Baılanystan tys qalǵan aýyldar

Qazir, ınternetsiz bir mınýt ta shydap otyra almaısyz, jumysyńyz onsyz tııanaqtalmaıdy. Mektep muǵalimi bolsańyz, tipti qıyn. «Kundelik.kz»-ti ýaqytynda toltyrmasańyz basshylyqtan sógis estýińiz múmkin, ol sizdiń aptalyq reıtıngińizge de áser etedi. Sol 20 aýyl­da qanshama oqýshy, myńdaǵan halyq baryn bilseńiz ǵoı. Olardyń jańaıqaıy oryndy. Keıbir ata-analar qaladaǵy bala-shaǵasymen erkin sóıleskisi keledi. Kúndelikti hat almasyp otyrýǵa asyq. Al buǵan Jetisýdyń ınterneti yryq bermeıdi. Qansha jyldan beri retke kelmegen salanyń jaıy qarapaıym halyqtyń ábden yǵyryn shyǵarǵan.

Máselen, Eskeldi aýdanyna qarasty Abaı aýylyna bara qalsańyz álemnen tysqary ortaǵa tap bolǵandaı bolasyz. Sebebi munda ınternet pen mobıldi baılanys retke kelmegen. Sol aýyldyń turǵyny Alma Esbolǵanova osy jaıtty eskere otyryp, ata-analar atynan aýdan ákimine hat joldaǵan.

«Men Abaı aýylynyń turǵynymyn. Eskeldi aýdanyna qarasty Abaı aýyly Karabulaq kentinen 5 km qashyqtyqta ornalasqan. Bizdiń aýyldyń basty má­selesi – ınternet jáne mobıldi baı­lanys. 2022 jyly aýylǵa ákimdik qara­jatynan 50 dana Transtelekom ınternet Wi-Fi jelisin 50 ǵana turǵyn úıge tegin qoıyp berdi, basqa turǵyn úılerge jetpedi. Qazir Transtelekomnan óz erki­men ınternet ornalastyrý ár turǵyn úıge aqyly 50 myń teńgeni quraıdy, aýyl adamdarynyń múmkindigi shekteýli. Jaqyn ornalasqan aýyldarda ınternetpen eshqandaı másele joq, naqty bizdiń aýylda qashannan beri sheshilmeı kele jatqan másele. Sol sebepten sizden  óz tarapyńyzdan Abaı aýyly­na Transtelekom Wi-Fi jelisine qol jet­kizý múmkindigin qarastyrýyńyzdy su­raı­myn», deıdi aýyl turǵyny.

Jetisý taýly óńir bolǵannan keıin, sol mańaıdy panalaǵan halyqtyń deni ınternettiń azabyn shegip júr. Sonyń biri joǵaryda aıtylǵan – Abaı aýyly. Jurt janynan joldanǵan hatqa ákimdikten arnaıy jaýap ta kelgen. Degenmen budan ekinshi taraptyń da qoly qysqa ekenin ańdaýǵa bolady.

«Mobıldi baılanys júıesi boıyn­sha ákimdik tarapynan, Tele2 jáne «Kar-Tel» JShS-ǵa (ıaǵnı Beeline) baılanys júıesiniń munarasyn ornatý týraly hat joldanyp, munara qoıylatyn oryn belgilendi. Qazir baılanys júıesi respýblıkalyq deńgeıdegi másele bolǵan­dyq­tan, memleketten qarajat bóli­nýi­ne baılanysty «Kar-Tel» JShS-da qa­ras­tyrylyp jatyr. Sonymen qatar aýyl turǵyndary jyldamdyǵy 20 mBt symsyz ınternet jelisin paıdalanýda, qosylýdyń birjolǵy tólemi 50 myń teńgeni quraıdy. Osyǵan oraı, óz tarapymyzdan «Transtelekom» AQ-syna habarlasyp, aýyl turǵyndaryna ınternet qosýǵa birjolǵy tólemin azaıtýǵa nemese basqa da jeńildikter surastyrylǵan bolatyn, aıtýy boıynsha jeńildik retin­de birjolǵy tólemdi bólip tóleýge, ıaǵnı: bi­rinshi aı 20 myń teńge, ári qaraı eki aı 15 myń teńgeden bólip tóleýge bolatyn­dy­ǵy aıtyldy. Jyldamdyǵy 20 MBt sym­­syz ınternet jelisiniń aı saıynǵy tarıf­­tik josparynyń aqysy 4 myń teńgeni quraı­dy. Eger de atalǵan jelige qosylǵy­ńyz kelse «Transtelekom» AQ-syna joly­ǵyp, ótinim qabyldaýlaryńyzǵa bola­dy», deıdi aýdan ákiminiń apparat basshy­sy Berik Dúısebaev.

Áıtse de, bul jaýapqa aýyl turǵyn­dary qanaǵattanbaı otyr. Talaı jyldan beri ınternettiń qıyndyǵyn kórgen halyqtyń kóńili kúpti. Onyń ústine 50 myńdyq birjolǵy tólem qaltaǵa úlken salmaq. Qazir onyń baǵasy da qymbattap ketken. Biz taqyrypqa oraı, oblystyq sıfrlyq tehnologııalar basqarmasynan arnaıy anyqtama suratqan bolatynbyz. Olardyń málimetinshe, qoldanystaǵy «talshyqty-optıkalyq baılanys jeli­leri tehnologııasy boıynsha aýyldyq eldi mekenderdi keń jolaqty qoljetimdi­lik­pen qamtamasyz etý» jobasyn keńeıtý sheńberinde Qazaqstan Respýblıkasy­nyń sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstrligine buryn talshyqty optıkalyq baılanys jelileri jobasyna kirmegen 171 AEM boıynsha aqparat, sondaı-aq az qonys­tanǵan aýyldyq eldi mekenderge deıin spýtnıktik arnalardy uıymdastyrý úshin 33 AEM boıynsha aqparat jiberilgen.

