Konfessııaaralyq kelisimniń ortaq modeli

Máýlen Áshimbaev búgingideı geosaıası turaqsyzdyq jaǵ­daıynda jáne halyqaralyq uıym­dardyń jumys tıimdiligi tómendegen kezeńde atalǵan konferensııany ótkizýdiń mańyzdy ekenin aıtty.

«Taıaý Shyǵysta jáne basqa da aımaqtarda qaqtyǵystar ýshyǵyp turǵan kezde rýhanı lıderlerdiń kez­de­sip, suhbat qurýy ózara túsinistik pen qurmetke negizdelgen dıalogti damytýǵa úlken úles qosady. Qazir­gi tańda álem úshin din kóshbas­shylarynyń jasampaz róli asa qajet. Osy oraıda búgingi konferensııa barsha halyqtyń ıgiligi úshin jáne ortaq syn-qaterlerdi eńserý jolynda shynaıy yntymaqtastyqty dáripteıdi. Mundaı kezdesýler kon­fessııaaralyq dıalogti nyǵaıtyp, álemdi alańdatyp otyrǵan ózekti problemalardy sheshýdiń tıimdi joldaryn izdeýge yqpal etedi dep senemin», dedi Senat tóraǵasy.

Sonymen qatar Máýlen Áshimbaev bul forým Qazaqstan ótkizip kele jatqan Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylary seziniń mıssııasymen kóptegen aspektiler boıynsha úndesetinin aıtty. Qazaqstan dinaralyq dıalogtiń belsendi qaty­sýshysy ekenin de tilge tıek etti. Sondaı-aq ol qazan aıynda Astanada ótken Sezd hatshylyǵynyń otyrysynda qabyldanǵan sezdi 2033 jylǵa deıingi damytý tujyrymdamasynyń negizgi tarmaqtaryna keńinen toq­talyp ótti.

«Sezd aldaǵy jyldarda eń ózekti máselelerdi sheshý úshin din lı­der­leriniń kúsh-jigerin jáne rýhanı dıplomatııanyń jasampaz áleýetin tıimdi paıdalanýdy maqsat tutyp otyr. Álemdik rýhanı kóshbasshylar birlese otyryp, adamzat aldynda turǵan ekzıstensıaldy túıtkilderdi sheshýge aıtarlyqtaı úles qosa alady. Onyń ishinde klımattyq syn-qaterlerdi eńserý, kedeılik pen teń­sizdikti tómendetý, ekstremızmge qarsy kúres, qaqtyǵystardy toqtatý sııaqty mańyzdy máseleler bar», dedi Máýlen Áshimbaev.

Aıta keteıik, atalǵan konferensııany Musylman aqsaqaldar keńesi SOR28 Prezıdenttigimen, Qasıetti Taqpen, BUU Qorshaǵan ortany qor­ǵaý baǵdarlamasymen birlesip uıymdastyryp otyr. Sondaı-aq bul is-shara aldaǵy COR28 Klımattyq konferensııasy aıasynda ótkizilip jatyr. Sondyqtan jahandyq ekolo­gııa­lyq máselelerdi sheshýge din kóshbas­shylaryn jumyldyrý máselesi konferensııada talqylanǵan negizgi taqy­ryptardyń biri boldy.

Osyǵan oraı Máýlen Áshimbaev klımattyń ózgerýine baılanysty halyq­aralyq deńgeıde atqarylyp jat­qan jumysqa Qazaqstannyń qos­qan úlesi týraly aıtyp berdi. Ol bizdiń elimiz Parıj kelisimin alǵash­qy­lardyń biri bolyp ratıfıka­sııalaǵanyn, sondaı-aq 2060 jylǵa qaraı kómirtegi izin azaıtý jáne kómirtegi beıtaraptyǵyn qamtamasyz etý saıasatyn júzege asyryp otyr­ǵa­nyn atap ótti. Senat spıkeri Qazaq­stan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev BUU Bas Assambleıasynyń 78-sessııasynda osy salada naqty bas­tamalar usynǵanyna da nazar aýdardy. Olardyń ishinde Almatyda BUU-nyń Klımattyń ózgerýi jáne jasyl energetıka jónindegi óńirlik keńsesin ashý máselesi bar ekeni belgili.

Konferensııaǵa túrli dinı konfes­sııalardyń lıderleri, sarapshylar qaýymdastyǵynyń ókilderi, ǵalym­dar, saıası qaıratkerler jáne belsendi jastar qatysty.

