Megapolıske jaqyn aýdandarǵa qonystanǵan turǵyndardyń tórt qubylasy túgel deý qıyn. Eldi mekenderdegi jaryq, sý, jol máselesindegi qıyndyqtar kúrmeýiniń tarqatylýy áli de ózekti. Endi oǵan ury-qarynyń jolyn kesip, úılerin kúni-túni qaraýyldaý mashaqaty qosylyp otyr. Olaı deıtinimiz, jýyrda Talǵar aýdanyna qarasty Qyzylqaırat aýlynyń Hasanov kóshesindegi birneshe úı birinen soń biri tonalǵan. Turmystyq baǵaly zattardy úptep ketken urylardyń isi turǵyndardy aıaǵynan tik turǵyzdy.
«24 qarasha kúni ulymnyń úılený toıyn ótkizip, úıge kelsek, tereze shalqasynan ashyq jatyr. Úı ishi astan-kesteń, aıaq alyp júrgisiz. Balamnyń noýtbýgi men aıfonyn, jınap júrgen qarajaty men meniń qol sómkemdegi usaq-túıek tıyn-tebenderimdi alyp úlgeripti. Aýdandyq polısııa bólimine telefon soǵyp, mán-jaıdy aıttyq. Saǵat túngi birde shaqyrǵan ýchaskelik polısııa tańǵy tórtke taıaý kelip, joǵalǵan zattardy tizimge alyp ketti. Ne ótinish jazdyrmady, ne saýsaq, aıaq izderin almady. Sonda bul tonaý isi qalaı anyqtalady? Osy jaǵdaıdan soń ózimizdiń esimiz aýyp qaldy», deıdi úıi tonalǵan Dına Núsipbekova.
Úı tonaý munymen bitpegen. Japa shekken Dına Núsipbekovanyń aıtýynsha, ile-shala kórshisiniń úıinen qymbat baǵaly sý jańa televızordy qoldy qylǵan urylar taǵy 3-4 úıge kirip, baǵaly buıymdaryn alyp ketken. Sonymen on shaqty kúnniń ishinde bas-aıaǵy 20-ǵa jýyq úıdiń terezesinen túsken kánigi urylardyń taırańdaǵan bul áreketinen shoshyǵan Hasanov kóshesiniń turǵyndary jıylyp, shý shyǵardy. Olar aýyldyq ýchaskelik polısııa qyzmetkerleriniń óz isine salǵyrt qaraǵanyna ashýly. Bul máselege Almaty oblystyq polısııa departamentiniń basshylyǵy da beıjaı qaramaı, shuǵyl shara qabyldap, profılaktıkalyq jumystar júrgizdi.
Qyzylqaırat aýyldyq okrýginiń quramyna Shymbulaq, Altyn dán, Baıbulaq, Almalyq, Amangeldi, Rysqulov, Bereke jáne Orman aýyldary kiredi. 2010 jylǵy sanaq boıynsha halyq sany – 17656, okrýg boıynsha 174 kóshe bar.
«Búginde aýyldarda halyq sany artyp keledi. Jańa shaǵyn aýdandar paıda boldy. Soǵan saı atqarylar jumystardyń da aýqymy keńeıip otyr. Eki jyl buryn Qyzylqaırat aýlyndaǵy Astana kóshesine qıyrshyq tas tóselse, ótken jyly Temirov, Rozybakıev, Jandosov kóshelerine ortasha jóndeý jumystary júrgizildi jáne Jaqanov, Hasanov kóshelerine marshrýttyq ádispen jol jóndeý jumystary júrgizildi. Jol jóndeý jumystary Rysqulov, Bereke, basqa da aýyldarda atqaryldy. Jasyratyny joq, 20-30 jyl jóndeý kórmegen kósheler de joq emes. Jańa qurylystar boıynsha 8 kóshege asfalt tóseldi. Endigi kezekte elektr jaryǵy tartylady. Soǵan qaramastan aýyl irgesiniń keńeıýine baılanysty máseleniń biri bitse, ekinshisi týyndaıdy.
Keıingi eki jylda okrýgte 25-ke jýyq kóshe elektr jaryǵymen qamtamasyz etildi. Urlyq jasalǵan Hasanov kóshesine byltyr marshrýttyq jobamen tas tóselip, 2200 metr jaryqtandyrýǵa bıýdjettik ótinim berildi. Keler jyly jaryqtandyrylady. Budan ózge Almalyq, Amangeldi, Baıbulaq, Altyn dán jáne Shymbulaq aýyldaryn Talǵar toptyq sýaǵaryna qosý jumystary júrgizilip jatyr. Rysqulov aýlynyń sý júıesin qaıta jańǵyrtý jáne salý jobasy ázirlenip jatyr. 2023-2025 jyldarǵa arnalǵan «Jaıly mektep» ulttyq jobasy aıasynda Qyzylqaırat aýlyna 900 oryndyq jáne Baıbulaq aýlyna 1200 oryndyq mektepter salý josparda bar», dep aýyldyń jaı-japsaryn tilge tıek etken Qyzylqaırat aýyldyq okrýginiń ákimi Azamat Seıitov beınebaqylaý kameralary áleýmettik nysandar men dúkenderde ornatylǵanyn aıtty.
