О́tken ǵasyrda qazaqtyń baǵyna týǵan tarlan tulǵalar kóp boldy. Olardy bilý, ardaqty esimderin qasterleý – urpaq paryzy. «О́tkensiz – búgin, búginsiz – keleshek joq» degen babadan qalǵan qaǵıdany adamzatqa ortaq ustanymnyń biri dep sanaýymyz qajet.
Sol ýaqytta keńes ókimetiniń jan-jaqtan qyspaqqa alǵan saıasatyna qaramastan, halqymyzdyń eldigi men erteńi úshin ter tógip, asa baǵaly muralarymyzdyń joıylyp ketpeýine, jádigerlerimizdiń keler urpaqqa aman jetýine, ulttyq qundylyqtarymyzdy saqtap qalý jolynda aıanbaı qyzmet etken biregeı tulǵa – О́zbekáli Jánibek. Ol – qazaq mádenıeti men rýhanııatynyń qara nary, halqymyzdyń umyt bolǵan ádep-ǵurpyn qaıta túletken belgili etnograf, kórnekti memleket jáne qoǵam qaıratkeri.
Men О́zbekáli Jánibektiń óngeli ómirimen Astana qalasynda qyzmet etip júrgen jyldary tanystym. «Jurtyma qurban bolsam dep», el júgin kóterýge jaralǵan sırek jannyń qol jetkizgen jetistikterine tánti bolyp, onyń ómiri men sońynda qalǵan murasy áli de zertteýdi qajet etetindigin ári ózekti ekendigin sezindim. Araǵa jyldar salyp, sol zertteý búgingi tańda maǵan jáne meniń ujymyma buıyrǵanyna qýanyshtymyn.
Túrkistan Oqýshylar saraıy jaqsy bastamany qolǵa alyp, asyl aǵamyzdyń týǵanyna 92 jyl tolýyna oraı Halyqaralyq ǵylymı-tájirıbelik konferensııa ótkizdi. Oǵan Túrkııa, Qyrǵyzstan, О́zbekstan jáne Qaraqalpaqstannan kelgen ǵalymdar qatysty. Maqsatymyz – etnograf, kórnekti memleket jáne qoǵam qaıratkeri О́zbekáli Jánibektiń ómirin, tarıhı murasyn jas urpaqqa nasıhattaý, elge sińirgen eńbegin jańǵyrtý. Konferensııanyń aldynda onyń qaryndasy, Qazaqstan Respýblıkasy bilim berý isiniń qurmetti qyzmetkeri, Túrkistan qalasynyń qurmetti azamaty Aıǵanym Serimmen kezdesip, aǵamyz týraly kóp maǵlumat alyp, kisilik qasıetterine qanyqtyq. Aıǵanym apamyz bas bolyp, tarıh ǵylymdarynyń kandıdaty, Qazaqstan Respýblıkasy bilim berý isiniń úzdigi, «Qurmet» ordeniniń ıegeri, Túrkistan qalasynyń Qurmetti azamaty, О́zbekáli Jánibek bolmysyn zerttep júrgen Baıan Adyrbek jáne Túrkistan Oqýshylar saraıyndaǵy qazaq tili úıirmesiniń jetekshisi, Ahmet Iаsaýı atyndaǵy Halyqaralyq qazaq-túrik ýnıversıteti qazaq fılologııasy kafedrasynyń qaýymdastyrylǵan professory, fılologııa ǵylymdarynyń kandıdaty Jazıra Isaevamen birge ardaqty aǵamyzdyń basyna baryp, zııarat ettik.
О́zbekáli aǵamyzben birge jumys istegen, kózin kórgen adamdar da konferensııa qonaǵy bolyp, estelikterin bólisti. Solardyń biri – «Qoja Ahmet Iаsaýı kesenesin qorǵaý» qoǵamdyq birlestiktiń tóraǵasy Jantemir qajy Alımov Túrkistandaǵy muralardyń saqtalýyna, kesenede jerlengen handar men sultandar, bıler jáne batyrlardyń qulpytastaryn mýzeı ekspozısııasyna qoıý úshin tanytqan tabandylyqtaryn basa aıtty.
Sondaı-aq tarıh ǵylymdarynyń kandıdaty Baıan Adyrbek «О́zbekáli Jánibek – memleket jáne qoǵam qaıratkeri» taqyrybynda baıandama jasap, taý tulǵa týraly ǵıbratty estelik aıtty.
«Áziret Sultan» memlekettik tarıhı-mádenı mýzeı–qoryǵy ǵylymı zertteý bóliminiń basshysy Berik Baıbolov, Astana qalasy ózbek etnomádenı ortalyǵynyń tóraǵasy, Qazaqstan halqy Assambleıasy respýblıkalyq medıasııa keńesiniń tóraǵasy, Ulttyq quryltaı múshesi Sherzod Pýlatov jáne basqa azamattar О́zbekáli Jánibek týraly oı-pikirlerin ortaǵa salyp, jınalǵan jurtshylyqtyń yqylasyn aýdardy.
«О́li razy bolmaı, tiri baıymas» deıdi halqymyz. Tarıhymyzda ózindik orny bar dara tulǵany ulyqtaý arqyly onyń rızashylyǵyn alý búgingi urpaqqa bilim men ıman baılyǵy bolyp berilse degen izgi nıetimiz júzege asqandaı boldy. О́zaǵanyń júrip ótken joly – biz úshin óshpes ónege. Onyń sońynda qaldyrǵa murasyn zerttep, esimin dáripteý – bizge buıyrǵan baqyt dep bilemiz.
Indıra IKAPOVA,
Túrkistan Oqýshylar
saraıynyń dırektory,
«Turkistan Qol Oner Odaǵy»
qoǵamdyq birlestiginiń tóraǵasy