Kınonyń kórki bolǵan Saǵı beınesiniń saǵym-saǵynyshqa aınalǵanyna da biraz jyl ótti. Biraq onyń fılmde somdaǵan Shoqanyn kórip, sulý sulbaly syrbaz jigittiń ottaı janǵan janaryna qarap-aq jarty álemdi umytqandaı bolasyń. «Qazaqtyń mańdaıyna bitken jaryq juldyzy – ultymyzdyń kemeńger uly Shoqan ómirde dál osyndaı-aq bolǵan shyǵar» degen sezim uzaq áserlendiretini de róldiń sátti shyqqandyǵynan bolsa kerek. Mundaı kezde: «Akterdiń keıipker bolmysyna dendep engeni sonshalyq, Shoqandaı teńiz tulǵanyń túpsiz tereń ıirimi Saǵıdy da ózimen birge sheksiz shyńyraýyna úıirip áketti me eken...» degen tylsymy basym túsiniksizdeý oıdyń jáne dendeıtini bar... Qalaı desek te, bul – taǵdyr. Ýaqyt-aǵzam alaqanyndaǵy ómir-órisi aqqan juldyzdaı kelte qaıyrylǵan qos talanttyń taǵdyry da birin biri aına qatesiz qaıtalaǵandaı ma?..
Saǵı Áshimovtiń Shoqan róline bekitilgenin estigende anasy Maıra da, ájesi Tájihan da qup kórmegen eken. Tipti shyǵarmashylyq toptyń áldeqashan tańdap qoıǵanyna qaramastan fılm rejısseri bolǵan ákesi Asanáli Áshimov te «Saǵıdy bul rólge almaımyn» dep uzaq ýaqyt qarsylyq bildirýmen bolady. Biraq túsirý tobynyń ózge músheleri: «Saǵıdan basqa akter bul fılmge túser bolsa, biz jumys istemeımiz», dep talap qoıady. Amaly qalmaǵan rejısser ulyn uly tulǵanyń róline bekitýge týra keledi. Al sol kezde Kórkemsýret jáne óner ınstıtýtynyń ekinshi kýrsynda oqyp júrgen stýdent Saǵı bolsa, «ákem rejısser ǵoı» dep erkinsip ketpeı, kerisinshe ıyǵyna birneshe ese aýyr júk artady. Tipti rejısser ákesimen jumys isteımin dep kúndiz kúlkiden, túnde uıqydan aıyrylady. Táýligine 4-5 saǵat qana uıyqtap, 8 kılo salmaq tastapty. Shyǵarmashylyqtyń qyz-qyz qaınaǵan qıyn da qyzyq sátteri týraly Saǵıdyń ózi baspasózge bergen sońǵy suhbattarynyń birinde bylaı dep syr shertipti: «Ákem «Shoqan Ýálıhanov» fılmin túsirdi. Men áli de tájirıbemniń azdyǵyna qaramastan sol fılmde basty rólde oınadym. Birde ákem kezekti epızodtan keıin: «Men táýekelge baryp, osyndaı qıyn da basty rólge seni tańdadym. Beker bolǵan eken. Senen eshteńe shyqpaıdy» dep qatty ashýlandy da, túsirilim tobyn ertip ketti de qaldy. Men kıiz úıde jalǵyz qaldym. Janymdy qoıarǵa jer tappaı, kóılegimniń dal-dalyn shyǵaryp jyrtyp, túni boıy namystan órtenip kete jazdap jylaýmen boldym. Tańerteń ákemniń «Saǵı» dep aıqaılaǵan daýsynan oıanyp kettim. Ábden qaljyrap sharshaǵanmyn, qarnym ashyp barady, eki kózim qyp-qyzyl. Kenet ákem: «Túsirý alańyn daıyndańdar! Naýqas Shoqandy túsiremiz!» dep aıqaılap jiberdi. Sol joly meniń úreıli júzimdi kórgen bir bógde kisi: «Aseke, mynaý shynymen sizdiń balańyz ba?» dep tańǵalǵany bar. Men ákeme sol kúnderi qatty renjıtinmin…».
Al janyndaı jaqsy kóretin nemeresiniń mundaı kúıge túsken kórgen ájesi Tájihan: «Saǵıdy nege bul rólde oınatasyń? Áldeqashan súıegi qýrap qalǵan arýaqqa tımeseńdershi, jaman yrym ǵoı», dep Asanáli ulyna biraz jekip te alypty. Biraq túsirilim bastalyp ketkennen keıin sheginerge jol joq, ákeli-balaly ekeý bastaǵan isti aıaǵyna jetkizýge bekinedi. Osylaısha, áıgili «Shoqan Ýálıhanov» fılmi jaryqqa shyǵady. Kórermenin qýantqan týyndy – búginde qazaq kınematografyna qosylǵan teńdessiz olja.
