Buryn múmkin emes bolyp kóringen dúnıe búgin tańsyq bolmaı barady. Degenmen 3D skanerdiń jańalyq bolyp kelgeni ras-ty. Iаǵnı qajet zatyńyzdy óziniń sıfrlyq «kózimen» syzbasyn syzyp, kólemin dóp quıady. Sosyn daıyn nusqany 3D prınterdiń jadyna joldaıdy. Tańdaǵan materıalyńyzdan kóshirmeni aınytpaı daıyndap beredi. Synǵan bólshegińizdi basqa jerden tappasańyz, 3D tehnologııanyń kómegimen jasap alýǵa bolady. Qaraǵandydaǵy «KZ Transit» kompanııasy jańashyldyqtyń jalyna jarmasyp, turǵyndarǵa dál osyndaı qyzmetterdi usynyp otyr.
«KZ Transit» 3D skanerleý kásipornyna Qyrǵyzstannan da tapsyrys túsken. Qytaıdyń «Ender» prınterinen jańa ǵana quıylyp shyqqan qyryqaıaqty qolymyzǵa aldyq. Materıaly qatty plastıkten. Salmaǵy jeńil demeseńiz, kúshtep kórip edik, beriktigi edáýir. Bul Qyrǵyz elindegi etıketka shyǵaratyn zaýyttyń stanogine qajet bólshek eken. Stanok sheteldiki bolǵan soń álgini sharq uryp izdep tappapty. Instagram jelisindegi jarnama arqyly «KZ Transit» kásipornyn keziktirip, synǵan túpnusqasyn joldaǵan. Biz dáp osy tapsyrys daıyn bolǵanda top ete qalyppyz.
Bul kásiporynǵa syrt elden túsken alǵashqy tapsyrys emes. Buǵan deıin О́zbekstan eline kólik jyldamdyǵyn ólsheıtin qurylǵynyń syrtqy korpýsyn skanerlep, ony quıyp, salyp jibergen. О́zbek aǵaıyndar álgi bólshektiń dálme-dál nusqasyn tappaǵan. Al mundaı múmkindik tek Qaraǵandydaǵy «KZ Transit-te» baryn ózbekter de jarnama arqyly bilgen.
Qaraǵandydaǵy meıramhanalardyń biriniń qojaıyny kofemashınasynyń synǵan bólshegin qolyna ustap, osynda alyp kelgen. Mashınasy ıtalııalyq fırmadan eken. Álgi zatty tapsyryspen aldyrtaıyn dese, jeke satylymda joq kórinedi. Sóıtip, munda kelip, máselesi ońaı sheshiledi.
Kásiporyn keler jyly respýblıkalyq protezdik-ortopedııalyq ortalyqpen birge kelisimshartqa otyrmaq. Qolynyń kemistigi barlar osynda kelip, jasandy plastıka jasatyp ala alady. Ázirshe eki-úsh pasıent júgingen. Ári ol qoldy arnaıy batyrmany buraý arqyly ashyp, juma alady. Tipti aıaqqa, shyntaqqa kıiletin protezdi de ázirleı alady. Taza plastıkten. Sonyń barlyq nusqasyn joǵarydaǵy ortalyqqa joldaǵan. Al olardyń qyzyǵýshylyǵy artqan. Bul – 3D skanerleý ortalyǵynyń medısına baǵytyndaǵy jetistigi.
3D skanerleý ortalyǵy 100-ge jýyq kompanııamen tyǵyz jumys istep jatyr. Onyń ishinde elimizdegi bankter de bar.
– Bankomattar men termınaldar kóptegen bólshekten turady. Únemi qoldanysta bolǵan soń buzylmaı turmaıdy. Olardyń qosalqy bólshegin Eýropa, AQSh, Japonııa jáne Koreıa naryqqa shyǵarady. Biraq ol jaqtan aldyrtý asa qymbatqa shyǵady. Onymen qosa, kóp kútýge týra keledi. Al biz álgi bólshektiń dálme-dál nusqasyn sapaly materıaldan ázirlep beremiz. Ári ony ózimizdiń sıfrlyq qorymyzda saqtaımyz. Kelesi joly tapsyrys berse, skanerlemeı-aq qorda saqtalǵan úlgisin shyǵaryp, jetkizip beremiz. Birneshe bankpen jumys istep jatyrmyz, – dedi «Kz Transit» dırektory Danıl Rashýpkın.
Dáp qazir bankomattyń karta qabyldaıtyn plastıkalyq bóliginiń birneshe nusqasyn ázirlenip jatyr. Tapsyrys berýshiler álginiń túpnusqasy kartany alǵanda qolaısyz ekenin aıtyp, sál yqshamdaýdy ótingen. Bul da mundaǵy ınjenerlerge asa qıyndyq týdyrmaıdy. 3D prınter qalaǵan pishinde quıyp shyǵarady.
