Osy kúnderi Petropavl turǵyndary ózderiniń, jaqyndarynyń, ásirese balalarynyń ómiri úshin alańdaýly. О́ıtkeni jaza merzimi aıaqtalǵan eki qandyqol qylmysker bostandyqqa shyqqaly otyr. Onyń biri qańtar, ekinshisi sáýir aıynda shyǵady.
Bul týraly oblystyq PD basshysy Aıdyn Qabyldınov ótken jyly qyrkúıek aıynda ótken brıfıngte málimdegen edi. 1963 jyly týǵan qanisher Valerıı Krıchınevskıı 1998 jyly úıinen beımezgil ýaqytta balta alyp shyǵyp, qalanyń Zarechnyı, Meshan ormany, Benzostroı degen shetkergi shaǵyn aýdandarynda júrip, qara nıetin iske asyrǵan. Jalǵyz kele jatqan áıelderdi ańdýmen bolǵan ol qurbanyn baltamen uryp sulatyp, zorlap ári tonap ketip otyrǵan. Qanypezerdiń qurbandarynyń arasynda 20, 40, 60 jastaǵy áıelder bolǵan. Bir ret tipti 11 jasar qyzdy da soqqyǵa jyqqan. Aýyr soqqydan baıǵus bala sol jerde til tartpaı ajal qushqan. Al úlken áıelder basqa tıgen soqqydan tiri qalǵanymen, uzaq ýaqyt zardap shegip júrdi.
V.Krıchınevskııdi ustaǵanda úıinen áıelderdiń altyn-kúmis zattary, ań terisinen tigilgen tondar, tipti qyz balanyń jumsaq oıynshyǵy da shyqqan. Azǵyn qyzdyń jumsaq oıynshyǵynan tápishke de tigip alǵan eken. Al qymbat zattardy áıeline syılaǵan. Osynsha dúnıeni kúıeýiniń qaıdan alyp jatqanyna áıeli kúdik keltirse kerek edi, biraq ol ózine berilgen «syılyqtardy» únsiz qabyldaǵan. Qylmystyq is júrgizilgende de áıeli jaýapqa tartylmady. Tek Krıchınevskııdiń ózin sot 1999 jyly 25 jylǵa bas bostandyǵynan aıyrdy. Bıyl qańtarda onyń jaza óteý merzimi aıaqtalyp otyr. Ol byltyr 61 jasqa toldy.
Ekinshi qylmyskerdiń esimi – Aleksandr Lıýtov. Ol 1972 jyly týǵan. 1999 jyly alǵash sottalǵanda 27 jasta bolǵan. Munyń da qoldanǵan qarýy – balta. Ol qarańǵy túnde joryqqa shyǵyp, jaryq terezeden áıeldiń sulbasy kóringen úılerge syrttaǵy aǵashtarǵa miný arqyly túsip otyrǵan. Manıak úı ıesi áıeldi aldymen baltamen uryp taldyryp, zorlap, úıdi tonap ketip otyrǵan. 1997-1998 jyldary ol alty áıelge osylaı shabýyl jasap, bireýin óltirgen. Vagon-restoranda aspaz bolyp istegen bul qanisherdi eshkim de qandyqol qylmysker dep oılamaǵan. Sońǵy qylmysyn 1998 jyldyń 19 maýsymynda jasaǵan. Túngi saǵat úsh kezinde Balalar úıiniń terezesinen túsken ol aldymen bir tárbıeshini óltirgen. Onyń ashy daýysyn estip kelgen ekinshi tárbıeshiniń aıqaıynan qoryqqan qorqaý qashyp úlgergen, alaıda ol sol kúni qolǵa túsedi.
Sottardyń solqyldaqtyǵynan ómir baqı bas bostandyǵynan aıyrýdyń ornyna qanisherge 20 jyl ǵana jaza berilgen. Al 2016 jyly 17 jyl otyrǵannan keıin ony shartty merzimmen túrmeden de shyǵarady. Biraq Lıýtov bostandyqqa shyqqannan keıin taǵy qylmysqa barady, 19 jastaǵy boıjetkenge shabýyl jasaǵan. Bul joly sýdıa Mıhaıl Gýsev oǵan bar bolǵany 3 jyl ǵana jaza kesedi. Jasy 50-den jańa ǵana asqan, psıhıkasy kisi óltirýge qumartyp turatyn qaskóı erteń taǵy bireýdiń qanyn moınyna júktemesine kim kepil? Ol bıyl sáýirde bostandyqqa shyqqaly otyr.
Petropavl turǵyndarynyń alańdaýynyń basty sebebi osy. Jýrnalısterdiń osy taraptaǵy suraqtaryna jaýap bergen oblystyq polısııa departamentiniń basshysy, polkovnık A.Qabyldınov olardy tynyshtandyrýǵa tyrysty. «Mundaı adamdar qamalǵan jerinen shyǵarda qaıda baratynyn, qaı mekenge turaqtaıtynyn kórsetýge mindetti. Qylmystyq-atqarý júıesi departamentiniń qyzmetkerleri bizge bul týraly habar beredi. Sosyn biz jazasyn ótep shyqqandardy únemi baqylaýda ustaımyz», dedi A.Qabyldınov.
Departament basshysynyń aıtýyna qaraǵanda, ýchaskelik polısııa ınspektory da, jedel ýákil de túzeý mekemesinen shyqqandardyń júris-turysyn kózden tasa qylmaýǵa tıis. Laıym solaı bolǵaı, áıtpese psıhıkasynda aýytqýy bar mundaılardan qoǵamǵa tóner qaýip orasan.
PETROPAVL