Úlken shaharlardy qoıyp, qazir aýyldyq jerlerdegi kitaphanalar da zamanǵa saı ózgeriske ushyrap jatyr. Kópshilik oqyrmannyń bos ýaqytyna oraı beıimdelip, kitap oqýshylar sanyn eseleı túsken aýyl kitaphanashylarynyń eńbegi baǵalaýǵa turarlyq. Tek keıde qysqa jip kúrmeýge kelmeı jatady.
Aıman Beısekova Maı aýdanyndaǵy kitaphanalar jelisinde 20 jylǵa jýyq qyzmet etip keledi. Únemi oqyrmandardyń údesinen shyǵatyn is-sharalarǵa bir ózi bas bolyp júredi. Kitaphanaǵa jıi bas suǵatyn balalar men eresekter ony jaqsy kóredi. Sebebi Aıman apaı olarǵa árdaıym qyzyqty kitaptar men ádebıetter usynyp, bos ýaqyttaryn tıimdi ótkizýdiń túrli ádis-amalyn oılastyrady. О́z mamandyǵyna adal jan búgingi kitaphana tek kitap oqıtyn jer emes, ol ár aýyldaǵy mýltımedııalyq-kommýnıkasııalyq ortalyqqa aınalýy kerek dep esepteıdi.
– Kitaphanashy ár kelýshiniń kóńilinen shyǵatyn kitapty dál taýyp, ony nasıhattap, qajeti bolsa sol kitaptaǵy obrazdardyń keıpine kirip akter bolýǵa da daıyn turýy kerek. Aqparattyq tehnologııa damyǵan zamanda adamdardy rýhanı dúnıege, ádebıetti oqýǵa tartý ońaı sharýa emes. Bir jaǵynan kóp adamdardyń jumysbasty ekenin eskere otyryp, kitaphana mekemelerin olardyń bos ýaqyttaryna oraılastyrǵan durys dep oılaımyn. Mysalǵa, bizdiń aýdandaǵy 14 aýyldyq kitaphanada keshki saǵat 19.00-den 21.00-ge deıin «Keshki kitaphana» jumys isteıdi. Balalar men eresekterdiń barlyǵy bizge kitap nemese gazet-jýrnal oqý úshin kelmeıtini anyq. О́zara aralasyp, áńgime aıtyp, jańalyqtarymen bólisip jatady. Munda turaqty kelip doıby, shahmat, toǵyzqumalaq oınap, asyq atatyndar da bar. Mezgil saıyn qazaq ádebıeti tarlandarynyń belgili shyǵarmalarynyń jelisi boıynsha teatrlandyrylǵan kórinister qoıamyz. Bıyl Sultanmahmut Toraıǵyrulynyń «Qamar sulýy», Júsipbek Aımaýytulynyń «Aqbileginen» keltirilgen úzindiler sátti shyqty, – deıdi aýyl kitaphanashysy.
Ol búginde aýdandyq ortalyqtandyrylǵan kitaphananyń ádiskeri bolyp jumys isteıdi. Aıtýynsha, sońǵy 9 aıda jergilikti kitaphanalarǵa 2244 oqyrman kelgen. Oqyrmandardyń deni 15 jastan asqan balalar men bozbala-boıjetkender jáne jasy 40-tan asqan turǵyndar. Aýdan kóleminde 153 myń kitap qory bar bolsa, sonyń nebári 12 myńdaıy ǵana qazaq tilindegi kitaptar. Sońǵy jyldary aýyl kitaphanalaryna kitap satyp alý úshin bıýdjetten aqsha bólingenimen, áli de az ekenin jetkizdi. Ásirese 4D, 5D formatyndaǵy kitaptardy qyzyq kóretin balalar kóp kórinedi. Jergilikti pedagogıkalyq jáne psıhologııalyq túzetý kabıneti ádistemelik turǵyda osy oqýlyqtardyń kómegine júginetinin baıqaǵan mamandar álgindeı zamanaýı ónimder kóbirek alynsa dep ótinish aıtady. Qazir jergilikti halyqtyń suranysy da ózgergen. Kóbine tarıhı kitaptardy oqyǵandy unatady. Detektıv janryndaǵy ádebıetter men jergilikti avtorlardyń kitaptaryna da suranys barshylyq. Tek qarjynyń azdyǵynan jańa ádebıetterdi ákelý ázirshe múmkin bolmaı tur.
«Bizdiń kitaphanashylar bir orynda otyra berýdi unatpaıdy. «Kitap terapııasy» jobasy boıynsha úıdegi zeınetkerlerge, múmkindigi shekteýli jandarǵa kitap aparyp beremiz. «Kitap daıdjesti» jobasy aıasynda jergilikti basylymda jańa ádebıetter týraly nasıhattaımyz. Kópshilik Ilııas Esenberlınniń, Muhtar Maǵaýınniń, Qabdesh Jumadilov pen Nemat Kelimbetovtiń kitaptaryn jıi surap jatady. Zamanǵa saı kitaphana bolýǵa umtylamyz. Bul úshin aldaǵy ýaqytta jańadan noýtbýkter men prınterler, dybys jazǵyshtar satyp alý qajet. Oqyrmandar ózi unatqan kitabynan úzindilerdi mánerlep oqyp, dybys apparatyna jazsa, ony uıaly telefonyna júktep estip júrse, ǵanıbet emes pe?! Bárimizge ortaq negizgi másele – aýyldaǵy kitaphanalarda kitap sóreleri ábden eskirgen. Internet jelisi 11 kitaphanada ǵana bar. Aýyl kitaphanalarynda zııatkerlik, aqparattyq jáne demalys ortalyqtary ashylsa. Osyǵan Úkimet deńgeıinde nazar aýdaryp, arnaıy baǵdarlama qabyldap jiberse jaman bolmas edi. Kitaphanalardyń ishi-syrty birdeı jarqyrap tursa, oqyrman da bizdi jıi izdep turar edi», degen oıyn jetkizdi Aıman О́mirbekqyzy.
Kitaphanaǵa barý paıdaly dep moral aıtý qazirgi jastarǵa áste ótpeıtini belgili. Olardy zaman talabyna saı rettep, suranysqa saı etse, kópshilik ózderi-aq izdep keler edi. Aıman О́mirbekqyzy sııaqty óz isiniń entýzıast mamandary barda aýyldaǵy kitaphanalardyń jumysy toqyramaıtyny anyq.
Pavlodar oblysy,
Maı aýdany