– «Shining» 3D skanerleý apparaty joǵary dáldiktegi kóshirmeni ázirleıdi. Áýeli osyǵan qajet maketti qoıyp, ony skanerlep alamyz. Sosyn materıal túrin tańdaımyz da, 3D prınterdi iske qosamyz. Belgili bir ýaqyttan soń ónimimiz daıyn bolady. Biz de Qytaıdyń «Ender» fırmasynyń 10 prınteri jáne Reseıdiń «Picaso» atty eki prınteri bar. Sapasy da myqty. Tapsyrysty kez kelgen ólshemde ázirleı alamyz. Eger prınterge syımaıtyn kólem bolsa, onda ónimimizdi bólshektep alyp, jelimdep, biriktiremiz. Bizdegi materıaldar óte berik, – deıdi kásiporyndaǵy tehnologııalyq óndiris sehynyń basshysy Vladıslav Shývaev.
Seh basshysynyń sózin myna tapsyrys arqyly qýattaýǵa bolady. «Suńqar» astyq kásipornyndaǵy rolıkti stanoktiń úlken qyryqaıaǵy synyp qalypty. Bul bólshek múldem óndirilmeıdi, naryqta da joq. «KZ Transit» ınjener-tehnologteri synǵan qyryqaıaqty jelimdep, skanerlep alyp, neılon materıalynan ázirlegen. 3D kóshirme tup-týra kele qalǵan. Stanok sartyldap jumys istep tur. Muny bizge kásiporyn basshysy ózine joldanǵan vıdeoesepten kórsetti.
Taǵy bir tapsyrys kombaın tehnıkasynyń súzgi qorabyna shań ótkizbeıtin materıalǵa túsipti. Iаǵnı dala shańy qoraptan ótip ketip, súzgini biteı beredi. Mundaı kedergiden soń kombaın jumysyn toqtatýǵa májbúr bolady. Sóıtse, qoraptyń shetindegi rezınalar tozǵan. Ol da taptyra qoımaıdy. Sol sebepti rezınanyń pishimin syzyp, arnaıy qalypqa sılıkon materıalyn quıady. Bul rezınaǵa qaraǵanda áldeqaıda berik ári shań ótkizbeıdi.
Mashına jasaý, santehnıka, óndiriske qajetti jabdyqtar, saımannyń túr-túri, protez, taǵy basqa da qajet zattyń balamasyn osy bir kásiporyn kóshirip basady. Alǵashqyda túrli rezına óndirýmen aınalysqan «KZ Transit» IT tehnologııaǵa den qoıǵanyna jyl ótti. Suranys joǵary.
– Qazir ne ótimdi? Elge ne kerek? Osy suraqqa jaýap izdedik. Oılana kele osyǵan suranystyń baryn bildik. Skaner, prınterdiń de túr-túrin ábden zerttep baryp aldyq. Sapalysyn tańdadyq. Sosyn kásiptiń kánigi mamandaryn izdedik. Shynymen qat. Qyzyǵýshylyǵy bar, kreatıvti oılaıtyn jastardy taýyp, olardy oqyttyq. Qazir ujymymyzda bes IT ınjener maman bar. Zamanaýı qurylǵylardy tolyq ıgerip aldy. Jalpy, 12 adam eńbek etemiz. Tapsyrys kólemi ulǵaıyp kele jatyr. Jarnamany OLX.kz platformasyna, Instagram jelisine berdik. Klıentter sol arqyly kóp keledi. Endi óndiristik aýmaǵymyzdy keńeıtpekpiz. Kún ótken saıyn tehnologııa jańǵyryp jatyr. 5D skanerin alsaq dep otyrmyz. Úı salatyn túrli qurylǵylar da shyǵypty. Ýaqyt ozdyryp almaı, solardy oılastyryp, jobasyn ázirlep júrmiz, – deıdi D.Rashýpkın.
Kásiporyn basshylyǵy Ábilqas Saǵynov atyndaǵy Qaraǵandy tehnıkalyq ýnıversıteti, Qaraǵandy medısına ýnıversıteti jáne Qaraǵandy joǵary polıtehnıkalyq kolledjimen kelisim jasasypty. Stýdentter endi osy jerden is-tájirıbeden ótedi. Utqyr oılylaryn osynda jumysqa alyp qalýǵa nıetti.
Ras, kásiporynnyń 3D tehnologııasyn jolǵa qoıǵandaryna jyl óte qoıǵan joq, adymdary adam tańǵaldyrady. Qazirdiń ózinde 100-den asa irgeli kompanııamen tyǵyz jumys istep otyr. О́ndiristik aýqymyn keńeıtý arqyly órkenin jaımaqshy.
Reti kelgende aıta ketelik, Qaraǵandy aımaǵy sıfrlyq bastamalardy engizý boıynsha úzdik úshtik qatarynan kóringen. Bul – 2022 jyldyń qorytyndysy. Iаǵnı IT salada áleýetimiz ájeptáýir. Munyń negizgi bir jemisi mynada dep topshylaýǵa tolyq bolady: «Terrıkon alqabynyń» IT hab jobasy sátti júzege asyrylǵan. Sıfrlyq tehnologııanyń tilin meńgergen IT mehanıkter, talanttar jınalyp, ıgilikke jaraıtyn jap-jaqsy jobalardy jaryqqa ákeledi. «Kz Transit» – conyń aıqyn kórinisi. Elimiz boıynsha 3D kóshirme jasaıtyn bul kásiporyn kósh bastap tur.
Qaraǵandy oblysy