Búginde Úkimet basynda jumys berýshiler men kásipodaq birlestikteri arasynda 2024-2026 jyldarǵa arnalǵan Bas kelisimdi daıyndaý qyzý júrip jatyr. Mamandar atalǵan qujattyń múmkindigi mol ekenin aıtady. Ásirese jumysshylar máselesimen etene tanys salalyq kásipodaqtar kelisim jobasyn belsendi túrde talqylap, óz usynystaryn berip jatyr.
Bul rette Energetıkter kásipodaǵynyń tóraǵasy Orazbek Bekbas: «Áleýmettik seriktester arasynda bári ashyq jáne pragmatıkalyq turǵyda bolýǵa tıis. Taraptardyń keýdemsoqtyqqa jol berýine oryn joq. Bul salalyq deńgeıde de, eldik deńgeıde de solaı bolýǵa tıis. Qujatty qabyldaǵanǵa deıin oǵan qol qoıýshylardyń umtylysyn, ynta-yqylasyn anyqtaý úshin aldyn ala jumystar júrgiziletini túsinikti jaıt. Qazirdiń ózinde osy deńgeıde seriktester taraptardyń múddelerin eskeretin belgili bir ymyraǵa kelýi kerek. Demek, ózara túsinistikke degen jol da osydan bastaý alady. Onyń ústine kásipodaqtar bir maqsattaǵy kelisimderdiń barynsha áleýmettik baǵytqa ıe bolǵanyn qalaıdy», deıdi.
Ulttyq ekonomıka mınıstrliginiń Tabıǵı monopolııalardy retteý jáne básekelestikti qorǵaý komıtetinde aımaqtyq elektr jelileri kompanııalarynyń qyzmetterine tarıf deńgeıin belgilegen kezinde eńbek naryǵyndaǵy ahýalǵa jáne óńirlerdegi qyzmetkerlerdiń eńbekaqysyn tóleýge baǵdarlanýy qajet bolǵan. Atalǵan mınıstrlik 2019 jyldyń 19 qarashasyndaǵy buıryǵymen bekitilgen tarıfterdi qalyptastyrý qaǵıdalaryndaǵy «Ekonomıkalyq qyzmet túrleri boıynsha» degen sózdi alyp tastaýdy energetıkter kásipodaǵy usynyp otyr.
Kásipodaq salasynyń basshysy: «Bir qaraǵanda, zııany joq bolyp kórinetin bul sózder elimizdiń salalyq kásipodaqtyń barlyq jumsaǵan kúsh-jigerin tolyǵymen joıdy. Energetıkterdiń materıaldyq jaǵdaıyn jaqsartýdaǵy ınstansııalarǵa jazylǵan 60-tan asa hat, otandyq Elektr energetıkalyq qaýymdastyǵymen birge de, bólek te jazylǵan 20 ótinish, sansyz kezdesýler men BAQ-taǵy 30-dan asa sóılengen sózder bar. Jylyna jasalatyn tarıfterdi túzetý sanyna qatysty shekteýlerdi alyp tastaý jáne tarıfterdi qaraý kezinde kásiporyndar qyzmetkerleriniń naqty sanyn emes, normatıvtik sanyn eskerýi kerek», dep otyr.
Jalpy, elimizdegi atalǵan salalyq kásipodaq uıymy birneshe jyldan beri energetıkterdiń jaǵdaıyn bılikke jetkizýdi qanshalyqty qalasa da, jarty joldan qalyp qoıatyndyǵyn, jeke bastyń sharýasy emes, jumysshylardyń aımaqtardaǵy basqa óndirýshilermen jalaqy jaǵynan teńestirý mańyzdy ekenin, Monopolııaǵa qarsy agenttik mamandary jaǵdaıdy túsingen syńaı tanytqanymen, respýblıkalyq mańyzy bar úsh megapolıstegi elektr jelisi kompanııalaryndaǵy jumysshylardyń ortasha jalaqysyna kelisip, biraq maǵynasyn ózgertken, jumsaǵan eńbektiń baǵalanbaǵanyn aıtady.
«Memleket basshysy kóterińki tarıfti qoldanýǵa buıryq berdi. Bundaǵy alynǵan paıdany negizgi aktıvti jańǵyrtýǵa jáne jóndeýge, sondaı-aq kadrlardy bekitýge baǵyttaý kerek. Bul birinshi kezekte kásiporyn qyzmetkerleriniń jalaqysy laıyqty deńgeıde bolýǵa tıis degendi bildiredi. Biraq kásiporyndarda ony qoldanylýyna tıisti baqylaý bolǵan emes. Sonyń saldarynan keıbir basshylar alynǵan paıdany maqsatsyz paıdalanýǵa jol berdi. Árıne, ol jumysshylardyń jalaqysyn kóterýge baǵyttalmaǵan. Sondyqtan biz qazir osy baǵdarlamany júzege asyrýǵa qatysatyn kásiporyndardyń kásipodaqtar uıymy alynǵan paıdanyń qoldanýyn baqylaý jónindegi jumys komıssııasyna qosýdy usynyp otyrmyz. Bul – jumysshylar úshin óte mańyzdy, sondyqtan biz osy usynysymyzdyń Bas kelisimge engizilgenin qalaımyz», deıdi O.Bekbas.
Ázirge energetıkterdiń materıaldyq jaǵdaıyn jaqsartý kún tártibinen túspeı tur. Ulttyq statıstıka bıýrosynyń deregi boıynsha 2023 jyldyń ekinshi toqsanynda jalaqynyń ortasha máni 2022 jyldyń tıisti toqsanymen salystyrǵanda 17,1 paıyzǵa ósip, 365 502 teńgeni quraǵan. Onyń ústine energetıkterdiń ortasha jalaqysy 304 712 teńge shamasynda toqtap, ortasha respýblıkalyq jalaqydan 17 paıyzǵa artta qalǵany bar. Bul sol kezeńde jylý men elektr energııasyn óndirýshi jáne taratýshy kásiporyndarda jalaqy orta eseppen 20,6 paıyzǵa kóterilgen edi.
Osylaısha, elimizdiń salalyq energetıkter kásipodaǵy óz usynystaryn jetkizdi. Árıne, atalǵan jaıdyń jańǵyryǵynda elektr energetıkasy salasyndaǵy qyzmetkerlerdiń eńbek quqyqtary men áleýmettik múddeleri qorǵalýǵa tıis.