• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Aımaqtar 03 Qańtar, 2024

Júıeli jumys bıyl da jalǵasady

160 ret
kórsetildi

Túrkistan óńiriniń turǵyndary úshin ótken jyl qarqyndy qurylys jumys­tarymen de este qalmaq. Mysaly, keıingi 10 jyl ishinde qurylysy júr­gizilip, iske qosylmaǵan 38 tabıǵı gaz nysany bar edi. Tıisti jumystardy júr­gizý nátıjesinde 91 myń halyq turatyn 26 eldi meken gazǵa qosyldy.

Budan bólek 62 nysannyń qurylysy aıaqtalyp, qosymsha 50 eldi meken tabıǵı gazǵa qosylýǵa múmkindik aldy. Nátı­jesinde, jalpy gazben qamtylǵan eldi mekender sany 515-ge jetip, qamtý deńgeıi 62 paıyz boldy. Saryaǵash qala­synda 13 kópqabatty turǵyn úıdiń qu­rylysy 2018-2020 jyldary ara­lyǵynda júrgizilip, aıaqtalǵan. Biraq káriz júıesiniń bolmaýyna baılanysty paıdalanbaı bos turǵan. Modýldik káriz júıesin salý esebinen byltyr 585 otbasy baspanaly boldy. Ob­lysta qurylys jumystarynyń kólemi 278 mlrd teńgeni qurady. Jyl basynan 853 myń sharshy metr turǵyn úı paı­dalanýǵa berilip, nátıjesinde, 3 myńǵa jýyq otbasy jańa páterge ıe boldy. Qo­symsha jyl sońynda 199 myń sharshy metr 59 turǵyn úı tapsyryldy. 2018 jyly oblystyń ońtústik 5 aýdanyndaǵy 800 myń turǵyndy sapaly elektr qýatymen qamtıtyn «Qyzylásker» qosalqy stansasynyń qurylysy bastalǵan. Strategııalyq mańyzdy nysannyń qurylysy tolyq aıaqtalyp, jyl sońynda paıdalanýǵa berildi. Jalpy, oblysta elektr qýatyna tapshylyq bar, energııanyń 80 paıyzy syrtqy kózderden tasymaldana­dy. Atalǵan máseleni sheshý úshin «Samuryq-Qazyna» qorymen birlesip, Saıram aýdanynda zamanaýı bý-gaz qondyrǵy stansasynyń qurylysy bas­taldy. Bıyl qosymsha 19 eldi mekenge jańadan aýyz sý qubyry salynady. On eldi mekenniń tozyǵy jetken sý júıeleri jańartylyp jatyr. Nátıjesinde, eldi mekenderdiń qamtý deńgeıi 88,7 paıyzǵa jetedi. Kentaý qalasyndaǵy №5 jylý ortalyǵy 2012 jyldan beri jóndeý kórmeı, 85 paıyzǵa tozǵan. О́tken jyly 4 qazandyq aǵymdaǵy jóndeýden ótip, 4,7 shaqyrym magıstraldy jylý qubyry qaıta jańartyldy. Oblys úshin strategııalyq mańyzy bar «Darbaza – Maqtaaral» temirjolynyń qurylysy bastaldy. Al jalpy óńirlik ónim kólemi 3 trln teńgeden asty. О́nerkásip ónim kólemi 2,3 paıyzǵa artyp, 864 mlrd teńgege jetti. О́ńdeý ónerkásibinde 17 joba iske qosyldy, 534 jumys orny ashyl­dy. Aýyl sharýashylyǵy salasynda 1 trln teńgeden astam qarjynyń ónimi óndirilip, oblys respýblıkada kósh bastady. Jyl basynan salaǵa 92 mlrd teńge ınvestısııa tartyldy. Egistikti ártaraptandyrý nátıjesinde kókónis, baqsha daqyldarynan rekordtyq 3,3 mln tonna ónim jınaldy.

