Mekteptegi oryn tapshylyǵy elimizde ózekti máselege aınalǵan. Úsh aýysymda lyq tolyp turatyn mektepter men apatty jaǵdaıda bolsa da, jumys istep turǵan bilim ordalary bar. Jaǵdaıy joq mektepte jaqsy bilim bola qoıýy ekitalaı. Oqýshynyń sapaly, zamanǵa saı bilim alýyna, álbette, zamanaýı jabdyqtar qajet. Degenmen bul máseleler jaqyn arada sheshiledi degen úmit bar. Buǵan sebep – tikeleı Prezıdenttiń tapsyrmasymen júzege asyrylyp jatqan «Jaıly mektep» ulttyq jobasy.
Oqý-aǵartý mınıstrliginiń málimetinshe, elimizdegi oqýshy oryndarynyń tapshylyǵyn, apatty mektepterdi joıý jáne úsh aýysymdy mektepterdiń máselelerin sheshý baǵytynda Úkimet tarapynan jyl saıyn mektepterdi salýǵa jáne jańǵyrtýǵa qarjy bólinip keledi. Máselen, keıingi 3 jyldyń ózinde 340 myń oryndyq 626 mektep paıdalanýǵa berilgen. Osy jyldyń sońyna deıin 137 700 oqýshyny qamtıtyn 165 mektepti paıdalanýǵa berýdi josparlanǵan. Bul – Bilim ınfraqurylymdaryn qoldaý qorynyń, respýblıkalyq jáne jergilikti bıýdjetterdiń, áleýmettik baǵdarlamalar men jeke ınvestorlardyń esebinen salynyp jatqan nysandar. Bul týraly «Samuryq-Qazyna» qorynyń baspasóz qyzmeti alańynda ótken baspasóz máslıhatynda Oqý-aǵartý vıse-mınıstri Edil Ospan aıtty.
Oqýshy orny tapshylyǵy, ásirese, Astana, Almaty, Túrkistan, Almaty, Mańǵystaý, Qyzylorda oblystarynda ózekti. Sondyqtan 2023-2024 jyldary ulttyq joba aıasynda salynatyn 208 jaıly mekteptiń basym bóligi atalǵan óńirlerde boı kóteredi.
«Oqýshy oryndarynyń tapshylyǵyna baılanysty máselelerdi júıeli túrde sheshýge «Jaıly mektep» jobasy iske qosyldy. Ulttyq joba aıasynda 740 myń oqýshyny qamtıtyn 369 jańa mektep salynady. Mektepterdiń jobalyq qýaty 300-den 2 500 orynǵa deıin bolady. Bul mektepter eń aldymen oqýshy orny tapshy jáne asa ózekti apatty mektepterdiń ornyna salynady. Jańa mektepterdi salý kezinde mınıstrlik ákimdiktermen birge árbir óńirdiń, árbir eldi mekenniń bala sanynyń ósý qarqynyna, kóshi-qon úderisterine taldaý júrgizip, sonyń nátıjesine arqa súıep otyrady. Sondyqtan josparlanǵan jaıly mektepterdiń basym bóligi Astana, Almaty qalalarynda, Túrkistan, Almaty, Mańǵystaý, Qyzylorda oblystaryna tıesili. Bul óńirlerde oqýshy sanynyń udaıy ósý tendensııasy bar», dedi Edil Ospan.
«Samruk-Kazyna Construction» AQ basqarma tóraǵasynyń birinshi orynbasary Ǵabıt Malǵazdarovtyń aıtýynsha, el boıynsha birinshi kezekte salynatyn 208 mekteptiń qurylysyna qatysty konkýrstyq rásim aıaqtalǵan. «Pılottyq rejimdegi ulttyq jobany iske asyrý aıasynda mektepterdi jobalap, salyp, jaraqtandyryp, daıyn kúıde tapsyrý boıynsha merdigerlermen 204 shart jasaldy. Qalǵan 4 mektep boıynsha shart jasalyp jatyr», dedi ol.
Oqý-aǵartý vıse-mınıstri E.Ospan atap ótkendeı, ulttyq jobanyń negizgi mindetteri, eń aldymen, qalalar men bolashaǵy bar eldi mekenderde mektepterdiń ýaqtyly iske qosylýyn qamtamasyz etý, oqýshylar men pedagogterge qolaıly ári qaýipsiz jaǵdaı jasaý, bilim berý qyzmetteriniń sapasyn arttyrý. Osy rette E.Ospan múddeli taraptar men qoǵamdyq uıymdardyń belsendi múshelerin «Jaıly mektep» ulttyq jobasyn iske asyrý barysyn birlese qadaǵalaýǵa shaqyrdy.
