L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń IT mamandary qazaq tiliniń qoldanys aıasyn keńeıtý maqsatynda túrli jobalar jasap júr. Sonyń biri – «Qyzyqty onomastıka» mobıldi qosymshasy.
Onomastıka ejelgi grek tilinen aýdarǵanda «at qoıý óneri» degendi bildiredi. Bul ónim qoldanýshylarǵa adam esiminiń, geografııalyq nysandardyń, janýarlar men qus ataýlarynyń maǵynasy men shyǵý tegin qazaq tilinde usynady.
Sıfrlyq ónimniń basty ereksheligi – 800-den astam jeke ataýdy biriktirýinde. Olar 100-ge jýyq semantıkalyq belgiler boıynsha toptastyrylǵan. Qosymshada jańa týǵan náreste esimin tańdaý jáne óz esiminiń maǵynasyn bilý múmkindigi bar. Qýantarlyǵy, paıdalanýshylar qosymshada joq esimderdi maǵynasymen birge ózderi engize alady. Atalǵan baǵdarlamanyń basty maqsaty – qazaq tilindegi IT resýrstardy keńeıtý.
– Prezıdentimiz Qasym-Jomart Toqaev memlekettik tilde sıfrlyq ónimderdi arttyrýdyń mańyzdylyǵyn atap ótti. Biz kópshilikke yńǵaıly «Qyzyqty onomastıka» mobıldi qosymshasyn iske qostyq. 1,5 jyl boıy tabandy eńbek ettik. Sonyń nátıjesinde kóptegen zertteý júrgizildi. Bul jobamyz esimderdiń shyǵý tegi men etımologııasyn bilýge múmkindik beredi. Eger esimińiz birneshe sózden tursa, olardyń árqaısysynyń jeke maǵynasyn taba alasyz. Sondaı-aq sıfrlyq platformada paıdalanýshylarǵa yńǵaıly bolýy úshin alfavıt boıynsha suryptaý da bar. Izdeý tarıhy saqtalady ári tańdaǵan esimderdi bólek saqtaýǵa bolady, – dedi joba jetekshisi, ýnıversıtettiń Sıfrlyq damý jáne qashyqtan oqytý departamentiniń dırektory Gúlmıra Bekmanova.
Sıfrlyq platformada yńǵaıly baǵyt-baǵdar men jyldam izdeý júıesi bar. Mobıldi qosymsha qazir Android platformasynda qoljetimdi. Otandyq ǵalymdardyń qazaq tiliniń aıasyn keńeıtip jatqany kóńil qýantady.
Erkenaz QORDABAI,
L.N.Gýmılev atyndaǵy EUÝ stýdenti