Kil myqtyda kim myqty?

Tennısten áıelder arasyndaǵy qorytyndy týrnır 1972 jyldan beri uıymdastyrylyp keledi. 2000 jylǵa deıin bul doda tek AQSh aımaǵynda ótkizilgen bolsa, kelesi jyldan bas­tap tennıs týrnıri geografııasyn keńeı­tip, alǵash ret Germanııanyń Mıýn­hen qalasynda jalaýy jelbiredi. Keıin­­nen bul jarysty Ispanııanyń Madrıd, Qatardyń Doha, Túrkııanyń Ys­­tanbul, Sıngapýrdyń Sıngapýr, Qy­taıdyń Shenchjen jáne Meksıkanyń Gvadalahara qalalary qabyldady. Meksıka bul jarysty óz tarıhynda ekinshi ret ótkizý mártebesine ıe boldy.

Osy ýaqyt aralyǵyndaǵy qory­tyndy týrnırde amerıkalyq dańqty tennısshi Martına Navratılova eń kóp jeńiske jetken. О́tken ǵasyrdyń jetpisinshi jáne sekseninshi jyldarynda óner kórsetken Navratılova 8 týrnırde teńdessiz dep tanyldy. Odan keıingi úzdik nátıje germanııalyq Shteffı Graff pen amerıkalyq Serena Ýılıamsqa tıesili. Olar bes retten top jarsa, AQSh-tyń taǵy bir ókili Krıs Evert tórt márte jeńis tuǵyrynan kóringen. So­nymen qatar Monıka Se­lesh (AQSh) pen Kım Kleısters (Bel­gııa) úsh retten, Ivonn Feı Gýla­gong-Koýlı (Aýstralııa), Ga­brıela Sa­batı­nı (Argentına), Mar­tına Hıngıs (Shveı­sarııa), Jıýstın Enen (Belgııa) eki márteden jeńimpaz atanǵan. Qalǵan 15 tennısshiniń tek bir retten ǵana jeńiske jetý múmkindigi boldy.

Byltyrǵy týrnırde top jarǵan fransııalyq Karolın Garsııa bıyl úzdik 8 tennısshiniń qataryna qosyla almaı, qo­rytyndy týrnırden tys qaldy. Bıylǵy jarysqa Arına Sobolenko (Belarýs), Iga Shventek (Polsha), Koko Gaýff (AQSh), Elena Rybakına (Qazaqstan), Djessıka Pegýla (AQSh), Marketa Vondroýshova (Chehııa), Ons Jaber (Týnıs) jáne Karolına Mýhova (Chehııa) sekildi sportshylar qatysady.

Elena Rybakına bıylǵy áıelder tennısi týrnırlerinde tamasha nátıje kórsetip, qorytyndy týrnırge alǵash ret shaqyrtý aldy. Otandasymyz bıylǵy maýsymda jyldyń eń alǵashqy iri jarysy – Aýstralııa ashyq birinshiliginiń fınalyna deıin jetip, WTA týrnırlerinde bes márte bas júldeni jeńip aldy. Sonyń ishinde AQSh-tyń Indıan-Ýels qalasy men Italııanyń bas shahary – Rımde jalaýy jelbiregen «WTA 1000» sanatyndaǵy eki birdeı mańyzdy týrnırde top jardy. Sonymen qatar ITF dodalarynda tórt ret daralandy. Bir ǵajaby, bıylǵy maýsymda Rybakına álemniń 1-raketkasy polshalyq Iga Shventektiń ózin úsh márte qapy qaldyrdy.

Jalpy, Rybakına Kankýndegi dodaǵa joldama alǵan jeti ten­nısshimen bar­lyǵy 23 kezdesý ótkizgen eken. Sonyń 10 báse­kesinde jerlesimizdiń mereıi ústem bolsa, qalǵan 13 matchta je­ńilis tapqan. Atap aıtqanda, otandasymyz chehııalyq M.Vondroýsheva jáne K.Mýhovamen eki retten kezdesip, qarsylastar bir-bir oıynda jeńiske jetken. A.Sobolenkomen ót­ken alty kezdesýde – 2:4, O.Jabermen bolǵan bes oıynda – 2:3 jáne J.Pegýlamen ótken úsh oıynda 1:2 esebimen ese ji­bergen. Sondaı-aq K.Gaýffpen búginge deıin bir oıynda sheberlik baıqasyp, qarsylasyna jol bergen.

Jarystyń erejesi boıynsha álemniń eń úzdik 8 tennısshisi tórt qatysýshydan eki topqa bólinip, aldymen bir-birimen aınalmaly júıe boıynsha oınap shy­ǵady. Sóıtip, toptyq kezeńde eń úzdik nátıje kórset­ken eki tennısshi jartylaı fına­ǵa joldama alady. A tobynda birinshi oryn alǵany V tobynyń ekinshi oryn ıegerimen, V tobynyń jeńimpazy A tobynda ekinshi orynǵa turaqtaǵan tennısshimen oınaıdy. Ári qaraı jartylaı fınal jáne fınal básekeleri ótedi.

Sondaı-aq tennısshiler bul týr­nır­­degi ár oıyny úshin reıtıngtik upaılarǵa da ıe bolady. Máselen, top­tyq kezeńdegi árbir jeńisi úshin 250 upaı alsa, je­ńilgen sportshy sonyń teń jartysyna ıe bolady (125 upaı). Jartylaı fınalda jeńiske jetkender 330 upaı, al chempıon tennısshi 750 upaı ıelenedi. Budan bólek jeńimpaz 1,24 mln dollar (800,32 mln teńge) syıaqy alady. Eger tennısshi osy týrnırdegi barlyq oıynda qarsylastarynan basym túsip, jeńiske jetken bolsa, onda syıaqy men reıtıngtik upaıyn eki eselep ala alady.

Júlde qory 5 mln dollardy (2,38 mlrd teńge) quraıtyn WTA kúntiz­besindegi bıylǵy maýsymnyń sońǵy jarysy 29 qazan men 5 qarasha aralyǵynda Meksı­kanyń Kankýn qalasyndaǵy jabyq korttarda ótedi.