Jaqynda «Tańbaly» baspasynan (Almaty) fılologııa ǵylymdarynyń doktory, professor Dandaı Ysqaquly bastaǵan ǵylymı zertteýshiler toby (U.Erkinbaev, K.Tórebekova, A.Raqymbaeva) qurastyrǵan úshtomdyq «Qazaq ádebı-estetıkalyq oı-pikiriniń antologııasy» jaryq kórdi. Onyń birinshi tomy «Alashtyq baǵyttaǵy oı-pikirler», ekinshi tomy «Keńestik kezeńdegi qazaq ádebı syny», úshinshi tomy «Táýelsiz eldiń ádebı synyndaǵy kórkemdik izdenister» dep atalady. Bul eńbek R.Súleımenov atyndaǵy Shyǵystaný ınstıtýtynda oryndalyp, Mádenıet jáne aqparat mınıstrliginiń baǵdarlamalyq-nysanaly jobasy negizinde jarııalanyp otyr.
Avtorlar: «Sóz óneriniń shyńy – kórkem ádebıet. Ádebıettiń damýy sol halyqtyń ádebı-estetıkalyq oı-pikiriniń, sulý sózge degen synshyldyq kózqarasynyń damýymen tikeleı baılanysty. Tunyq tabıǵattyń aıasynda erkin ómir súrgen qazaq halqy sóz ónerine erekshe mán bergen. Adamdy sózine qaraı baǵalaǵan», dep tujyrymdaı otyryp, Ábý Nasyr ál-Farabıden Baqyt Sarbalaulyna deıingi tulǵalardyń, ǵalymdardyń, ádebıetshilerdiń tańdaýly oı-pikirlerin jınaqtaǵan.
Úsh tomdyqta halyq estetıkasynan bastaý alǵan qazaq ádebı synynyń alǵashqy kezeńnen búginge deıingi joly, izdenisi, sabaqtastyǵy mol materıaldar usynylǵan.
Zaman jańarýymen kezeń, zaman, dáýir kórkem ádebıetke jańa talap qoıady. Bir kezdegi sosıalıstik-ıdeologııalyq tanym men talap qaǵıdatynyń ózgerýi ádebıetttanýǵa ádisnamalyq tyń serpilis ákelip, ulttyq dástúr men álemdik ádebıettaný yqpaldasa tústi. Shynaıy shyǵarmashylyq úrdisterdi zerdeleý kún tártibine shyqty.
Qazir talǵam men zertteýdiń tabıǵı damý jolyn tańdaǵan qoǵamymyzda erkindik pen izdenis kóp. Osy turǵydan qaraǵanda, ǵylymı top ádebıettaný muralaryn oraıly saraptaǵan. Keńestik 1930-1950 jyldardyń taldaýlary oqyrmandy beıjaı qaldyrmaıdy. Antologııa materıaldarynda saıası ómir men mádenı ómir arasyndaǵy shetin máseleler, arda tulǵalardyń batyl izdenisteri, álem tájirıbesine degen ynta-yqylas, túrli konıýnktýra, shemashyldyq máseleleri zamanyna saı qarastyrylǵan.
Antologııa joǵary oqý oryndarynyń bakalavrıat, magıstratýra, doktorantýra baǵdarlamasynda oqyp júrgen talapty jastarǵa, áleýmettik-gýmanıtarlyq ǵylym zertteýshilerine, rýhanııat tarıhyna qyzyǵýshy jalpy oqyrmanǵa arnalǵan.
Sabyr Shárip,
PhD