Álemde myń-san óner bar: ádebıettiń jóni bólek. Álemde myń-san janr bar: kórkem shyǵarmanyń jóni bólek. Adamnyń qatpar-qatpar jan dúnıesiniń tereń syryna boılap, tabıǵatyn, shynaıy minezi men bolmysyn, jan tebirenisin sheber sýrettep, oqyp otyrǵan jandy álemtapyryq kúıge túsiretin de ádebıet. Jazýshynyń «tátti tamuǵynan» tunshyǵa shyqqan shyǵarmasy sanańda silkinis jasap, dál osyndaı áser qaldyratyny tylsym bir kúsh syndy.
Iá, «ardyń isi» sanalǵan ádebıettiń qýaty men sıpatyn beretin naqty anyqtama joq. Ádebıettiń bir aty – sheksizdik. Taqyryp aıasy ǵaryshqa deıin jetip, adamzattyq deńgeıde tura alatyn kórkem ádebıette shekara da joq. Árqashan izgilikti úndeıtin ádebıettiń ulttyń damýyna, halyqtyń mádenıetiniń, rýhanııatynyń bekem qalyptasýyna tıgizer úlesi de mol. Kórkem shyǵarmany, ásirese klassıkany kóp oqyǵan ulttyń mádenı deńgeıi qaı satyda ekenin baǵamdaı berińiz. Ádebıeti halqymen birge ómir súretin eldiń rýhy da, turaqty damýy da, bolashaǵy da tas qamaldaı berik bolary sózsiz. Ol úshin ádebıetti oqý bar da qoldaý bar. Elimiz egemendik alǵan jyldardan beri táýelsiz qazaq ádebıetiniń keń tynysy ashylyp, damýy úshin memleket tarapynan barynsha qoldaý kórsetilip keledi. Túrli joǵary marapat, ádebı baıqaýlar, avtor kitaptaryn respýblıkanyń túkpir-túkpirindegi kitaphanalarǵa taratý, qalamaqy berý...
Osy oraıda araǵa qanshama jyl salyp, kúni keshe ǵana qaıta jańǵyrǵan «Qazaqstannyń halyq jazýshysy» qurmetti ataǵyn aıtyp óteıik. Respýblıka kúni qarsańynda Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń Jarlyǵymen Tólen Ábdik, Beksultan Nurjekeuly, Sofy Smataev, Ahmetjan Ashırı, Smaǵul Elýbaı, Lıýbov Shashkova atalǵan marapatqa ıe boldy.
Eske salsaq, eń alǵash 1984 jyldan bastap 90-jyldardyń orta shenine deıin berilgen «Qazaqstannyń halyq jazýshysy» ataǵy 39 qalamgerge tabystalǵan. Onyń ishinde Juban Moldaǵalıev, Tahaýı Ahtanov, Syrbaı Máýlenov, Ábdijámil Nurpeıisov, Ázilhan Nurshaıyqov, Sherhan Murtaza, Qabdesh Jumadil, Ábish Kekilbaev, Tumanbaı Moldaǵalıev, Muhtar Maǵaýın, Farıza Ońǵarsynova syndy basqa da áıgili aqyn-jazýshylar bar. Keńes ókimeti tusynda óz týǵan jurtynyń halyq jazýshysy atanǵan Shyńǵys Aıtmatov, Davıd Kýgýltınov, Qaısyn Kýlıev, Rasýl Ǵamzatov, Edýardas Mejelaıtıs, Petrýs Brovka sekildi kóptegen dańqty aqyn-jazýshylar boldy.
Qurmetti ataqty halyqqa keńinen tanylǵan, joǵary ıdeıaly kórkem shyǵarmalar men ádebıettaný jóninde eńbekter jazǵan, qoǵamdyq ómirdiń búgingi aqıqat beınesin kórsetip, ulttyq jan dúnıemizdi ashatyn, tarıhı jadymyzdy jańǵyrtatyn shyǵarmalar jazýǵa belsene aralasyp júrgen jazýshylarǵa, aqyndarǵa, dramatýrgterge, aýdarmashylarǵa, balalar ádebıeti ókilderine, synshylar men ádebıet zertteýshilerine berilgen bolatyn.
Keıin «Qazaqstannyń halyq jazýshysy», «Qazaqstannyń halyq ártisi», «Qazaqstannyń halyq aqyny» ataqtaryn berý toqtatylyp, onyń ornyna «Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri» ataǵy taǵaıyndaldy.
