Birde Syr boıyndaǵy Jańaqorǵanda bolǵanbyz. Aýdan ortalyǵyn sharlap júrip, nesibesin adalynan tergen otbasyǵa jolyqtyq. Úı egesi Asylbek – 25 jyl júrgizýshi bolǵan jergilikti jerdiń baıyrǵy turǵyny. О́zi aýylda joq bolyp shyqty. Al otanasy kúndelikti tirshilikpen esik aldynda júr. Bizben sóılesken sol ǵana.
– Qazaq balany sanamaıdy. Canyn da aıtpaǵan, – dedim amandyq surasqannan soń. – Kópbalaly ana ekenińizdi estip, ádeıi buryldym. Maǵan qyzyǵy, balalaryńyzdyń aty bolyp tur. Esim qoıýda estilik tanytqan sizderdiń áýlet týraly syrttaı estýim bar edi.
– Aıtaıyn, Qudaı bergen, kóz aldymyzda tárbıelegen jeti qyz, alty ul bar. Kóptik etpesin, Allam, – dep ashyla sóz bastady Kúlásh apa. Ishteı «on úsh balany dúnıege ákelgen qazaq áıelin sońǵy ret qashan estip edim» dep oılanyp úlgergenshe bolmady, alasa boıly, shaǵyn deneli jańaqorǵandyq anamyz balalarynyń atyn sanamalaı jóneldi.
– Úlkenim – Aqnur, sosyn – Gúlnur, Nurgúl, Nurmahan, Nursultan, Nurlan, Nurbolat, ymmm, – dep ernin tistelep sál oılandy da, qaıta jalǵastyrdy. – Nurjamal, Nursulý, Nurjigit, Nurǵalı, Balnur, Nurdana.
– Barlyǵy «nur» eken, – dedim men. Tipti burynnan bilip tursam da, Kúlásh apa ul men qyzdy sanamalaǵanda tańdanysymdy jasyra almaǵanmyn.
– Qaınylarymnyń úıshasharlary da osyndaı ǵoı, – dedi ol bul azdyq etse, taǵy da bar degendeı kózqaraspen.
– Ras pa?
– Osy úıdegi aǵańnan keıingi eki uldyń balalarynyń atyna «nur» sózi basy ne aıaǵynda tirkesken, – dedi ańqyldaı kúlip.
– Attaryn aıtyńyzshy.
– Qasymbektiń balalary Aınur, Nurlybek, Nurman, odan keıin kim edi? Osy joly balalar esiminen shatasa bastaǵan Kúlásh apaǵa kishi qyzy kómektesti.
– Mama, Nurdaýlet, sosyn Nurbergen, – dep demep jibergen sol edi, apamyz ári qaraı ile ketti.
– Áá, ıá, odan soń Nurtóre, Nuraılym, Nurbıbi. Bul ortanshy qaınymnyń segiz balasy. Kishi qaınym Asqardan – Nurjan, Nurmuhammed, Nurlybaı, Nurıslam.
– 25 «nur» eken, – dedim men ishteı eseptep bolǵan soń tapqyrlyq tanytqandaı.
– Enemniń qoıǵany kóbisi. Biz negizi úsh kelin bir shańyraq astynda 30 jyl turǵanbyz. Shynashaqtaı kempir úsh kelindi 30 jyl qazaqı dástúrmen tárbıelegen. Sol enemniń aıtqany ǵoı. Myna balalardyń atyn «nur» sózinen basqaǵa aýystyrǵymyz keledi ǵoı. Enem marqum «meniń erteń talqanym taýsylar, sol kezde «Laýra-Paýra», «Aıda-Saıdańdy» qoıyp alarsyńdar» dep bir-aq ret kesip aıtty. Sol «nurdan» alystamadyq, sol nurǵa shomylǵan baqytty áýletpiz, myń shúkir.
– Jergilikti jerdiń atqaminerleri kómektesip turatyn shyǵar...
– Shyraǵym-aı, qol jaıyp barýǵa joqpyn. Ár bala óz nesibesimen týylady. 25 bala keshegi kúnge deıin, durysy 2010 jylǵa deıin bir dastarqan basynda tamaq iship, biriniń kıimin biri kıip, tatý ósti ǵoı, qaraǵym. Senseń aıtaıyn, túske deıin oqıtyn uldyń aıaq kıimin oǵan teteles inisi esik buryshynda kútip turatyn. О́ıtkeni tústen keıin sabaqqa barýǵa aǵasynyń aıaq kıimi kerek. Sol kezde bárine birdeı kıim qaıda? Qazir ne kerek, bári bar. Eńbek et, aqsha tap, dúkende tolyp tur.
Rasymen, otbasy birligin bekemdegen áýlettiń kópbalaly bolǵanymen qoımaı, qazaqy esimdi berik ustanýynda da úlken mán bar. Keıingi jyldary tym máni qashyńqyraǵan esimderdi estip júrmiz. Maǵynasyn da ashyp aıta almaımyz. Esim tańdaýda ózgelerge elikteý basym ǵoı bizde. Moıyndaý kerek.
Aıtpaqshy, paıǵambar jasynan asqan otaǵasy Asylbek Isaev uldaryn eńbekke tárbıelep, ustalyqtyń qyr-syryn úıretken. Sodan bolar, qara eńbektiń arqasynda bul otbasynyń dastarqany adal. Balalar tárbıesinde qalǵymaı, qazaqy áıeldiń beınesin bizden alystatpaǵan Kúlásh Júnisova apanyń tilegi bireý-aq.
– Kórgen jerde, aǵaıyn arasynda, toı-domalaqta bir-aq sóz aıtamyn. Meniń jolymdy bersin. Keıbir kelinder murnyn tyrjıtady. Ishteı jaqtyrmas. Men aıta berem sonda da. Qudaı ózi berdi me, óltirmeıdi. Nesibesin qosa beredi. Týyńdar deımin. Balań kóp bolsa, baýyrmal bolady, bir-birin kóterip baǵady. Bir-ekeýmen shektelip, biz óspeımiz ǵoı...
Jańaqorǵandyq ananyń sózin aına-qatesiz qaǵazǵa osylaı túsirdim. О́ıtkeni shynaıy lebizi edi. Bizge de jetispeı júrgeni osy ǵoı.