Ulan-ǵaıyr qazaq dalasynyń bir túkpirinde qolarbada otyryp kompıýterge úńilgen, etpettep jatyp arǵyqazaq mıfologııasyn zerttegen Serikbol Qondybaı esimi barshaǵa tanys. Tanys qana emes, esiminiń ózi ańyzǵa aınaldy. О́miriniń ózi mıfke ulasty.
Ol 2000 jyldardyń basynda qazaq ádebıeti men mádenıetine, tarıhyna, geografııa ǵylymy men ult etnografııasyna, fılosofııasyna, rýhanııatyna orasan eńbek sińirip, ózgeshe qubylys bolyp endi. «Qazaq mıfologııasyna kirispe», «Qazaq dalasy jáne german táńirleri», «Esen-qazaq», «Gıperboreıa: tús kórgen zaman shejiresi» jáne tórttomdyq «Arǵyqazaq mıfologııasy»... Onyń qysqa ǵumyryna syımaıtyn osynshama ǵalamat muranyń zerttelip, jazylýy da ańyzǵa bergisiz eńbek.
Ulttyq bolmysymyzdyń túpki tamyryna qatysty keıbir máselelerge, túrki dúnıesi qundylyqtarynyń shyǵý tórkinine, este joq eski zamandaǵy ata-babalarymyzdyń dúnıetanym kókjıegine tyń izdenistermen taldaý jasaǵan etnograf, pýblısıst Serikbol Qondybaıdyń bıyl 55 jyldyǵy atap ótilip jatyr. Osyǵan oraı Ulttyq mýzeıde ǵalymnyń mereıli datasyna arnalǵan «Ǵylymda óshpes iz qaldyrǵan» atty estelik dóńgelek ústel ótti.
Ulttyq mýzeı dırektorynyń ǵylymı jumystar jónindegi orynbasary, tarıh ǵylymdarynyń doktory Aqmaral Ibraeva, eń aldymen, ańyz tulǵanyń shyǵarmashylyqtaǵy jan-jaqtylyǵyna toqtaldy.
«Serikbol Qondybaıdy zııaly qaýym «qazaqtyń ekinshi Shoqany» deıdi. О́ıtkeni onyń ǵumyry tym qysqa boldy. Biraq bar ómirin qazaqtyń tarıhy men mádenıetin, salt-sanasyn jańǵyrtýǵa arnady, aıanbaı eńbek etti. Serikbol aǵamyz – ólketanýshy, tarıhshy, mádenıettanýshy, geograf jáne geomorfolog, etnograf ári pýblısıst bolǵan san qyrly ǵulama ǵalym», dedi ol.
Is-shara barysynda Serikbol Qondybaıdyń ómiri men shyǵarmashylyǵyna arnalǵan beınejazba kórsetildi.
Dóńgelek ústelge arnaıy kelgen S.Qondybaı atyndaǵy memorıaldyq mýzeıdiń ǵylymı qyzmetkeri, ǵalymnyń týǵan ápkesi Balsulý Qondybaı baýyrynyń ómiri, qaısar minezi, basyna túsken qıyndyqtarǵa tótep bergeni týraly aıtty.
Al aqyn, jýrnalıst, L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń dosenti, fılologııa ǵylymdarynyń kandıdaty Ońaıgúl Turjan taý-tulǵa týraly estelikterimen bólisip, ǵylymǵa qosqan úlesi jóninde oı bólisti.
Sondaı-aq «Otuken.kz» saıtynyń bas redaktory, fılosofııa ǵylymdarynyń kandıdaty, mádenıettanýshy Zıra Naýryzbaeva Serikbol Qondybaıdyń «Qazaq mıfologııasy» atty eńbegine toqtalyp, fılosofııalyq qyryn talqylady.
«Árbir bet – jańalyq, árbir bet – jańa konsepsııa. Keı kezde 2-3 sózde kádimgideı álemde qalyptasqan ǵylymı teorııany tóńkerip, bir-eki jol jazbamen kózqarasty túbegeıli ózertetin», dedi mádenıettanýshy.
N.Nazarbaev ýnıversıtetiniń assıstent-professory, fılologııa ǵylymdarynyń kandıdaty Janar Baıtelıeva ǵalym murasyn zertteý jóninde baıandap, túrli mamandyqta oqıtyn stýdentterdiń mıfologııaǵa qyzyǵýshylyǵy jóninde sóz qozǵady.
Al Tarıh ǵylymdarynyń kandıdaty Qarlyǵash Erǵazy Serikbol Qondybaıdyń eńbekterine qatysty taldaýyn usynyp, ǵalymnyń etnografııalyq murasyna keńinen toqtaldy.
Ańyz-adamnyń basty irgeli eńbegi «Arǵyqazaq mıfologııasy» – qazaq tarıhyndaǵy sanaýly oljanyń biri. Ǵalym munda qazaq ǵylymynda keshendi zerttelmegen mıfologııa taqyrybyna tuńǵysh ret qalam tartady. Sonaý eski zamannyń tereńine boılap, indete zertteıdi. Gýmanıtarlyq saladaǵy túrli baǵyt-baǵdar, ádis-tásildiń arasynan eń tıimdisin tańdap alyp, ásirese shetel ǵalymdarynyń ómirsheń ıdeıalaryn dóp basyp qoldady, olardy tarmaqtata taratyp, izdenisin jalǵastyrdy. Alys aýdanda jatqandyqtan, ǵylym-bilimniń tereńine erkin boılaı almaǵanyna ókinish bildire otyryp, ıdeıa-boljamdaryn dáleldeý barysynda kemshin tustaryn ashyq moıyndady, qajet tustarda qaıta qarap, ózgertip, jetildirip otyrdy. Etnograf Aqseleý Seıdimbektiń «Serikbol Qondybaı qazaq tarıhyn ıisi túrki tarıhynyń, túrki tarıhyn jalpyadamzattyq tarıhtyń quramdas bóligi retinde zerdeledi. Nátıjesinde, qazaq tarıhynyń fılosofııasy dep atalatyn ǵylym salasynyń baǵyt-baǵdary anaǵurlym aıqyndala tústi», deýi de osydan shyǵar.