Máskeý bıigine kóterilgen «Jibek saty»

Mádenıet jáne aqparat mınıstrligi men Reseıdegi Qazaqstan Elshiliginiń qol­daýymen ótken gastroldik spektakl­ge kórnekti mýzyka jáne qoǵam qaıratker­leri, sondaı-aq máskeýlik shyǵarmashylyq zııaly qaýym ókilderi keldi.

– Gastrol – otandyq ónerdi shetel­dik kópshilikke tanystyrýdyń biregeı múmkindigi. Ártister, tehnıkalyq ujym, jalpy, qoıylymnyń sátti ótýine ter tókkenniń barlyǵy osynaý keshti aıryq­sha etý úshin tynymsyz eńbek etti. Qoıylymymyz laıyqty deńgeıde usynyldy dep úmittenemiz. «Mýzyka­ny kórý» festıvaline qatysqanymyzǵa qýa­­nyshtymyz. Aıtýly is-sharanyń uıym­dastyrýshylaryna olardyń aldaǵy jobala­ryna tek qana sáttilik tileımin. Klassıkalyq mýzyka saltanat qurǵan festıval árdaıym tyńdaýshysynyń júregine jetip, tolassyz qoshemet úni úzilmesin, ujymdardyń óner kórsetýleri jarqyn, tabysty bolsyn degimiz keledi, – dedi gastroldik sapardan keıingi áserin ortaǵa salǵan «Astana Opera» teatrynyń dırektory, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Ǵalym Ahmedıarov.

Máskeýlik mýzykasúıer qaýym nazaryna usynylǵan ıtalııalyq kompozıtor Djoakkıno Rossınıdiń «Jibek saty» komedııalyq operasynyń «Astana Opera» teatryndaǵy premerasy 2019 jyly ótti. Sodan beri spektakl Piccolo teatry jobasy aıasynda kórermenin qýantyp keledi. Trýppa osy qoıylym­men elimizdegi hám alys-jaqyn shetelderdegi qalalarǵa jıi gastrolge shyǵyp júr. Ártisterdiń joǵary oryndaýshylyq sheberligi, sándi kostıýmder men sahnalyq bezendirýdiń arqasynda «Jibek saty» kópshilik kóńilinen shyqqan úzdik spektaklder qatarynda.

Oqıǵaǵa qysqasha sholý jasasaq, bas keıipker Djýlııa óziniń ǵashyǵy Dor­vılge jasyryn túrde turmysqa shyǵady. Al Dorvıl óz jubaıynyń bólmesine terezeden laqtyrylǵan jibek saty arqyly kóteriledi. Djýlııanyń qamqorshysy sanalatyn kári Dormont bul neke týraly bilmeı, qyzdy Dorvıldiń dosy, áıelderdiń aýzynan túspeıtin Blanzakqa kúıeýge bermekshi bolady.

Osy bir shym-shytyryq oqıǵany jetkizýde ártisterdiń sahnalyq sheber­ligi men qoıýshy rejısser Alla Sımo­nıshvılıdiń qyzyqty sheshimderi kome­dııanyń kórkem atmosferasyn jetkizýde tabysty qyzmet etken. Al ıtalııalyq sýretshi Manana Gýnıanyń del arte komedııasyna súıenip jasaǵan utymdy ssenografııasy men kostıýmderi opera keıipkerleriniń kıimderinde arlekına, kapıtan Frakassa, dáriger Chýma sekildi belgili ıtalııalyq keıipkerlerdi tanýǵa múmkindik berdi.

Operadaǵy is-áreket tyńdarmandardy XVIII ǵasyrǵa jeteleıdi. Muny sahna sýretshisi Manana Gýnıanyń ssenogra­fııasy men kostıýmderine qarap taný qıyn emes. XVIII ǵasyr dáýirine sáıkes stıldi utymdy saqtaǵan ssenograf jumysy, shyn máninde, kezeńdik kórkemdikti kelisti sóılete bilgen.

– Bul festıvalda 40-qa jýyq túr­li mýzykalyq ujym, onyń ishinde Qyr­ǵyz­­stannan, О́zbekstannan kelgen árip­tes­terimiz óner kórsetti. Sondyqtan ál­­bet­te, ózimiziń kásibı sheberligimizdi kór­­setip, elimizdiń ónerin abyroımen ta­nys­­tyrǵymyz keldi. О́ner kórsetýge dál osy spektakldi tańdap alǵanymyz kez­deı­soqtyq emes, ol kóńildi, qabyldaýǵa jeńil ári Dj.Rossınıdiń jalyndy, jan sergiterlik mýzykasymen baýrap alady. Ita­lııalyq klassıktiń ertede jazǵan bul operasy onyń ataǵynyń álemge jaıy­lýyna negiz boldy, – dedi «Astana Opera» opera trýppasynyń dırektory, Qazaq­stannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Azamat Jyltyrkózov.

