Naryqtyń talabymen shaǵyn jáne orta kásipkerlikke bet burǵandar az emes. О́ıtkeni memleket tarapynan bul salanyń keń qanat jaıýyna barynsha qoldaý kórsetilip keledi. Alaıda jergilikti atqarýshy organdar áli de kásipkerlerge kedergi keltirýin doǵarmaı otyr.
Máselen, Atyraý oblysynda kásipkerler kezigetin, olardyń jumysyn tejeıtin kederginiń san alýan túri bar. Tipti kásipkerlerdiń túrli kedergiden kóz ashpaýy kókeıkesti máselege aınalyp barady. Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttigi prevensııa qyzmetiniń basshysy Saıan Ahmetjanovtyń pikirinshe, shaǵyn jáne orta bıznes ıelerine qarsy jasalǵan kederginiń eń kóbi jer qatynastary men ınfraqurylym salasynda anyqtalyp otyr.
«Máselen, Atyraý qalasynda ákimdik kásipkerge bıznesin keńeıtý úshin uzaq ýaqyt jer alýǵa quqyq bermeı kelgen. Biraq buǵan zańdy negiz bolmaǵan. Sol sebepten, sybaılas jemqorlyqqa qarsy qyzmet ókilderiniń aralasýynan keıin ǵana bul másele oń sheshimin tapty. Kináli tulǵalar jaýapqa tartyldy. Kásipker qajetti jer ýchaskesin aldy», deıdi Saıan Ahmetjanov.
Onyń aıtýynsha, jalǵa alýdy uzartý tártibin reglamentteýdiń bolmaýyna baılanysty júıelik kedergi joıylǵan. Qazir Antıkordyń usynysymen bul tájirıbe toqtatyldy.
«Kedergilerdiń bir bóligi memlekettik satyp alýlar men salyqtarǵa baılanysty týyndaıdy. Memlekettik satyp alý jelisi boıynsha negizgi problema oryndalǵan sharttarǵa sáıkes qarjyny ýaqtyly tólemeýge qatysty bolyp otyr. Atyraý oblysynyń 150-den asa kásipkeri sybaılas jemqorlyqqa qarsy qyzmettiń usynysynan keıin ǵana tapqan aqshalaryn alýǵa qol jetkizdi. Júıeli túrde kezdesetin mundaı jaıtty joıýǵa yqpal etemiz. Qarjy mınıstrligi tólemniń keshigýin avtomatty túrde anyqtaý maqsatynda memlekettik satyp alý portalynyń fýnksıonalyn pysyqtaıdy. Kásipkerlerdi kez kelgen problemalyq máselemen Atyraý oblysynyń kásipkerler palatasyna, sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl qyzmetine júginýi qajet», dep málim etti Saıan Ahmetjanov.
О́ńirlik departamenttiń basshysy Erulan Serikqalıevtiń aıtýynsha, jyl basynan beri «Bızneske jol» jobasy aıasynda 853 kásipkerdiń quqyǵy qorǵalǵan. Atalǵan joba sheńberinde departamentke kásipkerlik sýbektilerden 66 ótinish túsipti.
«Kásipkerlerden túsken ótinishtiń 34 paıyzy oń sheshimin taýyp otyr. Oblystyq departamenttiń usynysymen kásipkerlerdiń quqyqtaryn buzǵany úshin 5 adam tártiptik jaýapkershilikke, memlekettik organnyń 2 laýazymdy tulǵasy ákimshilik jaýapkershilikke tartyldy. Memlekettik satyp alý, kedendik jáne salyqtyq ákimshilendirý salasynda kvazımemlekettik sektor men memlekettik organdar 155 kásipkerlik sýbektisine 1 mlrd teńge kóleminde bereshekti tóledi», deıdi Erulan Serikqalıev.
Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttigi prevensııa qyzmetiniń basshysy Saıan Ahmetjanovtyń aıtýynsha, Antıkordyń basty mindeti – bıýdjet qarajatyn jymqyrýǵa jol bermeý.
«Atyraý oblysynda jemqorlyq táýekeli kartasyna 8 nysan engizilip otyr. Bul – Qyzylqoǵa, Mahambet aýdandaryndaǵy mádenıet úıleri, Isataı, Maqat aýdandaryndaǵy 60 páterlik turǵyn úıler, Inder aýdanyndaǵy 80 páterli turǵyn úı, Talqaırań aýylyndaǵy 9 qabatty 90 páterli turǵyn úı, káriz jáne sýmen jabdyqtaýdyń ınjenerlik jelilerin salý qurylysy. Isataı aýdanynyń Aqqystaý aýylyndaǵy órt sóndirý deposynyń qurylysy da atalǵan kartaǵa engizildi. Bıýdjet qarajatyn jymqyrýǵa jol bermeý úshin atalǵan nysandarǵa monıtorıng júrgiziledi. Monıtorıngtik topqa sybaılas jemqorlyqqa qarsy eriktiler de, jurtshylyq ta qosyldy», deıdi S.Ahmetjanov.
Al oblystyq prokýratýra baspasóz qyzmetiniń málimetinshe, óńirde 18 ınvestordyń jobalaryna 4,6 trln teńge ınvestısııa salynǵan. Alaıda ınvestorlardyń jobasyn iske asyrýyna jergilikti atqarýshy organdar tarapynan qoldaý kórsetilmeı kelgen.
«Prokýratýranyń negizgi mindeti – problemalardy tıimdi sheshý, ınvestorlardyń quqyqtary men zańmen qorǵalatyn múddesin qalpyna keltirý. Qadaǵalaý organy ınvestısııalyq jobalardy súıemeldeý boıynsha jumysty jalǵastyryp jatyr. Prokýrorlar ýákiletti organdar tarapynan ınvestorlarmen jumys tıisti deńgeıde uıymdastyrylmaǵanyn, ózara is-qımyldyń joqtyǵyn, ınvestorlardyń zańdy quqyqtarynyń buzylǵanyn anyqtady», dep habarlady prokýratýranyń baspasóz qyzmeti.
Máselen, 2020 jyly «Olımpık-Atyraý» JShS týrıstik baza men atqyshtar klýbyn salý jobasy maquldanǵan. Sol kezde jergilikti atqarýshy organ jańa nysandy ınjenerlik kommýnıkasııalarmen qamtýdy mindetine alǵan.
«Alaıda jergilikti atqarýshy organdar úsh jyl boıy óz mindettemesin oryndaý jóninde múldem sharalar qabyldamaǵan. Osylaısha, Úkimettiń 2019 jylǵy 31 jeltoqsandaǵy «Jeke kásipkerlikti memlekettik qoldaýdyń keıbir sharalary týraly» qaýlysynyń 32-tarmaǵy buzylǵan. Jergilikti atqarýshy organ jobany iske asyrý úshin úsh jumys kúni ishinde shara qabyldaýy qajet edi. Qoldaý kórsetilmegen soń ınvestor 50 mln teńge ınvestısııa salynǵan joba qurylysyn júzege asyrýdy májbúrli túrde toqtatty. Prokýratýranyń qadaǵalaý aktisimen ınjenerlik jelilerdi salýǵa bıýdjetten 49 mln teńge bólinip, ınvestordyń quqyǵy qorǵaldy», dep málim etti oblystyq prokýratýranyń baspasóz qyzmeti.
Atyraý oblysy