Sondaı-aq sapar kezinde Máýlen Áshimbaev áriptesi – Birikken Arab Ámir­likteri Federaldy ulttyq keńesi­niń tóraǵasy Sakr Ál-Gobash­pen kezdesti. Suhbat barysynda taraptar Qazaqstan men BAÁ arasyn­daǵy parlamentaralyq yntymaq­tas­tyqty odan ári damytý pers­pek­tı­vasyn talqylady. Senat spık­eri eki eldiń baılanysy tatý jáne stra­tegııalyq seriktestik qaǵı­dat­taryna negizdelgenin, memleket basshylary­nyń turaqty jáne dostyq qarym-qaty­nasynyń arqasynda joǵa­ry deń­geı­degi yntymaqtastyqqa qol jetki­zil­genin atap ótti.

Odan bólek, Máýlen Áshimbaev Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń bastamasymen Qazaqstan­da iske asyrylyp jatqan aýqymdy óz­geri­s­terge toqtaldy. Bul rette eko­­no­­mıkalyq damýdyń jańa úlgi­sin qalyptastyrýǵa erekshe nazar aýdary­lyp otyrǵanyna basa mán berildi. Osyǵan baılanysty Senat tóraǵasy aldaǵy kezeńde eki eldiń Parlamentteri arasynda zań shyǵarý salasyndaǵy ózara is-qımyldy odan ári damytýǵa múddeli ekenin bildirdi.

«Qazaqstannyń jańa ekonomıka­lyq modelin qalyptastyrý jolyn­daǵy mańyzdy qadam – qajetti zań­namalyq baza qurý. Osy rette biz Birikken Arab Ámirlikteriniń sıfr­landyrý, ınnovasııany engizý, jasandy ıntellekt sııaqty salalardy damytýǵa baǵyttalǵan zań shyǵarý tájirıbesin zertteýge múddelimiz. Inves­tısııalardy tartýǵa, ınnova­sııalyq ınfraqurylymdar qurýǵa qatysty ozyq tájirıbelerińizdi de ıgerý elimiz úshin paıdaly bolar edi», – dedi Palata spıkeri.

О́z kezeginde, BAÁ Federaldy ulttyq keńesiniń tóraǵasy Qazaq­standa júrgizilip jatqan qoǵamdyq-saıası ózgeristerdi joǵary baǵalady jáne barlyq baǵyt boıynsha ynty­maq­tastyqty odan ári keńeıtýge múd­deli ekenin jetkizdi.

Sonymen birge Máýlen Áshimbaev halyqaralyq Forým alańynda Qasıetti Taqtyń Memlekettik hatshysy Kardınal Petro Parolınmen kezdesti. Onda rýhanı dıplomatııany damytýdyń mańyzdylyǵy talqylandy. Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylary Sezi hatshy­lyǵynyń basshysy Máýlen Áshimbaev Rım Papasy Fransısk pen Qasıetti Taqqa VII sezge arnaıy qatysqany jáne qazaqstandyq dinı forýmnyń bas­­tamalaryn belsendi qoldap, dárip­tep kele jatqany úshin alǵys bildirdi.

«Biz Qasıetti Taqpen qarym-qaty­nasymyzdy joǵary baǵalaımyz. Byltyr Qazaqstan men Vatıkan ara­syn­daǵy dıplomatııalyq qatynas­­­tardyń ornaǵanyna 30 jyl tolǵa­nyn atap óttik. Osy jyldar ishinde biz ózara túsinistik pen senimge negiz­delgen syn­darly dıalog ornat­tyq. Rım Papa­sy Fransısktiń bizdiń elge Apos­toldyq sapary Qazaqstan úshin ǵana emes, búkil óńir úshin mańyzdy oqıǵa boldy. Biz beıbitshilik, senim jáne dıalog mádenıetin dáripteý jolynda ózara yntymaqtastyqty odan ári damytýǵa árdaıym daıynbyz», dedi Máýlen Áshimbaev.

Budan basqa, Máýlen Áshimbaev Dúnıejúzilik shirkeýler keńesiniń bas hatshysy Djerrı Pılleımen kezdesti. Taraptar 2023-2033 jyl­dar­ǵa arnalǵan Álemdik jáne dás­tú­r­li dinder kóshbasshylary sezin damytý tujyrymdamasyn talqyla­dy. Qazaqstan Senatynyń spıkeri din­aralyq dıalogti damytý jáne adam­ger­shilik qundylyqtardy nyǵaı­tý boıynsha birlesken kúsh-jigerdi ári qaraı jandandyrýdyń mańyzdy ekenine erekshe nazar aýdardy. Sondaı-aq Máýlen Áshimbaev túrli halyqaralyq jáne dinı uıymdardyń ókilderimen de birqatar ekijaqty kezdesý ótkizdi.

Kezdesýge qatysýshylar etnosara­lyq jáne konfessııaaralyq kelisimniń qazaqstandyq modelin joǵary baǵa­la­dy. Olar osy baǵyttaǵy júıeli ju­my­sy úshin Qazaqstan basshyly­ǵyna alǵystaryn bildirdi.