«Qazir mobıldi ınternetke aýyldyq eldi mekenniń 81,5 paıyzy qol jetkize alady. Qoljetimdi emes – 65. Sondaı-aq «250+» jobasy aıasynda Jetisý obly­synda mobıldi ınternet 43 AEM-ge jet­kizildi. 50+ jobasy boıynsha oblys­­tyń 17 AEM-de 2025 jylǵa deıin «Qazaq­telekom» AQ-nyń enshiles kompanııasy «Vostoktelekom» JShS-men ınternet júrgizý josparlanyp jatyr. 12 AEM-de mobıldi jeliler sıgnalynyń sapasyn jáne ınternetke kirý jyldamdyǵyn ólsheý 2023 jylǵa josparlanǵan», deıdi basqarma qyzmetkerleri.

Búginde Sıfrlyq damý, ınnovasııa­lar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstr­ligimen birlesip Jetisý oblysynyń eldi mekenderiniń ınternet jelisine sa­pa­ly keń jolaqty qoljetimdilikti qam­ta­masyz etý boıynsha jol kartasy ázirlenip jatyr. Qazirgi ýaqytta jol kartasy mobıldi operatorlarmen kelisý deńgeıinde. Sondaı-aq mobıldi operatorlarmen birlesip, respýblıkalyq jáne negizgi oblystyq avtojoldardy sapaly uıaly jáne ınternet baılanysymen qamtý úshin qajetti antenna-machtalyq qurylystardyń sanyn anyqtaý boıynsha jumystar júrgizilip jatyr.

Bıyl jyl basynda oblys turǵyn­daryn ınternetpen qamtamasyz etý bo­ıynsha túıtkildi máselelerdi sheshý maqsa­tynda Sıfrlyq tehnologııalar bas­qarmasy men «Qaınar-Medıa» JShS ara­synda yntymaqtastyq týraly memoran­dýmǵa qol qoıyldy. Osy memorandým sheń­berinde halyqtyń áleýmettik osal top­tary ınternetti óteýsiz negizde qosýǵa, son­daı-aq aı saıynǵy tarıfterge jeńil­dikter alýǵa múmkindik beriledi. Bul yn­ty­­maq­tastyqtyń negizgi baǵyttarynyń biri.

Sonymen qatar 24 tamyzda baı­la­nys sapasyn jáne ınternet jeli­sine qol­jetimdilikti arttyrý maqsa­tynda Jetisý oblysynyń ákimdigi men «Qazaqtelekom» AQ arasynda yntymaqtastyq týraly Memorandýmǵa qol qoıyldy. Osy memorandým sheńberinde yntymaqtastyq baǵyttarynyń biri – bazalyq stansalar sanyn kezeń-kezeńimen ulǵaıta otyryp, osy jyldyń sońyna deıin Taldyqorǵan qalasynyń aýmaǵynda 5G jelisin iske qosý jumysy bastalady.

«Búginde oblysta 352 aýyldyq eldi mekenderdiń 332 AEM (94,3%) ınternet jelisine túrli tehnologııalar boıynsha qol jetkize alady. Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstrligi iske asyrǵan «Talshyqty-optıkalyq baılanys jelileri tehnologııasy boıynsha aýyldyq eldi mekenderdi keń jolaqty qoljetimdilikpen qamtamasyz etý» Jobasy boıynsha Jetisý oblysynda TOBJ josparǵa sáıkes 93 aýylǵa (242 uıym) jetkizildi», deıdi jaýapty mamandar.

2025 jylǵa qaraı oblys ortalyǵy Taldyqorǵan qalasynyń ózi tolyqtaı 5G jelisine qosylady. Uıaly baılanys pen ınternet oblystaǵy taǵy 49 eldi mekende paıda bolmaq. Qazir baılanys operatorlarymen shalǵaı jáne jetý qıyn aýyldarǵa antennalyq dińgek qurylymdaryn ornatý jumystary júıelenip jatyr. Buǵan deıin jergilikti turǵyndardan birneshe márte ótinish túsken.

Oblys ortalyǵyna jaqyn ornalas­qan, biraq joǵary jyldamdyqty ınterne­tpen áli qamtamasyz etilmegen «Ynty­maq» shaǵyn aýdany men О́tenaı aýylynyń ­da aldaǵy ýaqytta máselesi sheshiledi. Olar­ǵa ınternet jelisin tartý isi aımaq­tyq provaıderlik kompanııamen kelisilgen.

Jetisýda ortalyqtan óte shalǵaıda ornalasqan shekaralyq aýyldar jeterlik. Olardy da ınternet túıtkili tóńirektep júr. Qanshama jyldan beri qordalanyp qalǵan máseleni sheshý ońaı emes, degenmen Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev aýyldardy tolyq mobıldi baılanyspen qamtýdy tapsyrdy. Endeshe, Úkimet qalaı bolǵanda da halyqtyń suranysyna saı jumys isteýge mindetti.

Jetisý oblysy