Alaıda dál sol sátte anasynyń sózine mán bermegen Áshimovtiń áli kúnge deıin ózegin ókinish órteıdi. Ol azapty akterdiń myna bir esteliginen aıqyn sezinýge bolady: «Men balamdy azapqa saldym. Birde oǵan qaljyńdap: «Endigi mejeń – Abylaı», dedim. Saǵı bolsa: «Shoqannan aýyr bola qoımas», dedi. Osy sózdi beker aıtqan ekenmin. Meniń ómirimde boljap aıtqan sózim ylǵı keri oryndalatyn. Balalarym meni eshqashan «papa» degen emes, «aǵa» deıtin. «Papa» degizýge sheshemnen batpadym. Saǵı: «Aǵa, sizben birge úlken bir rólde oınasam, armanym joq», deıtin. Bizge arnalǵan kınossenarıı de daıyn edi, tek úlgermedi. Ssenarıı jelisi boıynsha men – sýy tartylyp qalǵan Aral teńizindegi kemeniń kapıtany, ol ǵaryshkerdiń rólin oınaıtyn. Birimiz – týǵan topyraǵynan taban taıdyrmaıtyn ákeni, birimiz armany asqaq balany somdaıtyn bolǵanbyz. Ol da keri ketti», dep akter ah urady. Biraq ókingenmen Allanyń isine shara bar ma? Pende peshenesine buıyrǵan taǵdyrynan asyp kete almasy haq.
Áńgimemizdiń arqaýyna aınalǵan akter Saǵı Áshimovtiń ónerdegi joly erte bastaldy. Olaı bolýy zańdy da edi. Ákesi – KSRO halyq ártisi, ataqty akter Asanáli Áshimov bolsa, anasy Maıra Shákenqyzy da osal emes, kómeıine bulbul uıa salǵan jeztańdaı ánshi. Teginen-tegin bolmaǵan talanttyń ónerde óz órnegin bederlemeýi múmkin emes edi... 9-synyptan bastap kınoǵa túsken Saǵı, jalpy sany 30-ǵa jýyq fılmde túrli róldi somdapty. Biraq onyń ataǵyn aspandatqan beıne – Shoqan. 22 jasynda somdaǵan osy róli úshin de ol Memlekettik syılyqtyń laýreaty atandy.
О́mirine eń úlken ózgeris alyp kelgen bul róldi keıin onyń ólimimen de baılanystyrýshylar kóp. Árıne, bul súıikti ártisin ólimge qımaǵan kóptiń ózimshil kóńili ǵoı. Dese de akter ómirinen ótken myna bir oqıǵany kezdeısoqtyqqa balaı almadyq. Jýrnalıst Jadyra Narmahanova óz maqalasynda: «...Áıgili akter Asanáli Áshimov jary Maıra Shákenqyzy dúnıeden ótken soń (1993 jyly) beıitiniń basyna anasy Tájihandy, balasy Saǵıdy jáne birneshe kisini ertip kelip, Quran baǵyshtapty. «Keńsaıdaǵy» kileń yǵaı men syǵaıdyń qatarynda jatqan jubaıy Maıra Shákenqyzynyń janynan eki oryn alyp qoıǵan akter: «Keıin Maıranyń janyna sheshemiz ekeýmizdi jatqyzasyńdar» depti. Sonda Saǵı: «Al meniń ornym qaıda?» dep surapty. Túri qýdaı bolyp, tartynyp qalǵan akter: «Táıt! Bul jerge sen jatpaısyń! Seniń ómir shyraǵyń alda!» dep tyıyp tastapty. Biraq sol eki orynǵa araǵa alty jyl salyp, Áshimovtiń kóziniń aǵy men qarasyndaı bolǵan qos qulyny jaıǵasypty. 1999 jyldyń basynda úlken uly Mádı, qazan aıynda Saǵı, «biriniń artynan biri ótipti ómirden…».
Bálkim, bul kezdeısoqtyq emes te shyǵar. Biraq taǵdyr ekeni anyq. Allanyń mańdaıyna buıyrtqan taǵdyry... Róline jan bitiremin dep júrip, ózi de keıipkeriniń taǵdyryn qushqan Saǵıdyń saǵym ǵumyryn tylsym demeı kórińizshi! О́mir derekke úńilsek, Shoqan Ýálıhanov – 30, onyń ekrandaǵy beınesin somdaǵan Saǵı – nebári 38 jyl ǵumyr keshipti… Iá, Saǵı Shoqandy somdap, Shoqan taǵdyryn qushqan akter.