyldyń tórt mezgilinde de bir tolastamaıdy. Qazirgi kúz aılarynda sý ústine rezeńke qaıyqpen shyǵyp, balyq aýlaıtyn áýesqoılar kóp. Rezeńke qaıyǵy aýyp ketip, bolmasa ózenniń jarlaýyt tustary opyrylyp, talaı adam opat bolǵan. Onyń ústine qarasha aıynyń sońy, jeltoqsan aıynyń basyndaǵy juqa muzǵa shyǵyp, balyq aýlaıtyndar da tabylady. Osynyń barlyǵyn baqylaý, adamdardy kez kelgen qaýip-qaterden saqtandyrý – qutqarýshylardyń mindeti.
Pavlodar oblysy