Qazaq ádebıetiniń 60-jyldardan bergi qaıta órleý zamanynda erekshe qýatpen jarq etken jazýshynyń biri – Sáken Júnisov. Onyń shyǵarmashylyǵyn daralandyrǵan týyndysy – «Japandaǵy jalǵyz úı» de oılanǵan janǵa aıryqsha kúı keshiredi. Japan dalasynda sypyra jat jurttyń ortasynda jalǵyz qalǵan qazaqty Sákeń jaǵymsyz keıipker qylaıyn dep qanshama jamaý japsyrsa da, halyqtyń bar peıili sony qoldap, sony aıaıdy.
Mundaıdy sosrealızmge qyzmet etip, sosıalızmniń solaqaı soıylyn soǵyp júrgen ásiresynshylar, tipti salpańqulaqtardyń ózi kórmeı qalǵan joq. Sondyqtan da «Japannyń» sońyna túsip, jaryqqa shyqqan jyly-aq Memlekettik syılyqqa usynylǵan onyń aıaǵynan shaldy...
Tyńdy áli kúnge úlken jetistik dep baǵalaımyz. Qazaqtyń ataqonysynyń bárin aıyryp, mal jaıylymdaryn, jylqysyn jemsiz-aq sere qarys shyǵatyndaı semirte alatyn qunarly shúıgin shópterin, qalǵyǵan qara ormanyn, jarqyraǵan kólderin joq qylǵan tyńnyń qasireti az bolǵan joq. Ol bizdiń ulttyq dilimizdi buzdy, tilimizdi qansyratty, dinimizge de shoqpar ala júgirdi. Biraq sonyń teris ekenin birde bir adam aýzyn ashyp aıta almady. Jalǵyz Sáken Júnisov qana týra aıtpasa da tuspaldap jetkizdi.
Boıyna sýretkerlik, ánshilik, aqyndyq, balýandyq sııaqty tolyp jatqan ónerdi sińirgen inisine Ǵafý Qaıyrbekov: «Mergensiń, atqan oǵy ketpes ǵapyl, Bir óziń jeti seri, jeti batyr. Týǵan jer – Saryarqany saǵynǵanda, Men seni bir ıiskesem, jetip jatyr» dep súısinetin Sákenge sóz zergeri Ǵabıt Músirepov «Sáken seri» dep at bergen...
Jýyrda S.Muqanov atyndaǵy oblystyq ǵylymı ámbebap kitaphanada Sáken Júnisovtiń 90 jyldyǵyna arnalǵan ádebı kesh bolyp, onda jazýshynyń kóp qyryna toqtalǵan áńgimeler aıtyldy. Respýblıkaǵa belgili jýrnalıst, jazýshy Jarasbaı Súleımenov Sáken Júnisovtiń ózi kórgen qyrlary týraly áńgimeledi. Onyń sheshendigi, batyldyǵy, shyǵarmalarynyń kórkemdigi týraly kóp áńgimeler aıtty. О́kinishti jaılar da aıtylmaı qalǵan joq. Sonyń ishinde osynshalyq ataqty jazýshy jerlesimizge Petropavl qalasynda áli kúnge bir kóshe atyn bere almaǵanymyz da qynjyla aýyzǵa alyndy. Sáken serige arnalyp Býrabaıda salynǵan úıdiń de qaraýsyzdyqtan toz-tozy shyqqany aıtylmaı qalmady.
Jergilikti ánshi, termeshi, ónerge kóp eńbek sińirip júrgen Dásten Baımuqanov abzal aǵa týraly óz esindegi estelikterin aıtty. Birde jazýshyny ertip Qojabergen jyraýdyń basyna aparǵanda Borgóz degen ne óspeıtin, ne óshpeıtin bir ǵalamat aǵashty kórsetkende jazýshynyń qatty tebirenip, bul týraly mindetti túrde jazý kerek eken dep qoıyn dápterine túrtip alǵanyn jetkizdi. Sonymen birge óziniń ańshylyqty jaqsy kóretinin estigen soń ań-qustardyń túr-túrin surap, keıbirin joǵalyp ketpedi me dep anyqtaǵanyn, aıaýshylyq bildirgenin eske aldy.
Jazýshynyń ómiri men shyǵarmashylyǵy týraly baıandamany M.Qozybaev atyndaǵy Soltústik Qazaqstan ýnıversıtetiniń oqytýshysy Botagóz Taýqudiretova men 2-kýrs stýdenti Uldanaı Nıetbaeva jasady. Jazýshynyń «Aqan seri» atty roman-dıalogııasynyń kórkemdigi, ulttyq sahnamyzdyń gúli bolǵan «Ajar men ajal», «Tutqyndar», «Jaraly gúlder», «Ər úıdiń erkesi», «Qyzym, saǵan aıtam», «Krossvord», «О́liara», «Qysylǵannan qyz boldyq», «Qos anar», «Kemeńgerler men kóleńkeler» sııaqty 17 pesany ómirge keltirgeni aıtyldy. Kesh barysynda jazýshynyń «Amanaı men Zamanaı» hıkaıaty boıynsha túsirilgen kórkem fılmnen úzindi kórsetildi.
QYZYLJAR