Aýyl sharýashylyǵy ónimderin saqtaý qýattylyqtaryn arttyrý maq­sa­tynda Saýran aýdanynda 1 gektar aýmaqta kókónis saqtaý qoımasynyń qu­rylysy bastaldy. Jylyjaılardyń jalpy kólemi 1 640 gektarǵa jetip, 140 myń tonna ónim jınaldy. Jylyjaı sharýashylyqtaryn qoldaý máselesi Úkimet aldynda kóterilip, nátıjesinde, jylytý shyǵyndaryn sýbsıdııalaý erejesi bekitildi. Osy maqsatqa 500 mln teńge bólindi. Sondaı-aq, jylyjaı­lardy bir ortalyqtan kómirmen qamtamasyz etý úshin arnaıy kooperatıv qurylyp, kómir óndirýshilerden tikeleı tasymaldaý kelisildi. Mal basy men ónimdiligi ortasha eseppen 5 paıyzǵa ósti. Et eksporty boıynsha oblys respýblıkada aldyńǵy orynda. Byltyr 335 myń gektar jaıylym jer memleket menshigine qaıtarylyp, jospar tolyq oryndaldy. Prezıdent tapsyrmasyna sáıkes aýyl halqynyń jaǵdaıyn jaqsartý maqsatynda «Aýyl amanaty» jobasy 6 baǵytta iske asyrylyp jatyr. Bul maqsatqa 19,8 mlrd teńge bólinip, 3220 joba qar­jylandyryldy. Qanatqaqty jobaǵa 64 aýyldyq okrýg belgilenip, 75 jańa kooperatıv uıymdastyryldy. Jobany iske asyrý nátıjesinde 3517 jańa jumys orny ashyldy.

Oblys ekonomıkasyna 848 mlrd teńge ınvestısııa tartylyp, kólemi 1,4 esege artty. Jeke ınvestısııa 1,5 ese ar­typ, 588,4 mlrd teńge boldy. 2023 jyly iske asyrý josparlanǵan 56 ınvestısııalyq jobanyń 52-si iske qo­sylyp, 1785 jumys orny ashyldy. О́tken jyly 110 myńǵa jýyq adamdy ju­myspen qamtamasyz etý josparlansa, jyl sońynda 116 myń jańa jumys orny qalyptasty. О́z isin ashýǵa nıetti 1 687 adam qaıtarymsyz grant alǵan. Sonymen qatar 600-deı jas­tyń jobalaryn qarjylandyrýǵa 2,5 pa­ıyz­ben 3 mlrd teńgege jýyq nesıe ta­rtyldy. Oblysta úsh aýysymdy jáne apatty mektepterdiń máselesi 4 baǵytta sheshilýde. Bıýdjet jáne «Bilim ınfraqurylymyn qoldaý qo­ry» arqyly jalpy 35 mekteptiń qurylysy júrgizilip jatyr. «Jaıly mektep» jobasy sheńberinde 3 jylda barlyǵy 63 mektep salynady. Onyń 29-ynyń qurylysy bıyl aıaqtalady. Qal­ǵan 34 mektep 2025 jyly tapsyrylady. Jeke ınvestısııa esebinen 35 mektep salyndy. Shalǵaıdaǵy eldi mekenderde turatyn oqýshylardy tasymaldaý úshin arnaıy jabdyqtalǵan 101 avtobýs satyp alyndy. Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáıkes 1-4 synyptaǵy 200 myń oqýshyny tegin ystyq tamaqpen jáne mektepterdiń qaýip­sizdigin qamtamasyz etý máselesi tolyq sheshildi. Osy maqsatta 12 mlrd teń­geden astam qarajat bólinip otyr. Oblysta 2024 jyly «Aýylda densaýlyq saqtaýdy jańǵyrtý» ulttyq jobasy aıasynda aýyldarda 49 jańa medısınalyq nysan salynady. Sondaı-aq qurylys qarqynyn báseńdetpeı, kóptegen áleý­mettik nysandar salý kózdelip otyr.

 

Túrkistan oblysy