Jalpy, teatr zańdylyqtaryna saı jikter bolsaq, ózge janrlarǵa qaraǵanda sahnada opera-farsty oryndaý ońaı emes. О́ıtkeni ol bel canto (ádemi oryndaý) tehnıkasyn minsiz meńgerýdi, son­daı-aq tamasha akterlik oıyndy talap etedi. «Astana Opera» solısteri osy barlyq mindetti keremet atqaryp, par­tııalarǵa qaıtalanbas ózgeshelik qos­ty. Keıipkerlerdiń minezi san qyrynan bederlenip, kórermender aýdıtorııa­sy­nyń júregin jaýlady. Olardyń daýys­tary áýede qalyqtap, túrli sezimge je­teledi. Atap aıtsaq, bas keıipkerler – Aızada Qaponova Djýlııanyń beınesinde sheberligimen kózge tússe, tenor Álıhan Zeınolla Dorvıldiń partııasyn erekshe talǵammen oryndady. Tapqyr Djer­manonyń beınesin teatr solısi Altynbek Ábil­da sátti somdady. Al Blanzaktyń par­tııa­synda sahnaǵa shyqqan Evgenıı Chaı­nıkov óziniń ashyq daýsy men baı­sal­dylyǵynyń arqasynda keıipkeriniń beınesin jarqyn ári umytylmastaı etip kórsete bildi. Tatıana Vısınskaıa Lıý­chıl­lanyń partııasyn jeńil ári oınaqy keıip­tese, Ramzat Balakıshıev Dormontty óz bederinde jetkizdi. Aıtýly mýzykalyq spektakl Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaı­ratkeri, maestro Abzal Muhıtdınniń jetekshiligimen oryndaldy.

«Álemdik úzdik opera ujymdarynyń qataryna jatatyn «Astana Opera» teatry­nyń jetkizýindegi Rossınıdiń óte kúrdeli ári sırek oryndalatyn operasymen tanysý – úlken baqyt. Onyń ústine búgingi tańda «Astana Opera» – óte salmaqty mýzykanttardyń, opera ánshileriniń basyn qosqan biregeı óner ordasy. Mádenıet halyqtardy biriktiredi, ózge eldiń janyn túsiný úshin onyń mádenıetin seziný qajet. Búginde qazaqstandyq mádenıet – joǵary kásibı mádenıet ekenin atap ótken jón», dedi Reseı Federasııasy Prezıdentiniń halyqaralyq mádenı yntymaqtastyq jónindegi arnaıy ókili Mıhaıl Shvydkoı.

Qazaqstannan jetken óner tartýyna máskeýlik mýzyka mamandary men synshylary da dán rıza:

– Alǵan áserimiz keremet, teatr la­ıyqty mýzykalyq-vokaldyq deńgeıdi kór­­setti. Bastysy Rossınıdiń máneri saq­­­taldy. Al mundaı pikir árdaıym bar­­ly­ǵyna birdeı aıtyla bermeıdi, maestro Abzal Muhıtdın bárin utymdy úıles­­tirgen, – dep ujym ónerin joǵary baǵa­laǵan mýzyka synshysy Dmıtrıı Moro­zovtyń pikirin ári qaraı mýzyka sholýshysy Marııa Babalova: – «Jibek satydaı» aıryqsha qoıylymdy alyp kelgenderińizge rahmet. Bul – batyl tańdaý, sheber oryndaýdy talap etetin týyndy. Ony usynýǵa taı­salmaı, bizge jaqsy kó­ńil kúı syıladyńyzdar. Kóbimiz úshin Rossı­nıdiń shyǵarmashylyq bolmysyna qaı­ta úńilýge, onyń kemeńgerligin tanýǵa jol ash­qan taǵy bir mańyzdy operany qos­ty­ńyzdar, dep ujym ónerine alǵysyn bil­dirdi.

«Mýzykany kórý» festıvaline «Ji­bek satydaı» qoıylymmen qatysyp, klas­sıkalyq týyndynyń tabıǵatyna tereńnen boılap qana qoımaı, onyń mýzykalyq boıaý erekshelikterin sheber saraptaı bil­gen «Astana Opera» teatrynyń óneri más­keýlik kórermender men teatr mamandary tarapynan joǵary baǵalandy. Trýppanyń daryn men qushtarlyqqa toly ǵajaıyp oryndaýy ónersúıer qaýymnyń júreginde umytylmas áser qaldyrdy.