Túrkistan oblysynda medısınalyq ortalyqtardyń jetispeýshiligi ózekti máselege aınalǵan. Keıbir aýyldarda densaýlyq nysany joq. О́zekti máseleni sheshý maqsatynda «Aýylda densaýlyq saqtaýdy jańǵyrtý» ulttyq jobasy aıasynda 2024 jyly 49 medısınalyq pýnkttiń qurylysy bastalady. Osy oraıda bıyl 122 jańa nysan salý boıynsha jaýapty mınıstrlikke usynys hat joldanyp, 49 medpýnkttiń qurylysyn júrgizý boıynsha tıisti jumystar atqarylmaq.
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev VIII saılanǵan Parlamenttiń birinshi sessııasynda sóılegen sózinde elimizdegi medısına ınfraqurylymyn jaqsartý qajettigin aıtqan bolatyn. «Onyń jaı-kúıine qatysty túıtkilder az emes. Memleket sonyń bárin birtindep sheship jatyr. «Aýylda densaýlyq saqtaýdy jańǵyrtý» ulttyq jobasy aıasynda aýyl-aımaqta 600-den astam nysan salý josparlanǵan. Jumystyń bári ýaqtyly ári sapaly jasalýy kerek. Bul – óte mańyzdy. Barlyq jaýapkershilik ákimderge júkteledi», dedi Prezıdent. Sondaı-aq Memleket basshysy buǵan deıin Joldaýynda alǵashqy dárigerlik kómekti uıymdastyrý tásilderin túbegeıli qaıta qaraý, shalǵaıdaǵy óńirlerge kólik arqyly dárigerlik qyzmet kórsetý isin qaıta qalpyna keltirý sharalaryn júzege asyrý, úsh jyl ishinde barlyq aýyldyq eldi mekendi feldsherlik-akýsherlik pýnkttermen jáne dárigerlik ambýlatorııalarmen qamtamasyz etýdi tapsyrǵan bolatyn. «Aýylda densaýlyq saqtaýdy jańǵyrtý» jobasy eki mindetti qamtıtynyn aıta ketelik. Birinshisi – búkil aýyldyq eldi mekenderdi medısınalyq ınfraqurylymmen qamtamasyz etý. Ekinshisi – zamanaýı medısınalyq jabdyqtarmen jabdyqtalǵan negizgi 5 ortalyqty qosymsha ornalastyra otyryp, zamanaýı kópbeıindi aýdanaralyq ortalyq aýrýhanalar jelisin uıymdastyrý. Bul aýyl turǵyndaryna der kezinde shuǵyl jáne mamandandyrylǵan medısınalyq kómek kórsetýdi joǵarylatady. Osy oraıda oblysta «Aýylda densaýlyq saqtaýdy jańǵyrtý» jobasy aıasynda 73 dárigerlik ambýlatorııa, feldsherlik-akýsherlik jáne medısınalyq pýnktterdiń keshendi josparyn ázirleý qolǵa alynǵan. Sózimizdiń basynda aıtyp ótkenimizdeı, medısınalyq nysandarǵa muqtaj aýyldar kóp. Mysaly, Keles aýdanyna – 20, Maqtaaral aýdanyna – 12, Jetisaıǵa – 11, Qazyǵurtqa – 7, Saryaǵashqa – 7, Túlkibasqa – 6, Tólebıge – 5, Saýranǵa – 2, Báıdibek, Sozaq pen Otyrar aýdandaryna bir-birden jańa medısınalyq nysandar qajet. Bul oraıda oblys ákimdigi ınvestorlardyń yqpaly arqyly máseleni jyldam sheshý jolyn qarastyryp otyr. Jýyrda «Atameken» kásipkerler palatasynyń oblystyq fılıalynda ótken jıynda kásipkerlerge medısınalyq nysandar qurylysyna ınvestısııa salý jóninde usynys berilip, memlekettik qoldaýlar jaıy túsindirildi. Aldaǵy ýaqytta ǵımarattar boı kóteretin eldi mekender qatary naqtylanyp, ınfraqurylymy tereńirek zerdelenbek. Medısınalyq pýnkt, FAP, dárigerlik ambýlatorııanyń jobalyq smetalyq qujattary biryńǵaı úlgide daıyndalyp, usynylady. Atalǵan is-shara aıasynda densaýlyq basqarmasy men palata ókilderinen quralatyn jumys toby birlese jumys atqarady. Jalpy, jospar iske asqan jaǵdaıda ınvestorlardyń kúshimen birqatar eldi-mekende medısınalyq jańa nysandar el ıgiligine berilip, halyqtyń em-dom alýyna qolaıly jaǵdaı jasalady.
