Eýropadaǵy senimdi seriktes

Aqorda taratqan málimetke súıensek, sapar aıasynda eki el bas­­shylary saýda-ekonomıkalyq, ınves­tısııalyq jáne energetı­kalyq yntymaqtastyqty nyǵaıtý má­seleleri jóninde kelissóz júr­gi­zedi. Sondaı-aq halyqaralyq jáne óńirlik kún tártibindegi máse­le­lerdi talqylamaq.

Jalpy, buǵan deıin Fransııa prezıdenti elimizge úsh márte kelgen eken. 1993 jyly Fransýa Mıt­te­ran, 2009 jyly Nıkolıa Sarkozı jáne 2014 jyly Fransýa Olland uly dalaǵa at basyn burdy. Byl­tyr qarashada Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev Fransııaǵa resmı saparmen baryp, Elıseı saraıynda E.Makronmen kelissóz júrgizgen edi. Memleket basshysy bul sapar eki el arasyndaǵy strategııalyq serik­testikti nyǵaıtyp, qarym-qaty­nasty jańa deńgeıge kóterýge zor múm­kindik beretinin atap ótken-di.

О́z kezeginde Emmanıýel Mak­ron Qazaqstan Fransııanyń stra­­te­­gııalyq seriktesi ekenin atap ótti. Eki el arasynda saýda-eko­no­mıkalyq yntymaqtastyq qar­­qyndy damyp keletinine nazar aýdardy. Energetıka salasynda birlesken jobalar júzege asyrylyp jatqanyna da ekpin bergeni esi­mizde. Osy kezdesý sońynda Qasym-Jomart Toqaev Emmanıýel Makrondy Qazaqstanǵa saparmen kelýge shaqyrdy.

Al bıyl Q.Toqaev Fransııa Prezıdentiniń Arnaýly ókili Izabel Dıýmondy qabyldady. Kez­desý barysynda joǵary deń­geı­de qol jetkizilgen ýaǵda­las­tyqtardy júzege asyrý­ǵa ba­ǵyt­­talǵan ekijaqty qatynas­tar­dy odan ári nyǵaıtý máseleleri tal­qylandy.

Qasym-Jomart Toqaev eki el arasyndaǵy saýda-ekonomıkalyq, mádenı-gýmanıtarlyq baıla­nys­tardyń qarqyndy damyp kele jatqanyna joǵary baǵa berdi. Memleket basshysy Prezı­dent Emmanıýel Makronǵa júrek­jar­dy sálemin joldady jáne ony Qa­zaqstanǵa saparmen kelýge sha­qyr­dy.

Fransııa – Qazaqstannyń ne­giz­gi saýda seriktesiniń biri. 2005 jyl­dan beri toǵyzynshy ter­rı­torııa ekonomıkasyna jal­py kó­lemi 17 mıllıard dol­lar ınvestısııa quıyp, eń iri bes ınvestor eldiń qataryna kiredi. Ekijaqty taýar aı­nalymy 2,5 mıllıard dol­lar­ǵa jetti. Bul byltyrǵy osy ke­zeńmen salystyrǵanda 6,1 pa­ıyzǵa joǵary. Fransııanyń Or­ta­lyq Azııa elderimen jasaǵan saýda-sattyǵynyń 90 paıyzy Qazaqstanǵa tıesili. Eki memleket energetıka, taý-ken óndirisi, jeńil ónerkásip, qurylys, aeroǵarysh, mashına jasaý, densaýlyq saqtaý jáne tamaq ónerkásibi salalarynda tıimdi jobalardy birlesip júzege asyryp keledi. Qazaqstanda 170-ten astam fransııalyq kompanııa men birlesken kásiporyn jumys isteıdi. Olardyń arasynda ekonomıkamyzdyń jetekshi ınves­torlary sanalatyn Total Energies, Air Liquide, Airbus, Alstom, Orano, Danone se­kildi kompanııalar bar. Byltyr el­derimiz Saýda-ekonomıkalyq jáne ınvestısııalyq yntymaq­tas­tyqtyń 2030 jylǵa deıingi jol kartasyn bekitti.

Qazaqstan negizinen munaı, metall, hımııalyq jáne aýyl sha­rýa­shylyǵy ónimderi, hrom oksıd­teri men gıdroksıdteri, mys pen mys katodtaryn eksporttaıdy. Al Fransııadan ushý apparattaryn, elektr, elektrondyq jáne mehanıkalyq jabdyqtardy, dári-dármekterdi, kosmetıkany, avto­mo­bılderdi, azyq-túlik ónimderin ım­porttaıdy.

Eki el arasyndaǵy mádenı-gý­manıtarlyq baılanys ta jolǵa qo­ıylǵan. Fransııadaǵy el­shi­­liktiń janynda qazaq tilin úı­re­ný, ulttyq aspaptarda oınaýdy úıretý, sýret salý boıynsha kýrs­tar ótkizetin «Qorqyt-Abaı» or­talyǵy jumys isteıdi. 2016 jyly Almaty men Renn qalalary arasyndaǵy baýyrlastyq qarym-qaty­nastyń 25 jyldyǵyna oraı Renn qalasynyń Almaty baǵynda Abaı bıýsti ashyldy. 2020 jyly Abaıdyń 175 jyldyǵyn merekeleý aıasynda birqatar estelik is-shara ótkizildi.

Táýelsizdiktiń 30 jyldyǵyn merekeleý aıasynda Qazaq­stan­nyń Fran­sııa­daǵy elshiligi fransýz poshta qyz­metiniń estelik markalaryn shy­ǵardy. Sonymen qatar el­shi­lik­tiń kirý tobyn bezendiretin bannerler jasaldy. 2021 jyly 6 jeltoqsanda Parıjdegi aqyndar saıabaǵynda Abaı bıýstiniń saltanatty ashylý rásimi ótti. Kelesi jyly Qazaqstanda fransýz tilin­de oqytatyn jańa mektepter ashyl­maq.