«Mınıstrlik tarapynan «Jaıly mektep» ulttyq jobasyn sapaly iske asyrý boıynsha birqatar mańyzdy is-shara qolǵa alynyp jatyr. Biz balalar men oqytýshylardyń kóńilinen shyǵatyn jańa mektepter salýdy josparlap otyrmyz. Osy jumysty ákimdiktermen, biryńǵaı operatormen jáne otandyq taýar óndirýshilermen birlese uıymdastyrýymyz qajet. Bul jumysqa barynsha qoldaý kórsetýge, ádistemelik súıemeldeýge daıynbyz. Biz qoǵamdyq monıtorıngti iske qosýdy josparlap otyrmyz», dedi vıse-mınıstr.
Sondaı-aq Ǵ.Malǵazdarov buqaralyq aqparat quraldary men áleýmettik jelide taralǵan kompanııanyń otandyq óndirýshilerdiń jobaǵa qatysýyna kedergi keltirip otyr degen aqparatty joqqa shyǵardy.
«Búginde qyzý talqyǵa túsip turǵan negizgi máselege toqtala keteıin. Ol – jobaǵa otandyq taýar óndirýshilerdiń qatysýy. Áleýmettik jelide bizdi «otandyq taýar óndirýshilerdiń qatysýyna kedergi keltirip otyr» degen aqparat tarap jatyr. Munyń bári ósek-aıań ekenin, shyndyqqa saı kelmeıtinin málimdeımin. «Samruk-Kazyna Construction» otandyq taýar óndirýshilerdi qoldaýǵa mindetteme alady. «Jaıly mektep» ulttyq jobasy respýblıkalyq bıýdjet jáne Ulttyq qor qarajaty esebinen júzege asyrylyp jatqanyn jaqsy bilesizder. Sondyqtan bul qarjy el ekonomıkasyna jumys isteýi kerek. Biz muny tolyǵymen qoldaımyz. Bizden «qandaı kepil bar?» dep suraıdy. Eń aldymen Úkimettiń qaýlysynda «Samruk-Kazyna Construction» mindeti «Samruk-Kazyna», «Atameken» palatasy tizilimine engen jáne ST-KZ sertıfıkaty bar otandyq taýar óndirýshilerden ǵana jıhaz ónimderin satyp alýy kerektigi naqty belgilengen. Daıyn tizim «Atamekenniń» qaraýyna usynylatyn bolady. Kásipkerler palatasy ulttyq jobanyń talaptaryna sáıkes keletin sapaly jıhaz jasaýǵa qaýqarly otandyq óndirýshilerdi anyqtap, bizge tizimin usynady. Keıin tizim óńirlik bilim basqarmalaryna jiberiledi, onda usynylǵan nusqalardyń ishinen eń jaqsy jıhaz túrleri tańdalady», dedi Ǵ.Malǵazdarov.
E.Ospannyń aıtýynsha, mektep jıhazdary 100 paıyz otandyq ónim bolady. Sondaı-aq mektep jıhazdary otandyq taýar óndirýshilerdiń tiziminde tirkelgen jeke jáne zańdy tulǵalardan satyp alynady. Jaıly mektepterdi salý boıynsha jıhazdarǵa qoıylatyn talaptar «Atameken» ulttyq kásipkerler palatasy jáne Qazaqstannyń jıhaz qaýymdastyǵy ókilderimen birlesip kelisilgen.
«Atalǵan ulttyq joba aıasynda búkil jaıly mektep ergonomıka talaptaryna saı jabdyqtalady. Bul jerde qaýipsizdik máselesi de nazarǵa alynady. Jaıly mektepterdiń atyna zaty saı bolýyn qamtý maqsatynda mınıstrlik janynan arnaıy jumys toby quryldy. Onyń quramyna Densaýlyq saqtaý mınıstrligi, О́nerkásip jáne qurylys mınıstrligi, «Atameken» ulttyq kásipkerler palatasy jáne Jıhaz qaýymdastyǵynyń ókilderi bar. Búginde talaptar jaıly mektepter salýǵa jaýapty operator «Samuryq-Qazyna» ulttyq kompanııasyna jiberildi», dedi ol.
«Samruk-Kazyna Construction» málimetinshe, jaıly mektepterge qajetti oqýshy jıhazyn – 91, zerthanalyq jıhazdy – 48, korpýstyq jıhazdy – 98, otyrýǵa arnalǵan jıhazdy – 34, metall jıhazdy – 47, ashanaǵa arnalǵan jıhazdy – 79, mektep taqtalaryn – 24, jumsaq jıhazdy 36 otandyq kásiporyn óndiredi.