Jahandy ózgertip jatqan jasandy ıntellekt bilim salasyna da óz áserin tıgizetini anyq. Bilim berý platformalary dástúrli júıeden birte-birte bas tartyp jatyr. О́ıtkeni búgingi urpaqty buryńǵy bilimmen oqytý áste qıyn.
Bilim salasyndaǵy reforma, ásirese karantın kezinde qatty baıqaldy. Onlaın oqý buryn múmkin emesteı kóringenimen, bir-aq sátte mektep te, ýnıversıtet te qashyqtan oqytý júıesine kóshti. Onlaın júıeniń áleýeti ártúrli jańalyq alyp keldi deýge bolady. Al keıingi ChatGPT-diń paıda bolýy bilim salasynyń jyldam ózgeristerge daıyn bolýy keregin aıqyndaı tústi. Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstri Saıasat Nurbektiń aıtýynsha, endigi jerde kez kelgen salada jasandy ıntellektimen jumys isteýdi meńgergen maman suranysta bolmaq.
– Neırojeli qazirdiń ózinde oqý úderisine aralasyp ketti. Onyń damýy da jyldam. Qazir bizge sıfrlyq saýatty bolý jetkiliksiz. Jasandy ıntellekt saýaty degen uǵym da jaqsy tanys bolýy qajet. Iаǵnı biz ony bilim salasynda oqytýymyz kerek. Iá, bul algorıtmniń keri áseri týraly da kóp aıtylady. Degenmen biz onyń damýyn tejeı almaımyz. Sondyqtan saýatty túrde meńgerýimiz qajet. Kez kelgen salada ChatGPT-men jumys isteýdi meńgergen mamannyń bási joǵary turady, – dedi mınıstr jýyrda ótken Digital Bridge 2023 forýmynda.
Jasandy ıntellektiniń múmkindikterin eskeretin bolsaq, onyń qyzmeti jumysymyzdy áldeqaıda jeńildetini ras. Ony saýatty meńgergen qyzmetker paıdaly kómekshi retinde jumys istete alady. SmarTestPrep mektebiniń dırektory Laýra Vaıgorova bilim berý baǵdarlamasyn, test suraqtaryn qurastyrýmen neırojeli aınalysatynyn aıtty.
– Algorıtmniń tilin bilse, bárin istetýge bolady. Ony saýatty meńgerý degen oǵan durys pármen bere alý degen sóz. Bizdiń qyzmetkerler ChatGPT-men júıeli jumys isteı alady. Biz onyń barynsha paıdaly jaǵyn qarastyramyz. Árıne onyń adamdy almastyrý qaýpin joqqa shyǵara almaımyz. Degenmen meniń oıymsha, buǵan áli biraz ýaqyt kerek. Al dál qazirgi naryqta neırojelini saýatty basqara alatyn maman qajet, – deıdi L.Vaıgorova.
Innovasııanyń damýy dástúrli 4 jyldyq oqý formatyn da ózgertip jatyr. Jańa mamandyqtar paıda boldy. Olardy ıgerý de jańa baǵytta qalyptasyp keledi. Elimizdegi alǵashqy jyldam kásipter ýnıversıtetiniń negizin qalaýshy Dıana Kamaladınniń aıtýynsha, bilim berý salasynda oqytýshynyń ornyn chat-bottar almastyra alady.
– Batysta mashınalardyń jańa modeli jyl saıyn shyǵatyn bolsa, Qytaı naryǵynda alty aı saıyn ózgerip jatyr. Buryn bir jaqqa baratyn bolsań taksı ustaý, taksı tabý qıyn edi. Al qazir «Iаndeks» bar. Tipti kólikti 10 mınýt kútip qalsańyz, «nege tez kelmedi» dep shaǵymdanasyz. Mysaly, fast-fýdtar bizdiń jyldam tamaqtanýymyzǵa yńǵaıly. Áreketterimiz kún ótken saıyn jyldamdyqqa negizdelip barady. Bilim berý naryǵyna da osyndaı qarqyndy ózgeristerge ilese alatyndaı júıe qajet. Máselen, TikTok jelisinde hımııa pánin úıretetin muǵalim bar. Onyń beıne sabaqtary mıllıondaǵan qaralym jınap jatyr. Munyń barlyǵy bilim júıesiniń ózgerip jatqanyn ańǵartady. Balalarymyz, ıaǵnı jańa býyn standartty bilimmen shektele almaıdy. Sondyqtan da biz osy salany jetildirip, jyldam bilim bere alatyn platformalardy qalyptastyrýymyz qajet. Qazir adamdar ózine qajetti bilimdi alý úshin qysqamerzimdi kýrstardy satyp alady. Mine, osylaı jyldam ıgeretin mamandyqtar shyǵyp jatyr. Bul – zaman talaby. О́ıtkeni aqparattar áp-sátte eskirip qalady. Sondyqtan qoǵamdaǵy ózgeristerge ilese bilýimiz qajet. Sondaı-aq oqytýshynyń ornyn basa alatyn chat-bottar paıda boldy. Buryn oqytýshy degen bizge baǵa qoıyp, úı tapsyrmasyn tekseretin adam bolsa, qazir oqytýshy ol rejısser tárizdi. Sizge tek mynadaı kitapty oqy, mynadaı podkast tyńda, mynadaı vebınarlarǵa, sheberlik synyptaryna bar dep aıtady, – deıdi Dıana Kamaladın.
Jyldam kásipter ýnıversıteti jyldam meńgerýge bolatyn mamandyqtardy oqytady. 6 aı ǵana bilim beredi. Sodan keıin bilim alýshylardyń IT, marketıng salasynda jumys isteýin qamtamasyz etedi. Kórip otyrǵanymyzdaı qazir YouTube, TikTok basqa da áleýmettik jeliler bilim berý platformalaryna erkin enip ketti. Munyń barlyǵy sıfrlandyrýdyń, jasandy ıntellektiniń jemisi.