• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
О́ner 17 Qańtar, 2024

Ǵabdylǵalymnyń ónerbaıany

371 ret
kórsetildi

Kózi tirisinde Ertis-Baıan óńirine ǵana emes, tutas elimizge tanymal bolǵan qylqalam sheberi Ǵabdylǵalym Qarjasovtyń esimi oblystyń mádenıet salasynda kómeskilenip barady. Oblys ortalyǵyndaǵy kórkemsýret mektebi men bir kóshege esimin berý týraly usynystar da toqtap qalǵandaı. El esinde qalǵan sýretshiniń aıshyqty týyndylaryn urpaq umytpasa deımiz.

Tirisinde tanymal bolǵan sýretshi ja­ıynda birer sóz. Kópshilik arasynda Ǵa­lym atalyp ketken Ǵabdylǵalym Qarja­sov 1954 jyly Pavlodar oblysynyń ­Ertis aýdanynda dúnıege kelgen. Gogol atyn­daǵy Almaty kórkemsýret ýchılıshe­sin támamdaǵan. KSRO sýretshiler odaǵy­nyń, keıin Qazaqstan sýretshiler odaǵy­nyń múshesi boldy. Prezıdent syılyǵy­nyń, Qurmet ordeniniń ıegeri, Kórkem­sýret akademııasynyń akade­mıgi. Jeke kórmeleri elimizdiń birneshe qalasynda, Reseıde ótse, jumystary TMD memleketterinde, AQSh pen Eýropa elderindegi kórmelerge qoıylǵan.

О́nertanýshy Elena Dýbovaıanyń aıtýynsha, Qabdylǵalym Nasyruly – sýret ónerinde joǵary ıntellektimen tanymal bolǵan adam. Únemi izdeniste júrip salǵan sýretteri kórgen jandy tamsantyp qana qoımaı, ózgeshe álemge jeteleıtin sıqyrǵa ıe.

«Onyń taý peızajdarynan qural­ǵan «Qoıshynyń qosy», «Bıiktegi úı», «Taý» sıkldi kartınalary shynaıy álem­di tanyp, tústerdi keremet bere bil­gendigimen tańǵaldyratyn. «Roza», «Qońyr», «Aınur», «Qazaqtyń kelinderi-aı», «Dalamnyń gúlderi» sýretterinde sıýjet pen plastıkalyq kórinisti sımvo­lıkalyq jınaqtap, halyqtyq oıý-órnek sarynyn asha tústi. Kez kelgen tústi ashyq ári jarqyn túrde usynyp, maqamy sheberligimen ushtasyp jatatyn. Álgi sýret­terge qarap turyp, onyń ishki ále­mine enesiń, ózińdi sonyń bir bólshegi retinde sezinesin. Ol bala shaǵynan halyq ónerimen shuǵyldanǵan adamdardyń arasynda jıi bolǵan. Ulttyq ónerdiń bar kolorıtin, stılıstıkasy men poetıkasyn boıyna jınap, sony qylqalamynyń órnegine aınaldyrdy. Túptep kelgende bul sheberligi ony óner shyńyna shyǵardy. 1999 jyly halyqaralyq sımpozıýmge qatysyp, nátıjesinde «Tasjarǵan», «Arshaly aımaq», «Aıan» sııaqty áıgili kartınalary dúnıege keldi. Almatydaǵy Qasteev atyndaǵy memlekettik mýzeıdiń qorynda, Pavlodar men Semeı, Qaraǵandy kórkemsýret mýzeılerinde onyń eńbekteri saqtalyp tur. Budan basqa Eýropanyń birneshe elinde shyǵarylǵan jınaqtarǵa sýretteri engen», deıdi ónertanýshy.

Sýretshiniń ózi 2016 jyly 62 jasynda dúnıeden ótse de, týyndylary men keskindemeleri oblystaǵy mádenı oryndardy aıshyqtap, eldi mekenderdiń kórkin kirgizip tur. «Pavlodar oblys­tyq sýretshiler odaǵy» QB tóraǵasy, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, kórkemsýret akademııasynyń akademıgi О́serbaı Shuranov tanymal sýretshiniń esimin óńirde ulyqtaý máseleleri kemshin bolyp turǵanyn qynjyla jetkizdi.

