Parlament palatalarynyń birlesken otyrysynda Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń Qazaqstan Respýblıkasy Qarýly Kúshteriniń bitimgershilik kontıngentin BUU mıssııalaryna qatysýǵa jiberý týraly usynysyn qoldap, daýys berdi.
Májilis spıkeri Erlan Qoshanovtyń tóraǵalyǵymen ótken palatalardyń birlesken otyrysynda Májilis pen Senat depýtattary Memleket basshysynyń Qazaqstan Qarýly kúshteriniń bitimgershilik kontıngentin Birikken Ulttar Uıymy mıssııalaryna qatysý úshin jiberý týraly usynysyn qarady. Memleket basshysynyń Parlamentke úndeýin Qorǵanys mınıstri Rýslan Jaqsylyqov oqyp berdi.
«Áskerı qyzmetshilerdi beıbitshilik pen qaýipsizdikti qoldaý jónindegi halyqaralyq mindettemelerdi oryndaý úshin BUU bitimgerlik mıssııasyna jiberý Parlamenttiń buryn qabyldaǵan birneshe qaýlysyna sáıkes júrgiziledi. 2014 jyldan bastap 57 Qazaqstan ofıseri BUU-nyń Batys Saharadaǵy, Kot-d’Ivýardaǵy, Malıdegi, Ortalyq Afrıka Respýblıkasyndaǵy jáne Lıvandaǵy mıssııalaryna áskerı baıqaýshy jáne shtabtyq ofıser retinde qatysty. 2017 jyldan bastap 538 Qazaqstan áskerı qyzmetshisi bitimgershilik bólimshe quramynda «BUU-nyń Lıvandaǵy ýaqytsha kúshteri» mıssııasyna ter tókti. Qazirgi ýaqytta Qazaqstan áskerıleri BUU-nyń mıssııalarynda: Batys Saharada 6 ofıser, Ortalyq Afrıka Respýblıkasynda 2 ofıser, Kongo Demokratııalyq Respýblıkasynda 2 ofıser, Lıvanda 9 áskerı qyzmetshi qyzmet etip jatyr.
Uıym basshylyǵy ofıserlerdiń jaýyngerlik mashyǵyna joǵary baǵa berip, uıymnyń mıssııasynda Qazaqstan bitimgershileriniń sanyn ulǵaıtýdy qoldaýǵa daıyn ekenin bildirdi. Bizdiń kóptegen ofıser bitimgerlik qyzmetke úles qosqany úshin medalmen marapattalyp, Alǵyshat aldy. Bitimgerlikti qyzmetti qoldaý, janjaldy retteý halyqaralyq qoǵamdastyq nazarynda ekenin atap ótý mańyzdy. Kontıngentti mıssııaǵa jiberý halyqaralyq qaýipsizdikti nyǵaıtýǵa aıtarlyqtaı úles qosyp, Qazaqstannyń jahandyq arenadaǵy rólin arttyrýǵa yqpal etedi», dedi R.Jaqsylyqov.
Sala basshysynyń sózine súıensek, Bitimgerlik mıssııasyna áskerı kontıngent jetkizý boıynsha básekelestik bar. Osy oraıda Qorǵanys mınıstri Qarýly kúshterdi Taıaý Shyǵystaǵy, Ońtústik Sýdan respýblıkasyndaǵy jáne Abeıdegi mıssııaǵa jiberýdiń mańyzyna toqtaldy.
«Geosaıası shıelenis jaǵdaıynda óńirlik jáne ulttyq qaýipsizdikke tónetin syn-qater paıda bolady. Onyń bir bóligi áskerı ádis pen den qoıýdy talap etedi. Áskerdiń daıarlyǵyn odan ári nyǵaıtý jáne qazirgi zamanǵy qaterge qarsy áreket etýde tájirıbe alý máselesi ózekti. Mıssııaǵa qatysý áskerdiń jaýyngerlik daıyndyǵyn jetildirýge, bitimgershilik operasııaǵa tán daǵdyda qol jetkizýge múmkindik beredi. Qarýly kúshter áskerı baıqaýshy, shtabtyq ofıser retinde áskerı qyzmetshilerdi mıssııada suranysqa ıe jaıaý ásker, medısınalyq, barlaý, ınjenerlik bólimsheni bólýge daıyn», dedi R.Jaqsylyqov.
Mınıstrdiń aıtýynsha, Golan bıiktigine rezervtik rota retinde 139 áskerı qyzmetshiden turatyn birinshi derbes kontıngentti tehnıkasymen, qarý-jaraǵymen, múlkimen jiberilmek. Alǵashqy bitimgerler naýryzda jolǵa shyǵady. BUU-men halyqaralyq shart aıasynda taraptardyń mindettemesi, kontıngenti tolyq qamtamasyz etý máselesi aıqyndalady. Kontıngent pen múlikti tasymaldaý Qazaqstan tarapy esebinen júzege asyrylady.
Usynysqa sáıkes rezervtegi rota, shtab ofıserleri, áskerı baqylaýshylar jáne mamandandyrylǵan bólimsheler sany 430 adamǵa deıingi bitimgershilik kontıngentin myna baǵyttar boıynsha jiberý josparlanǵan: «Golan bıikterindegi BUU-nyń bólýdi baıqaý kúshteri» (UNDOF, Sırııa-Izraıl), «BUU bitimge kelý sharttarynyń oryndalýyn baıqaý jónindegi organy» (UNTSO, Palestına-Izraıl), «BUU-nyń Ońtústik Sýdan Respýblıkasyndaǵy Mıssııasy» (UNMISS, Ońtústik Sýdan), «BUU-nyń Abeıdegi qaýipsizdikti qamtamasyz etý jónindegi ýaqytsha kúshteri» (UNISFA, Sýdan).
BUU-nyń mıssııalaryna qatysý Qazaqstan Qarýly kúshterine áskerlerdiń jaýyngerlik mashyqtaryn jetildirý úshin paıdalanylatyn bitimgershilik operasııalarǵa tán qajetti jaýyngerlik daǵdylarǵa qol jetkizýge múmkindik beredi.
Májilistegi Halyqaralyq ister, qorǵanys jáne qaýipsizdik komıtetiniń tóraǵasy Aıgúl Quspan Qazaqstan ózin BUU-nyń jahandyq beıbitshilik pen qaýipsizdikti qamtamasyz etý jónindegi mıssııalarynyń jaýapty qatysýshysy retinde tanyta bilgenin, az ýaqytta halyqaralyq bitimgershilik úderisterge ozyq pozısııalarǵa ıe bolǵanyn atap ótti.
«Búgingi el Prezıdentiniń usynysy memlekettiń táýelsizdik alǵan alǵashqy kúnderinen bastap júrgizip kele jatqan beıbitshilik pen halyqaralyq qaýipsizdikti nyǵaıtý jónindegi el saıasatynyń sózsiz jalǵasy ekeni anyq», dedi A.Quspan.
Talqylaý qorytyndysy boıynsha Parlament depýtattary Memleket basshysynyń BUU mıssııalaryna qatysý úshin Qazaqstan Respýblıkasy Qarýly kúshteriniń bitimgershilik kontıngentin jiberý týraly usynysyn qoldaý týraly sheshim qabyldady.