Atyraýdaǵy tamyry tereń qylmystyń biri – brakonerlik. Jyl saıyn kóktemde jáne kúzde «Bekire» jedel-profılaktıkalyq is-sharasy ótkizilgenimen, baǵaly bekire tuqymdas balyqtarǵa qyrǵıdaı tıetin brakonerler qatary azaıar emes.
Máselen, balyq sharýashylyǵy komıteti balyq resýrstaryn qorǵaý jáne balyq aýlaýdy retteý basqarmasynyń basshysy Erasyl Sýyqbaevtyń aıtýynsha, Ekologııa jáne tabıǵı resýrstar, ishki ister mınıstrlikteri men Ulttyq qaýipsizdik komıtetiniń shekara qyzmetimen Jaıyq-Kaspıı sý aıdyndarynda 1 sáýirden 31 mamyrǵa deıin birlese ótkizilgen aksııanyń maqsaty – bekire jáne basqa da balyq túrlerin saqtaý, ýyldyryq shashýy úshin qolaıly jaǵdaıdy qamtamasyz etý. Kóktemgi aksııa kezinde Jaıyq-Kaspıı oblysaralyq basseındik balyq sharýashylyǵy ınspeksııasynyń ınspektorlary tabıǵat zańnamasyn buzýdyń 972 deregin anyqtady. Zań talabyn buzǵan 669 adam ákimshilik jaýapkershilikke tartyldy.
«Brakonerlikke, sırek kezdesetin jáne joıylyp ketý qaýpi tóngen balyq túrleriniń zańsyz aınalymyna qatysty 36 qylmystyq is qozǵaldy. Osyǵan baılanysty quqyq buzýshylarǵa 15,5 mln teńgeden astam aıyppul salyndy. Zańsyz aınalymnan 68 tonna 300 keli balyq, onyń ishinde 1001 kg bekire tuqymdas baǵaly balyq túrleri alyndy. Bekireniń 29 kg qara ýyldyryǵy tárkilendi. 295 balyq quraly, 76 sý kóligi men 13 avtomashına tárkilendi», dedi E.Sýyqbaev.
Sol kezde Jaıyq ózeniniń arnasy men Kaspıı teńiziniń akvatorııasy tazartylyp, sý aıdyndarynan uzyndyǵy 74 shaqyrymnan asatyn 743 zańsyz balyq aýlaý quraly tabylǵan. Quqyq jáne tabıǵat qorǵaý organdary ásirese Atyraý oblysynyń Isataı, Jylyoı, Qurmanǵazy aýdandaryndaǵy, Damby baǵyty men «Aqjaıyq» memlekettik tabıǵı rezervaty sekildi krımınogendik aımaqtarǵa basa nazar aýdarǵan.
Atalǵan aksııanyń kúzgi kezeńi 10 qyrkúıek pen 31 qazan aralyǵynda ótti. Bul kezeńde de quqyq qorǵaý organdarynyń «qorjyny» bos bolmady. Máselen, polısııa departamenti uıymdasqan qylmysqa qarsy kúres basqarmasynyń qyzmetkerleri 17 qazanda bekire tuqymdas balyqty zańsyz satyp, tasymaldady degen kúdikpen 48 jastaǵy turǵyndy ustady. Tekserý kezinde kúdiktiniń Damby aýylyndaǵy turǵylyqty mekenjaıynan salmaǵy 96,3 kg quraıtyn 27 bekire tuqymdas balyq tárkilendi.
Qurmanǵazy aýdanyndaǵy Sharon ózeninde «Býdarka» qaıyǵyn toqtatylǵan. Tekserý kezinde qaıyqtan 18,5 kg bekire tuqymdas, 8,5 kg qara balyq, 2 ańshylyq qarý tabyldy. Qaıyqta Qurmanǵazy aýdanynyń 1965 jáne 1968 jylǵy turǵyndary bolǵan. Al 8 qarashada taǵy bir kúdiktiniń úıinen 282,5 kg quraıtyn bekire tuqymdas balyqtyń 76 danasy tabyldy. Kúdikke ilingen Atyraý qalasynyń 26 jastaǵy turǵyny tabıǵattyń baǵaly baılyǵyn satyp, zańsyz paıda tappaq bolǵany anyqtalyp otyr. Biraq bul áreketin iske asyra almady.
Bekire tuqymdas baǵaly balyqtyń qoryna zańsyz qol suǵý deregi Mahambet aýdanynda da tirkeldi. Munda 30 jastaǵy júrgizýshiniń «Lada Kalina» kóliginen 56,6 kg bekire tárkilendi. Ol baǵaly balyqty zańsyz satpaq bolǵan.
Jaıyq-Kaspıı oblysaralyq balyq sharýashylyǵy basseındik ınspeksııasynan málim etkendeı, ınspektorlar reıdtik is-shara kezinde Jaıyq ózeniniń Qyzylbalyq aýyly mańynda «Baıda» júrdek qaıyǵyn qýyp jetken. Alaıda qaıyqtaǵylar zańsyz aýlanǵan balyqtar salynǵan eki qapty sýǵa laqtyryp ketken. Eki qaptyń birinen uzyndyǵy 90 metr kapron tory, ekinshisinen 12 kg 100 gramm bekire balyǵy tabylǵan.
Mine, osyndaı derekter brakonerliktiń tamyryna ońaılyqpen balta shabý ońaı emesin baıqatyp otyr. О́ıtkeni quqyq qorǵaý organdarynyń talabyna baǵynbaı, zańsyz bekire aýlaıtyn» brakonerler aıylyn jımaı júr.
Atyraý oblysy