О́tken jyly óńirde 31 nysannyń qurylysy júrgizilip, 16-sy paıdalanýǵa berilgen. Bıyl qosymsha 14 nysan tapsyrylýda. Onyń 4-eýi –dárigerlik ambýlatorııa, 10-y – FAP. Oblys boıynsha quny 185 mlrd teńge bolatyn iri 6 medısınalyq nysannyń qurylysy josparlanýda. Túrkistan qalasynda 570 oryndy kópbeıindi aýrýhana, oblystyq balalar aýrýhanasy, «Ana men bala» ortalyǵy, sondaı-aq Ordabasy aýdanynda perınataldyq ortalyq salynady. Atalǵan 570 tósektik oryndyq kópsalaly aýrýhana qurylysy túrkııalyq ınvestor «YDA Holding» esebinen júrgizilýde. Búginde qurylys jumystarynyń 40% aıaqtaldy. Kelesi jyldyń sońynda qoldanysqa beriledi dep josparlanýda. «О́ńirdegi medısınalyq uıymdarda 5,5 myńnan astam dáriger jáne 19 myńnan astam orta býyndy qyzmetker halyqqa qyzmet kórsetedi. Medısınalyq jabdyqtarmen qamtý deńgeıi 84 paıyzdan asyp, jospar tolyǵymen oryndaldy. Nátıjesinde, negizgi aýrý-jitim kórsetkishi tómendedi. Oblys boıynsha 749 medısınalyq mekeme elge qyzmet kórsetýde. Qazirgi tańda beıindi mamandarǵa tapshylyq baıqalýda. Osy máseleni sheshý úshin bıyl oblys esebinen beıindi mamandardy oqytýǵa, rezıdentýraǵa 60 grantqa qarjy bólindi. Sonymen qatar aýylǵa kelgen jas mamandarǵa áleýmettik kómek retinde 1,5 mln teńge tólenýde. Búgingi tańda aýyldy jerge barǵan 21 jas mamanǵa áleýmettik kómek berilgen», dedi oblys ákimi Darhan Satybaldy. Al oblystyq jumyspen qamtýdy úılestirý jáne áleýmettik baǵdarlamalar basqarmasynyń málimetinshe, bıyl barlyq deńgeıdegi bıýdjetterden jalpy 11,1 mlrd teńge bólinip, 50 807 tehnıkalyq ońaltý quraldary men qyzmetteri usynylǵan, qajettiliktiń 85,2 paıyzy qamtyldy. О́ńirde 97 075 múgedektigi bar, onyń ishinde 82 174 eresek, 14 901 bala esepte tur. Saýran aýdany, Oranǵaı aýylyndaǵy 50 tósektik orynǵa arnalǵan psıhonevrologııalyq aýrýlary bar múgedek balalar úshin arnaıy áleýmettik qyzmetter kórsetý ortalyǵynyń qurylysy júrgizilýde. Nysan 2024 jyldyń 3-toqsanynda aıaqtalady dep josparlanǵan. Al Saryaǵash aýdany Qaplanbek aýylynda negizgi maqsaty balalardyń erte múgedektiginiń aldyn alý bolyp tabylatyn «Qamqorlyq» erte aralasý ortalyǵy ashyldy. Aýdandyq aýrýhananyń bazasynda ornalasqan ortalyq jyl saıyn neıro-ortopedııalyq aýrýy jáne olardyń týyndaý qaýpi bar 3 jasqa deıingi 600 balany qabyldaıdy. Balalar munda tegin ońaltý kómegin alady, sonymen qatar dıagnostıkalyq aýdıologııalyq tekserýden jáne ozyq jabdyqta mıdyń EEG-nen óte alady.
Aıta ketelik, oblystyń 1 630 137 (80%) turǵyny medısınalyq saqtandyrý júıesine qatysý quqyǵyna ıe. Jalpy, medısınalyq uıymdarǵa oblys boıynsha 2 041 087 turǵyn tirkelgen. Degenmen júıede áli kúnge deıin saqtandyrylmaǵan 400 myńnan asa adam aqysyz qyzmetterden tys qalyp otyr.
Túrkistan oblysy