Toǵyz aýyldyń basyn biriktirip otyrǵan Qyzylqaırat aýyldyq okrýgi boıynsha 4 ýchaskelik ınspektor jumys isteıdi. Aýylda polısııa pýnkti joq. Bıylǵy 11 aıda okrýg aýmaǵynda 31 qylmys tirkelip, onyń 17-si ashylsa, 14-i áli ashylmaǵan. Bulardyń 5-eýi páter tonaý faktisi boıynsha tirkelgen. Aýyr dene jaraqatyn salǵan 2 qylmys tirkelgen.
«Alataý selolyq okrýgi №7 ýchaskelik polısııa pýnkt tireginde 3 ýchaskelik ınspektor jáne bir kómekshi qyzmet etemiz. Biraq shtat sany azdyq etedi. Munda 9 aýyl, 27 saıajaıdaǵy halyq sany 22 myńnan asady. Ishki ister mınıstrliginiń 2015 jylǵy 10/95 buıryǵyna sáıkes ár ınspektorǵa qaraıtyn halyq sany 2 myńnan aspaýǵa tıis. Deı turǵanmen, aýyl tynyshtyǵyn kúzetýge bar múmkindigimizdi jumyldyrýdamyz. Eldi alańdatyp otyrǵan Hasanov kóshesindegi qylmysqa urylar «kásibı» daıyndyqpen kelgeni baıqalady. Bul kóshede burynnan esepte turatyn nemese qylmysqa beıim adam tirkelmegen. Turǵyndardyń barlyǵy – shetten kóship kelgen azamattar. Búginde tergeý, tekserý jumystary bastalyp ketti», deıdi Talǵar aýdandyq polısııa basqarmasynyń jergilikti polısııa qyzmeti bóliminiń ýchaskelik polısııa ınspektory, polısııa maıory Madııar Jaqabaev.
Aýyldyq ýchaskelik ınspektorlardyń qaramaǵynda eki qyzmettik kólik bar. Onyń biri jańa bolsa, ekinshisi jóndeýden ótken. Osyndaı úlken aýmaqty qamtý úshin shtat pen kólik jetispeýshiligimen qatar, rasııa syndy qarapaıym baılanys quraly, sondaı-aq tirek pýnkti de joq. Ýchaskelik ınspektorlar biraz jyldan beri aýyldyq ákimdik ǵımaratynan oryn alyp, jumys istep keledi.
Sóz arasynda aýyl ákimi Azamat Serikuly aldaǵy jyly Talǵar aýdandyq qurylys, sáýlet jáne qala qurylysy bólimi Qyzylqaırat aýlynan qyzmettik turǵyn úımen qosarlanǵan polısııa pýnktiniń salynyp jatqanyn, bul kúnde qurylys jumysynyń aıaqtalyp qalǵanyn alǵa tartty. Ǵımarat paıdalanýǵa berilse, osy salada 10 jyl qyzmet etip, 3 balamen páter jaǵalap júrgen polısııa maıory Madııar Qalıuly syndy ýchaskelik ınspektorlardyń baspana máselesi sheshilip te qalar.
Qyzylqaırat aýyldyq okrýginde tirkelgen úı tonaý máselesine qatysty Almaty oblystyq polısııa departamentiniń baspasóz qyzmeti tómendegideı málimdeme jasady. Onda: «Jyl basynan beri Talǵar aýdany Qyzylqaırat kentinde 12 urlyq tirkelip, 4 urlyq ashylǵan. Bul ister boıynsha qajetti tergeý is-sharalary atqarylyp jatyr. Qazirgi ýaqytta aýdandyq polısııa bólimshesiniń basshysy turǵyndarmen profılaktıkalyq suhbat júrgizip, turǵyndardan ótinishter qabyldandy. Barlyq kórsetilgen másele boıynsha Almaty oblysy PD bastyǵynyń jeke nusqaýymen qajetti tergeý áreketteri júrgiziledi. Onyń nátıjeleri boıynsha kináli tulǵalar zańnamada belgilengen sheńberde anyqtalyp, jaýapqa tartylatyn bolady», dep jazylǵan.
Almaty oblysy