Qazaqtyń ardaqty aqyny Jarasqan Ábdirashevtiń ekinshi dúnıejúzilik soǵystan keıin týǵan urpaqtyń uranyna aınalǵan «Soǵystan soń týǵandar» atty ǵajap óleńi bar. Keıin osy óleńniń ataýymen aqynnyń bir kitaby da jaryq kórdi. Sol óleńde:
«Sen ne kórdiń?
Men ne kórdim
Ne kórdik?
Biz jasaǵan joq batyrlyq,
joq erlik!
Aýyl.
Mektep.
Qala.
Qııal.
Sodan soń
maqsat qýyp,
jaqsy at qýyp jóneldik!...,
– dep keledi de:
«О́ıtkeni biz órt ishinde óngenbiz,
О́mir úshin – ólimge de kóngenbiz!
Soǵys kórgen ákelerden – jaralyp,
Soǵys kórgen analardy – emgenbiz!...»,
dep aıaqtaıdy.
Shynynda soǵystan keıin dúnıe esigin ashqan urpaqtyń balalyq shaǵy qyzyqqa toly boldy deı almaımyz. Áıteýir ákeleri soǵystan aman kelgenge kóńilderi toq bolyp júrgenimen, qandy qyrǵynnan keıin esin endi jııa bastaǵan eldegi jupyny tirshilikti, júdeý turmysty olar da kórdi. Joqshylyqty, tapshylyqty kórgen bala shıryǵyp ósedi. Sondyqtan ba, «soǵystan soń týǵandardyń» arasynan eldiń aýyr júgin kótergen aptaldaı azamattar kóp shyqty. Ádebıetke de olar býyrqanǵan teńizdeı bir tolqyn bolyp kelip, zor serpilis, tyń jańalyq ákeldi. Osy býynnyń beldi ókilderiniń biri, – aıtýly aqyn Baqytkereı Ysqaqov.
Baqytkereı aǵamyz asyl sóz ónerine óz qatarynan shamaly keshigip kelse de, biraq nyq senimmen kelip, arqaly aqyndyq únin tanytyp, óz býynyna birden sińisip ketti. Jyl aralatyp jaryq kórgen jyr jınaqtarymen birge aqyndyq qýaty da artyp, oqyrmanǵa tanyldy. Aýzy dýaly aqyn aǵalarynyń kózine túsip, batasyn aldy. О́mirden ótkenshe poezııaǵa adal eńbek etip, ádebıettiń bir sarbazyna aınaldy.
Aqynnyń óleńderinde anaý aıtqandaı, jańashyl sıpat bolmaǵanymen, oqyrmandy kóńildiń názik qylyn sherter syrshyldyǵymen, bir demmen quıylyp túsken kesteli tilimen, bastysy, shynaıylyǵymen baýrap alady. О́mirge, qoǵamǵa ózinshe ún qatyp, azamattyq kózqarasyn astarly oımen kórkem jetkizdi. Ol qandaı taqyrypty qozǵasa da aqyndyq shabytpen, jyly leppen jerine jetkizip jazdy. Máselen, aqynnyń týǵan jer, tabıǵat, jastyq shaq, mahabbat, adamgershilik, dostyq taqyrybyna jazǵan jyrlarynda eshqandaı jattandylyq joq. Bul taqyryptardy talaı aqyn shıyrlasa da, B. Ysqaqov olar basqan izge jolamaı, tyńnan jol taýyp, óz qoltańbasyn qaldyrǵan.
Týǵan jer demekshi, aqynnyń «Torǵaı tasyp keledi» atty óleńin oqysańyz, biz aıtyp otyrǵan pikirge anyq kózińiz jetedi.
«Torǵaı tasyp keledi,
Tolqyn atyp,
Qara jerdi ekpini solqyldatyp.
Jumarlanyp,
Dóńgelep,
Kúrkireıdi,
Muz keýdesin sáýlege jarqyldatyp.
Kúmbez asyp qaraıdy nuryn tógip,
Tóbesinen taldardyń shyryn tógip,
Tolqyn seńdi jaǵaǵa laqtyrady
Kútirletip,
Syndyryp, bárin sógip!
Torǵaı tasyp keledi
Shamyrqanyp,
Buıralanyp,
dóńbekship, býyrqanyp!
Kemerinen shúpildep atyp shyqty
Toqpaq jaldy tolqyndar sýyn alyp.
Kári Torǵaı kúsh jınap namystandy,
Belden qysyp úıirip qamys, taldy.
Tal qabyǵyn sydyryp jalańashtap
Omyraýlap tósimen janyshtady.
Berekeli baılyǵyn úlestirip,
Alpys eki salasyn ilestirip.
Torǵaı tasyp keledi,
Ulytaýdan
Halqyna qońyraýly úni estilip.
Tolqyǵan tolqyndardy aldan buryp,
Nár aldy,
Bar tirshilik shól qandyryp.
Torǵaı tasyp barady,
Torǵaı tasyp,
Tamam eldi,
Qaratyp,
Tańqaldyryp!..»
Belgili ǵalym Qanıpash Mádibaeva aqyn týraly jazǵan bir maqalasynda: «Asyl tas kenishiniń qazba baılyǵynyń basym bóligin quraıtyn, baǵasy bárbir qundy maıda tastar eken. Kenishtiń quıylǵan qumy men siresken qara tasynyń arasynan ara-tura kóz qýantyp, jarq-jurq etip aqtarylyp túsetin jaqut tastaryndaı ómirdiń óleńge túsken taza sýretimen júrek baýrap áketetin sátti oralymdar aqyn
B.Ysqaq poezııasynyń ózindik bir ereksheligi, dara sıpaty» dep jazypty. Ǵalymnyń bul pikiri aqynnyń shyǵarmashylyq qýatyn tap basqan.
Búginde Baqytkereı Ysqaqovtyń esimi kóp aıtylmaıdy. Alaıda halqymyz «almas qylysh qyn túbinde jatpaıdy» deıdi ǵoı, sol sekildi naǵyz aqynnyń da aty eshqashan umytylmaıdy. Syrshyl aqynnyń tańǵy shyqtaı móldiregen óleńderi poezııany súıip oqıtyn oqyrmandarynyń júreginen óshpeıdi dep senemiz.