Eki myńynshy jyldardyń bastapqy kezinde shyqqan bul ándi tyńdaǵan kezde boıyńdy beımálim bir sezim jaýlap alǵandaı bolady da turady. Saǵynysh pa, ańsar ma, álde múlde basqa kúı me, kim bilsin. Áıteýir, ánniń bolmysynan bir jyly lep esip turady. О́tken shaqty qatty ańsaǵandyqtan bolar, oralmas jyldar tizbegine kóz júgirtkiń kelip, qııal keńistigin sharlaı túsesiń.
Áýelde oınaqy ánderimen kópshilik tyńdarmandy baýrap alǵan Rahat Turlyhanovtyń «Zımnıe lıvnı», «Azıom» sekildi ánderi shynynda da sol ýaqyttyń hıtine aınalǵan bolatyn. Jas ánshi túsirgen beınebaıandar lezde tarap, telearnalar arqyly kópshiliktiń kózaıymyna aınalatyn. О́ıtkeni ol kezdiń jastary ıýtýb bar, basqa bar, áıteýir áleýmettik jeli joq bolǵandyqtan, telearnaǵa telmiretin. Otandyq telearnalarda jańa beınebaıandar jıi-jıi beriletin...
Jastyqtyń jalynymen talaı ádemi ándi tyńdarmanǵa tartý etken Rahattyń qorjynyndaǵy shyǵarmalar rasynda da júrekke jyly tıetin. Tipti keıbir ánderi adam janyn alystaǵy aýylǵa tartatyn da turatyn. Altyn besiktiń saf aýasymen tynystap, bir mamyrajaı atmosferaǵa qaraı janyńdy súıreleı jóneletin. Janyn kir shalmaǵan aýyl adamdaryna degen qurmet ataýlyny arttyra túsetin. Ánniń tartymdylyǵy men ánshiniń qazaqy qalyptan alystamaǵany shyǵar, áıteýir onyń ánin tyńdaǵanda qulaqtyń quryshy qanatyn.
Samaıyn aq qyraý shalǵan, jaıǵasqan sákisinde urshyq ıirip, endi birde kıiz basyp, taǵy bir kezde tabanan jaýyp otyrǵan aýyl ájesiniń beınesi qazaq balasy úshin qaı kezde de ystyq. Qaı ýaqytta da qadirli ǵoı. Ájeniń balasy bolǵandyqtan ba eken, álde basqa sebebi bar ma? Kim bilsin... Áıteýir, biz úshin aýyl ájeleriniń júzindegi taram-taram ár ájimde mehnatqa toly jyldardyń beınesi turǵandaı kórinetin. Árıne, ájelerge arnalǵan án az emes. Áıtkenmen Rahat Turlyhanovtyń oryndaýynda júrekke jetken «Asyl ájemniń» jóni bizdiń býyndaǵy jastar úshin qaı kezde de bólek kórinetini belgili. Bul bálkim sol bir móldir jyldarǵa degen sartap saǵynyshtyń sazy bolǵandyqtan da shyǵar.
Ásirese ánniń qaıyrmasy ájege degen sarqylmas saǵynyshty ústemeleı túsetin. Aq jaýlyǵyna beınettiń teri sińgen qaısar janǵa degen qurmetti arttyratyn.
«Asyl ájem,
sál kórmesem saǵynamyn,
Asyl ájem, shyraǵyń bop
jaǵylamyn.
Jetelegen armanǵa,
Senen ystyq jan
bar ma?»
degen tórt joldan turatyn shýmaq júrektiń qylyn qozǵap jiberetin.
Al baıaý yrǵaqty ánniń tabıǵatyndaǵy árbir ıirim balanyń ájege degen mahabbaty men búkil saǵynyshyn, erkeligi men nazyn qatar úılestirip turǵandaı kórinetin.
Júzinen nemerege degen búkil mahabbattyń taby aıqyn sezilip turatyn ájelerdiń orny qaı kezde de tór ekeni talas týdyrmasa kerek. Ájelerdiń kózindegi meıirim shýaǵyna jetetin, ony almastyra alatyn jaryq sáýle bar ma eken? Kim bilsin... Qalaı bolǵan kúnde de eseıip ketsek te biz sol meıirimge shóldep turamyz. Ájemizdiń aıaly alaqanyn jyldar jylystaǵan saıyn saǵyna beremiz.
Rahat Turlyhanovtyń oryndaýynda kópshilik tyńdarmannyń súıikti ánine aınalǵan shyǵarmany talaı tamasha hıttiń dúnıege kelýine sebepshi bolǵan aqyn Ábdirahman Asylbek jazypty. Ýaqytynda «Jar-jardyń» el ishinde qaıta jańǵyrýyna sebepshi bolǵan avtordyń qaı týyndysy bolsyn tereń mazmunymen, mánimen tyńdarman janyn emdeıtin edi. «Asyl ájem» áni de sol bıikten tómendegen joq.
«Asyl ájem panam,
oılan dep balam,
Oıansyn dep sanam
aqylyńdy aıta berdiń.
Nebir qyzyq qymbat,
ertegi, jumbaq,
Tarıhymdy tyńdap,
men ómirge qaıta keldim», degen tórt tarmaq aq jaýlyqty analar men ájeler oqyǵan názik moral taqyryptardy eriksiz eske salatyny anyq.
Derekterge sensek, kóp jyldan beri kózden tasa bolǵan ánshi bul shyǵarmasyn ájesi Márzııa Aıtbaıqyzyna arnaǵan eken. Áserli ánniń áýenin belgili kompozıtor Erkesh Shákeev jazypty.
Qalaı desek te aqyn, oryndaýshy, kompozıtordan turatyn shyǵarmashylyq úshtik odaqtyń kóńilinen shyqqan shyǵarma qalyń qazaq tyńdarmanynyń da kókeıine qondy. Tyńdarmanyn tapqany anyq. Qazaq ájeleriniń mereıin arttyrdy, olarǵa degen nemerelerdiń qurmetin eseleı tústi.
Nege ekenin kim bilsin, bir anyǵy, kóńildiń kókjıegine qonaqtap qalǵan qudiretti án jyldar aınalyp bolsyn kómeıge kelip, júrekti qozǵaıtyny bar. Bul bálkim bárimiz aıtyp júrgen ólmes shyǵarmanyń ózi bolǵandyqtan shyǵar. Áıtpese, «shyqty, jarqyrady, joq boldy» sanatyndaǵy mezettik án de, mánsiz mátin de, maýsymdyq ánshi de az emes.
Rahat Turlyhanovtyń repertýarynan oıyp turyp oryn alǵan «Asyl ájem» áni shoqtyǵy bıik shyǵarma ekeni aqıqat. Talaı ánimen óz zamandastarynyń aldy bolǵan ánshiniń ózi kásibı maman retinde kózden ǵaıyp bolsa da (basqa salada júr), ánderi kóńilden ketpeıdi. Ánshiniń baqyty degenińiz de osy shyǵar...