• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Qarjy 25 Jeltoqsan, 2023

Respýblıkalyq bıýdjet: shyǵyn kóp, tabys az

256 ret
kórsetildi

2023 jyldyń qańtar-qyrkúıeginde respýblıkalyq bıýdjettiń tabysy 12,9 trln teńge boldy, bul byltyrǵydan 9,7 paıyzǵa kóp. Al shyǵyn 2022 jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda birden 22,5 paıyzǵa kóbeıip, 15,3 trln teńgege jetipti.

Finprom málimeti boıynsha, shy­ǵyn men tabys arasyndaǵy aıyr­mashylyq – 2,4 trln teńge, ara­qatynasy – 118,5 paıyz. Al byltyr aıyrmashylyq 720,9 mlrd teńge, araqatynasy 106,1 paıyz bolǵan. Sońǵy jyldary shyǵyn tabystan únemi asyp ketip júr.

Bıyl qańtar-qyrkúıektegi respýb­lıkalyq bıýdjet taby­synyń 69,1 paıyzy salyq tú­sim­deri esebinen qa­lyptasty. Jalpy, jyl basynan beri qazynaǵa 8,9 trln teńge salyq túsken, bul byltyrǵy qańtar-qyrkúıekpen salystyrǵanda birden 23 paıyzǵa artyq. Eń kóp bóligin qosylǵan qun salyǵy (4,1 trln teńge), korporatıvtik tabys salyǵy (2,4 trln teńge) jáne aksızder (116,6 mlrd teń­ge) qurady.

Salyqtyq emes túsimder – 245,7 mlrd teńge (bir jylda 1,9 paıyzǵa kóbeıgen), negizgi kapı­taldy satýdan túsken tabys 401,3 mln teńge (69,2 paıyzǵa azaıǵan) bolypty. Al transfertter 3,7 trln teńge, byl­tyrǵydan 12,4 paıyzǵa az.

Respýblıkalyq bıýdjet shy­ǵy­nyna keletin bolsaq, bıyl qańtar-qyrkúıek qory­tyn­dysy boıynsha onyń basym bóligi áleýmettik kómek pen áleý­mettik qamsyzdandyrýǵa tıesili boldy: 3,5 trln teńge, bir jylda 8,4 paıyzǵa kóbeıgen. Bul – memlekettik bıýdjettiń bar­lyq shyǵynynyń 22,8 paıy­zy.

Shyǵynnyń taǵy 9,9 paıyzy den­saý­lyq saqtaý salasyna jumsaldy: 1,5 trln teńge – byltyrǵydan 9,9 paıyzǵa kóp. Odan keıingi orynda 5,1 paıyz úlespen qoǵamdyq tártipti, qaýip­sizdikti qamtamasyz etý, quqyqtyq, sot jáne qyl­mys­tyq-atqarý qyzmeti sa­la­s­yna jumsalǵan shyǵyn tur (jyl basynan beri 785,9 mlrd teńge, 21,5 paıyzǵa kóbeıgen).

Qaryzǵa qyzmet kórsetýge bıýd­jetten 1,6 trln teńge jum­salǵan. 2022 jyly bul ba­ǵyt­taǵy shyǵyn 1,1 trln teńge bolǵan. Jyldyq ósim – 42,5 paıyz.