«Ǵalym dúnıeden ótken soń arada bes jyl ótkende oblys ortalyǵyndaǵy №1 kórkemsýret mektebine esimin berý týraly usynys jasalǵan. Alaıda mektep ujymynyń kelisimi bolmady ma, sońy sıyrquıymshaqtanyp ketti. Toraıǵyrov kóshesindegi sýretshiler sheberhanasynyń irgesine memorıaldyq taqta ornatyldy. Mektepke esimin usynyp otyrǵanymyz, sýretshi kózi tirisinde bilim uıasymen únemi baılanysta boldy. О́zge qylqalam sheberlerimen birge óner baıqaýlaryna qazylyq etip, jas talanttardyń ashylýyna yqpal etti. Is-sharalarǵa qoldaý jasap turdy. Ol mektepte jumystary da saqtalyp turǵan bolýy kerek», deıdi ol.

Qazaqstan Sýretshiler odaǵynyń mú­shesi, Mádenıet salasynyń úzdigi Ryspek Stybaev Ǵalym aǵamen bir aýyl­da týǵan. Ol bala shaǵynan kópshil, shyǵarmashyl azamat boldy dep eske alady. Qylqalam sheberleriniń kóbi ıgere bermeıtin kolorıst ónerin myqtap meńgergen, tús qanyqtylyǵy ár sýretinde saırap turatyn deıdi. Qazaqtyń ulttyq tarıhı tulǵalaryn kartınaǵa beınelegen. Jazýshy Rollan Seısenbaevtyń, ózge de tanymal qalamgerlerdiń kitaptaryna keskinder salǵan. Sonyń biri parasy – Abaı Qunanbaev jaıynda jazylǵan kitap­tar shoǵyry. Elge tanymal talaı shákirt­ti baýlyǵan. Qazirgi kúni Almatydaǵy Qasteev atyndaǵy mýzeıde eńbek etetin Nádııa Bajenova da Ǵalym aǵany ustazy retinde qurmet tutady. Ryspek Stybaev atalǵan mektepke jerlesimizdiń esimin berý týraly usynysty qoldaıtynyn jetkizdi.

Pavlodar qalalyq mádenıet jáne tilderdi damytý bóliminen surap bilge­nimizdeı, buǵan deıin Ǵ.Qarjasovtyń atyna kóshe berý týraly usynys jergilik­ti máslıhat tarapynan qoldaý taýyp, búgin­de respýblıkalyq onomastıka komıs­sııa­syna jol tartypty. Áıtse de nebári 4-5 úıden turatyn shaǵyn kósheni áıgili jerlesimizge berý oıǵa syıyńqyramaı­dy. Ortalyq kósheler quptalmasa, búgin­de Ekinshi Pavlodar aýmaǵynda qanshama kóne ­ataýlar syńsyp tur. Osyny nazarǵa alatyn adam tabylmaǵany ókinishti.

N.Nurmuhamedov atyndaǵy oblystyq kórkemsýret mýzeıiniń basshysy Aq­er­tis Soltanbaev jalpy qazirgi kúni belgili tulǵalardyń esimin ǵımarattar men kóshelerge berýdiń qıyndyqtary mol ekenin aıtady. Máselen, Naǵymbek Nur­muhamedovtiń esimin oblystyq mýzeıge berý úshin 8 jyl ýaqyt jumsal­ǵan. Oblys basshylary aýysqan saıyn máse­le shegerilip qala beredi. Onyń ústine usynylǵan azamattyń esimi ómirden ótken soń respýblıkadaǵy tarıhı tulǵalar tizimine engizilýi kerek. Sondyqtan eń áýeli oblys ortalyǵynda kóshe atalsa, sosyn baryp mektepke esimin berý týraly oblys ákimine hat jazylyp, keıin jaýapty mınıstrlikke usynys joldanady.

 

Pavlodar oblysy