Ǵalymnyń haty ólmeıdi

Bıyl Ábsattar qajy Derbi­sáliniń «Arab, parsy derek­terindegi Taraz jáne tarazıler (H-HH ǵ.)», «Ábý Nasyr ál-Farabı Qazaqstan jáne shetel ǵalymdarynyń zertteýlerin­de» jáne «Zabytye myslıtelı Velıkoı stepı (IX-XX vv.)» atty eńbekteriniń tanystyrylymy elimizdiń birneshe qalasynda, Irandaǵy Qazaqstan elshiliginde keń aýqymda ótti.

Fılologııa ǵylymdarynyń doktory, akademık, sheıh Ábsat­tar qajy Derbisáli – Islam ádebıeti men máde­nıetin tereń tanyǵan ǵalym, 13 jyl Qazaq­stan musylmandary dinı bas­qar­masynyń tóraǵasy qyzmetin at­qar­ǵan, el syılaǵan taý tulǵa edi. Onyń kózin kórgen ıgi jaq­sylar men otbasy bir ortaǵa to­ǵysyp, kózi tiri­sinde jazǵan qun­dy eńbekteriniń jınaq­tal­ǵan, sııasy keppegen kitaptarynyń tusaýkeserine kýá boldy.

Eń aldymen, mamyr aıynyń 17-sin­de Almatydaǵy Ulttyq kitaphanada uıym­dastyrylǵan is-sharada onyń eń­bek­­teriniń kórmesi ótip, Almaty qa­la­­synyń bas ımamy Tólebı Ospan mar­­qumnyń rýhyna quran baǵyshta­dy. Ábsattar qajymen birge qoıan-qol­tyq ju­mys istegen, bir teriniń pushpa­ǵyn ıles­ken «Prezıdent jáne halyq» por­­talynyń bas dırektory Marat To­qash­baev, Bas múftı Naýryzbaı qa­jy О́tpenov, Ulttyq ınjenerlik aka­demııasynyń prezıdenti Baqyt­jan Ju­maǵulov jáne Almaty qalalyq Din isteri basqar­ma­synyń basshysy Nur­lan Qıqy­mov sóz sóılep, shy­ǵys­­tanýshy ǵalymnyń ómiri men qyz­me­tinen estelikter aıtyp, jaryq kórip jat­qan eńbekterine joǵary baǵalaryn berdi.

Din jáne ǵylym salasynyń ózge de belgili tulǵalary qatys­qan osyn­daı jıyn bıyl 23-24 qazan kún­deri Túrkistan jáne Shymkent qala­laryn­da jalǵa­syn tapty. Ábsattar qajy Derbisáliniń qur­meti­ne arnalǵan «Babalar amanatyn arqala­ǵan ǵalym» atty ta­ǵylymdy is-sharaǵa Q.A.Iаsaýı atyndaǵy Halyqaralyq qazaq-túrik ýnıversıtetiniń rektory Janar Temirbekova, Ál-Farabı atyndaǵy QazMÝ «Turan-Iran» ǵy­lymı zertteý ortalyǵynyń dırektory Islam Jemeneı, ıslamtanýshy Qaırat Joldybaıuly syndy ózge de elge tanymal qo­naqtar qatysty. Jıynda sóz bastaǵan ýnıversıtet rektory Janar Temirbekova Ábsattar qajy Derbisáliniń eren eńbek­teri, dıplomatııalyq qabileti men us­taz retinde shákirtter aldyndaǵy syıy jóninde keńinen baıandady. «О́zderi­ńiz biletindeı, Ábsattar qajy Derbi­sáli ǵalym, dıplomat, dintanýshy, Bas múftı qyzmetin atqardy. Osy jolda úlken jumystar atqardy. Qazaq eli táýelsizdikke qol jet­­­­kizgen kezde dástúrli ıslam túsi­nigi men tájirıbesiniń qaıta qalyp­ta­sýyna qosqan úlesi zor», dedi ol.

Qalamger Marat Toqashbaev Áb­sat­tar qajynyń tulǵalyq bolmysy ­men asyl minezinen, ortaq estelikteri­nen syr shertti. Qazaq televızııasyn­da alǵashqylar­dyń qatarynda Ábsat­tar Derbisáli­men birlese jasaǵan «Qadyr túni» baǵdarlamasynyń tarıhy men onyń sol ýaqyttardaǵy mańyzy jóninde aıtty. Shyǵystanýshy ǵalym týraly jyly estelikter men onyń memleket úshin jasaǵan eńbekteri, ult janashyry bol­ǵan kórkem minezi týraly, ár bol­mysyna toqtalǵandar qatary kóp boldy. Ál-Farabı atyn­da­ǵy Qazaq ult­tyq ýnıversıteti «Turan-Iran» ǵylymı zertteý ortalyǵynyń dırektory Islam Jemeneı de ustazynyń eńbek jolyn baıandady. Ári onyń artynda qaldyrǵan mol murasy, jańa shyqqan kitap­tardyń mazmunyna toqtap, ony oqýǵa shaqyrdy. Sondaı-aq «Nur Múbárak» meshitiniń bas ımamy Qaırat Joldybaıuly Ábsattar qajynyń memlekettik qyzmet­tegi ór minezi, qazaq tiliniń janashyry retinde jasaǵan eńbekteri men dıplomatııalyq sheshimderiniń túpki danalyǵy jóninde oqıǵa­larmen bólisti.

Ábsattar qajynyń jubaıy, Al­maty qalasyndaǵy «Akademık, sheıh Ábsattar qajy Derbisáli» jeke qory­nyń quryltaıshysy, dıp­­lomatııa qyz­metiniń eńbegi siń­­gen qyzmetkeri Rafııa Derbi­sá­lıeva taǵylymdy estelik aıtyp, qordyń josparyn tanystyrdy.

M.Áýezov atyn­daǵy Ońtústik Qazaqstan ýnıver­sıtetinde ótken «Babalar amanatyn arqalaǵan ǵalym» atty máni zor jıynda da Áb­sattar qajy Derbisálimen úzeńgiles qyz­met atqarǵan, nıettes aǵaıyn sóz sóılep, ǵalym­nyń ónegege toly ómi­rinen syr tarqatty.

Sonymen qatar 21 qarashada Iran Islam Respýblıkasynda­ǵy Qazaqstan Respýblıkasy­nyń El­shiliginde de Ábsattar qajy Derbi­sáliniń jańa eńbek­teri­niń tanys­tyrylymy uıym­das­ty­ryl­dy. «Ǵalymnyń haty ólmeıdi» degen danalyqtyń máni osynda.