Máskeýde Qazaqstan Respýblıkasy men Reseı Federasııasy arasyndaǵy yntymaqtastyq jónindegi Úkimetaralyq komıssııasy (ÚAK) teń tóraǵalarynyń kezdesýi ótti.
Vıse-premerler Serik Jumanǵarın men Alekseı Overchýk eki el úshin mańyzdy kólik salasynyń máselelerin talqylap, ózara túsinistikke qol jetkizdi. ÚAK jumysyna Qazaqstan delegasııasy quramynda Parlament Májilisiniń depýtaty Bolatbek Nájmetdınuly qatysty.
Kún tártibindegi ózekti máselelerdiń biri – Reseı-Belarýs shekarasynda navıgasııalyq plombalardy ornatýdy talap etetin júkterdi tasymaldaý kezinde qazaqstandyq kólikter kezdesetin qıyndyqtar. Bul másele bıyl jyl basynda bastalǵan kelissózderdiń jalǵasy boldy. Qazaqstandyq tarap Pskov oblysynda ornalasqan «Lobok» baqylaý-ótkizý pýnktinde júktiń jekelegen túrlerin anyqtaý quraldarynyń jetispeýshiligi máselesine nazar aýdardy.
2023 jyly 12 jeltoqsanda jáne 2024 jyly 8 qańtarda Reseı-Belarýs shekarasynda Reseı men Belarýs azamattary sanalmaıtyndar úshin úsh ótkizý pýnkti tolyǵymen jabylǵan edi. Saldarynan Eýropadan Belarýs aýmaǵy arqyly Qazaqstanǵa baratyn barlyq tranzıt kesildi. Budan bólek, Biryńǵaı ekonomıkalyq keńistik jaǵdaıynda Qazaqstan men Belarýs arasyndaǵy ózara saýda-sattyqqa qaýip tóndi. Qazaqstandyq taraptyń birneshe márte ótinishinen keıin «Lobok» ótkizý pýnkti arqyly júk aǵynyn qaıta baǵdarlaý arqyly jaǵdaı retteldi.
Qazirgi ýaqytta navıgasııalyq plombalar ornatýdy talap etetin jekelegen júkterdi qospaǵanda, qazaqstandyq tasymaldaýshylardyń barlyǵy derlik shekaradan ótti. Bul obektide sáıkes júıe bolmaǵandyqtan, mundaı júk túrlerin tranzıtpen tasymaldaý tártibi pysyqtalmaǵan. Dıalog aıasynda reseılik tarap 2024 jylǵy 1 aqpanǵa deıin ótkizý pýnktin navıgasııalyq plombalardy ornatý júıesimen jáne kólik quraldaryn ólsheýge arnalǵan jabdyqpen jaraqtandyrýdy aıaqtaý nıeti týraly habarlady.
Sondaı-aq ÚAK qatysýshylary temirjol arqyly eksporttyq júkterdi tasymaldaýǵa ózara jeńildikterdi qoldaný múmkindigin talqylady. Atap aıtqanda, búgingi tańda RF boıynsha bizdiń eldiń eksporttaýshylar úshin kómir men temir rýdasyn tasymaldaýǵa arnalǵan qoldanystaǵy t/j tarıfi jóneltý kóleminiń ulǵaıýyn tejeıdi. Sonymen qatar 2023 jyly Ventspıls portyna (Latvııa) qazaqstandyq kómir eksportynyń kólemi 2022 jylmen salystyrǵanda 60%-ǵa nemese 1,5 mln tonnaǵa qysqardy. Bul eýropalyq ótkizý naryqtaryndaǵy kómirdiń 1 tonnasy úshin baǵanyń orta eseppen 350 dollardan 110 dollarǵa deıin tómendeýine jáne Reseı temirjoldarynyń qoldanystaǵy temirjol tarıfterine baılanysty, bul jıyntyǵynda qazaqstandyq eksporttaýshylardy básekege qabiletsiz etti.
Serik Jumanǵarın reseılik tarapqa Ventspıls porty baǵytynda kómir men temir rýdasyn kenin tasymaldaýǵa arnalǵan RJD tranzıttik tarıfine tómendetý koeffısıentin qoldanýdy qarastyrýdy usyndy. Qazaqstan óz tarapynan Soltústik-Ońtústik dáliziniń shyǵys tarmaǵy boıynsha reseılik astyqty tasymaldaýǵa QTJ tarıfine tómendetý koeffısıentin qoldanýdy qarastyrýǵa daıyn.
ÚAK aıasynda qatysýshylar kedendik retteý, elektrondyq saýda salalaryndaǵy yntymaqtastyqty damytýdy talqylady. О́nerkásip, densaýlyq saqtaý salalaryndaǵy jobalardy iske asyrý barysyn jáne Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqtaǵy ıntegrasııa úderisin tereńdetý keleshegin qarastyrdy.