EL DENSAÝLYǴY – EREN BAILYQ

“Salamatty Qazaqstan” memlekettik baǵdarlamasynyń jobasyn talqylaımyz “Eńbek gıgıenasy jáne kásibı aýrýlar ulttyq ortalyǵy” RMQK qyzmetkerleri kásibı patolo­gııa­lyq qyzmettiń odan ári damýy men nyǵaıýy qarastyrylǵan, Qa­zaqstan Respýblıkasynda den­saý­lyq saqtaý salasyn damytýdyń 2011-2015 jyldarǵa arnalǵan “Sa­lamatty Qazaqstan” memlekettik baǵ­darlamasyn talqylady. Atal­mysh másele – ekonomıkalyq belsendi tur­ǵyn­dardyń 53%-nan zııandy jáne qaýipti eńbek jaǵdaı­laryndaǵy jumysshylar 44%-dy quraıtyndyǵy jaǵynan mańyzdy. QR medısınalyq uıymda­ry­nyń nomenklatýrasyna mem­le­kettik baǵdarlama jobasyn engize otyryp, respýblıkamyzdyń bar­lyq ortalyqtarynda derbes ma­man­dandyrylǵan kásibı pato­lo­gııa­lyq kabınet qurý josparlanyp otyr. Alǵashqy medısınalyq – sanıtarlyq kómektiń damy­ma­ǵan ınfraqurylymdyq bólim­she­le­rinsiz (oblystyq kásibı pato­lo­gııalyq kabınet, qalalyq em­ha­nalar men medısınalyq bólim­der­diń kásibı patologııalyq ka­bıneti, ónerkásipte, kásiporyndarda aldyna ala jáne merzimdi medı­sınalyq tekseristerin júrgizýshi medısınalyq uıymdar jáne t.b.) medısınalyq qyzmettermen neǵurlym tolyq qamtýǵa qol jet­kizý múmkin emes. Kásibı pato­lo­gııalyq kabınetterdiń mundaı jú­ıe­sin qurý zııandy óndiristerdegi jumysshylarǵa medısınalyq kómekti satylap kórsetý júıesin júzege asyrýǵa múmkindik beredi. 2015 jyly 15%-dy quraıtyn “alǵash anyqtalǵan jaǵdaılar ishindegi kásibı aýrýdyń asqynǵan formalarynyń menshikti salmaǵy” ındıkatory alǵash engiziletin bolady. 2009 jyly ol 45%-dy quraǵan bolatyn. Memlekettik baǵdarlama kásibı patologııalyq kómek zııandy jáne qaýipti eńbek jaǵdaıla­ryn­daǵy jumysshylarǵa medısınalyq qyz­met kórsetýdiń normatıvtik-qu­qyqtyq bazasyn jetildirýdi reg­la­mentteıdi. Alǵash elimiz jurt­shy­lyǵynyń kásibı aýrý­shań­dy­ǵynyń memlekettik ǵylymı avto­mattandyrylǵan regıstri qu­ry­lady. Azamattardyń  densaýlyǵyn qorǵaý máseleleri boıynsha vedomstvoaralyq jáne sektor­aralyq ózara qarym-qa­tynasty júzege asyrý dáıektelip jáne tolyq masshtabta usy­nylady. Zııandy jáne qaýipti óndiristik faktorlardyń jumys­shyǵa áser etýiniń aldyn alatyn qaýipsiz eńbek jaǵdaılaryn qam­tamasyz etetin jumys berý­shiniń jaýap­kershiligi anyqtaldy. Jumys­shylardyń dene shyn­yq­tyrý, saýyqtyrý, sporttyq jáne medı­sınalyq qyzmetterin qam­ta­m­asyz etý úshin jumys berýshiniń úı­lesýiniń qajettiligi belgilendi. Búginde jumysshylarǵa maman­dan­dyrylǵan kásibı patologııalyq qyzmet kórsetý júıesin damytý jumys berýshini, saqtandyrý jáne qoǵamdyq uıymdardy, jumys­shy­nyń ózin, memleketti jáne tu­tastaı qoǵamdy qatystyra otyryp júzege asyrylýy kerek. Ekologııanyń tómendeýi aý­rý­dy dıagnostıkalaý jáne emdeý bo­ıynsha medısınalyq qyz­metterge suranymnyń ulǵaıýymen baı­­lanysty bolǵandyqtan, alǵash ret memlekettik baǵdarlama deńgeıinde halyq densaýlyǵyna qorshaǵan ortanyń lastanýynyń áser etýin zertteýge asa kóńil bólindi desem, soǵan oraı, elimizdiń barlyq aımaqtarynda turatyn turǵyndar densaýlyǵyn túzetý prınsıpterin odan ári ǵylymı ne­gizdeý jáne ekologııamen baı­la­nysty aýrýlar tizimin daıyndaý qajet. Osyndaı jolmen, “Eńbek gı­gıe­nasy jáne kásibı aýrýlar ult­tyq ortalyǵy” RMQK salanyń odan ári damýynyń basym stra­tegııalyq baǵyttarynyń qalyp­tasýyn negizdi jáne qazirgi kezge saı dep esepteıdi. 2011-2015 jyl­darǵa arnalǵan “Salamatty Qa­zaq­stan” memlekettik baǵdar­lamasyn, vedomstvoaralyq jáne sektor­aralyq ózara qarym-qa­tynasty eskere otyryp, júzege asyrý mehanızmin qoldaıdy. Jámıla BATTAKOVA, “Eńbek gıgıenasy jáne  kásibı aýrýlar ulttyq ortalyǵy” RMQK dırektory.