Qurmetti marapatty qaıta jandandyrý ıdeıasyn Memleket basshysy alǵash ret «Ádiletti Qazaqstan – Adal azamat» taqyrybynda ótken Ulttyq quryltaıda aıtqan edi.
«Jalpy, men Memleket basshysy jáne azamat retinde qazaq ádebıetin árdaıym qoldaımyn. Týyndylar oqyrmandarǵa qoljetimdi bolýy kerek dep oılaımyn. Al jazýshylarymyzdyń shyǵarmalary halyq arasynda, ásirese jastar arasynda suranysqa ıe bolýy kerek. Munyń bári – memlekettiń ǵana emes, jazýshylarymyzdyń da mindeti. Oqyrman qaýym qalamgerlerden halyqqa rýhanı azyq bolatyn tyń dúnıeler kútedi. Jazýshylar odaǵy osy jumysqa uıytqy bolady dep senemin. Osyǵan baılanysty men Mereke Qulkenovtiń «Qazaqstannyń halyq jazýshysy» ataǵyn qaıtarý týraly usynysyn qoldaımyn. Bul ataq atyna – zaty saı, laıyqty, týyndylary arqyly halyq súıgen jazýshylarǵa ǵana berilýi kerek dep sanaımyn», degen Qasym-Jomart Toqaev.
Prezıdent tapsyrmasyna sáıkes «Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik nagradalary týraly» zańǵa ózgerister engizý jumystary júrgizildi.
«Qazaqstannyń halyq jazýshysy» – elimizde ádebıetttiń damýyna erekshe úles qosqan, buryn «Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri» jáne (nemese) ádebıet salasyndaǵy Memlekettik syılyqtyń laýreaty atanǵan tulǵalarǵa beriletin boldy.
Eger «Qazaqstannyń halyq jazýshysy» qurmetti ataǵyna ıe bolǵan qalamgerler azamattyq qyzmetshi sanatynda bolǵan jaǵdaıda, onyń aılyq jalaqysyna «Azamattyq qyzmetshilerge, memlekettik bıýdjet qarajaty esebinen ustalatyn uıymdardyń qyzmetkerlerine, qazynalyq kásiporyndardyń qyzmetkerlerine eńbekaqy tóleý júıesi týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2015 jylǵy 31 jeltoqsandaǵy №1193 qaýlysynyń 18-qosymshasyna sáıkes «Halyq» degen qurmetti ataǵy úshin azamattyq qyzmetshilerdiń, memlekettik bıýdjet qarajaty esebinen ustalatyn uıymdar qyzmetkerleriniń, qazynalyq kásiporyndar qyzmetkerleriniń (jumysshylardy qospaǵanda) fýnksıonaldyq bloktar boıynsha laýazymdyq aılyqaqylaryn esepteýge arnalǵan bazalyq laýazymdyq aılyqaqyǵa 100% qosymsha aqylar men ústemaqylardyń mólsheri qosylady. Iаǵnı Qazaqstan Respýblıkasynyń Eńbek kodeksi 15-babynyń 4) tarmaqshasyna sáıkes Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń qaýlysynda: «Azamattyq qyzmetshilerge, memlekettik bıýdjet qarajaty esebinen ustalatyn uıymdardyń qyzmetkerlerine, qazynalyq kásiporyndardyń qyzmetkerlerine 17 697 teńge mólsherinde bazalyq laýazymdyq aılyqaqy belgilensin» delingen.
Bul týraly Senat otyrysynda Mádenıet jáne aqparat vıse-mınıstri Arman Júdebaev ta aıtqan edi.
«Úkimet qaýlysyna sáıkes eger ol kisiler memlekettik mekemede jumys istese, onda tıisti ústemaqysyn alady. Jumys istemese, almaıdy. Onyń eshqandaı qarjylyq esebi qarastyrylmaǵan. Ústemaqy 17 954 teńge shamasynda bolady», dedi ol.
Sondaı-aq Úkimet qaýlysyna qosa berilgen túsindirme jazbada «Qazaqstannyń halyq jazýshysy» qurmetti ataǵy tósbelgisiniń sıpattamasy jazylǵan. Tósbelgi dıametri 30 mm durys sheńber nysanyndaǵy jezden daıyndalyp, onyń betki jaǵynda kitap pen qaýyrsyn beınelengen. Al joǵarǵy bóliginde tósbelgi sheńberi boıymen «Qazaqstannyń halyq jazýshysy» degen jazý ornalasqan.